Жазғы мезгілінің спорттық ойыны
Тақырыбы
Шынықсаң, шымыр боларсың
Баланың денсаулығы — қоғамның да ең үлкен байлығы. Дене шынықтыру арқылы біз балалардың бойына қозғалыс мәдениетін қалыптастырып, салауатты өмір салтына бағыттаймыз.
Мақсаты
Балалардың дене бітімін үйлесімді дамыту, тұлғасын дұрыс қалыптастыру, денсаулығын нығайту, спортқа қызығушылығын оятып, салауатты өмір салтын ұстануға тәрбиелеу.
Міндеттері
- Қозғалыс-қимыл дағдыларын жетілдіру.
- Икемділік, шапшаңдылық, төзімділік қасиеттерін қалыптастыру.
- Дұрыс қалып (дене мүсіні) мен қозғалыс үйлесімділігін дамыту.
Денсаулық — ең үлкен байлық
Француз жазушысының «Байлық — тер төгіп тапқан алтын емес» деген ойы халықтың байлығы мен күші ең алдымен денсаулықта екенін аңғартады. Адам табиғатынан қозғалыс арқылы өмір сүріп, өсіп-жетіледі. Алайда күнделікті тіршіліктегі табиғи қозғалыс ағзаның толыққанды дамуына әрдайым жеткілікті бола бермейді. Сондықтан қосымша дене шынықтыру жаттығулары жүйелі түрде қажет.
Түйін ой
Қозғалыс — тіршіліктің негізі. Жүйелі жаттығу ағзаны шынықтырып, денсаулықты нығайтады.
Қозғалыс болмаса — әлсіреу бар
Аристотель тәжірибе арқылы «Қозғалмайтын тірі дене әлсірейді» деген қорытындыға келгені айтылады. Ол бір қолын бірнеше сағат бойы салмақпен жаттықтырып, екінші қолын қимылдатпай ұстаған кезде, жаттыққан қолының күші артқанын, ал қозғалмаған қолының әлсірегенін байқаған. Бұл — қимылсыздықтың ағзаға кері әсерін көрсететін қарапайым мысал.
Демек, дененің белгілі бір мүшесінде әлсіздік байқалса, әр адам оны өз мүмкіндігіне сай, қауіпсіз түрде және жүйелі бақылаумен дамытуға ұмтылуы керек. Денсаулықты сақтау арқылы өмір сапасы мен ұзақтығын арттыру — әркімнің өз қолында. Сондықтан спортпен шұғылдануды бала жастан бастау маңызды.
Мектепке дейінгі жастағы дене тәрбиесінің маңызы
Қоғамдық тәрбиенің жалпы жүйесінде балалардың дене тәрбиесі ерекше орын алады. Дені сау, ішкі жан дүниесі бай адам өзін жақсы сезінеді, еңбекке құлшынады, өзін-өзі дамытуға ұмтылады. Баланың дене дамуы оның моральдық кемелденуімен және психикалық дамуымен тығыз байланысты.
Кішкентай балаларда ағзаның мүшелері мен жүйелері жылдам өсіп-дамығанымен, олардың қызметі толық жетіле қоймайды, қорғаныс қабілеті де әлсіздеу келеді. Сондықтан сыртқы ортаның қолайсыз әсерлеріне тез ұшырауы мүмкін.
Назарда ұстайтын бағыттар
- Сүйек пен буындардың дұрыс әрі мерзімінде жетілуі.
- Омыртқа иіндерінің дұрыс қалыптасуы.
- Табан күмбездерінің (дөңестерінің) дұрыс жетілуі.
- Бұлшықет топтарын, әсіресе бүккіш бұлшықеттерді шынықтыру.
- Жүрек-қан тамыр жүйесінің жетілуі және жүктемеге бейімделуі.
- Тыныс алудың тереңдігі мен ырғақтылығын, қозғалыспен үйлестіруді дамыту.
Басты мақсат — балалардың қозғалыстарын жетілдіру, қимылдық дағдыларын нығайту және икемділік, шапшаңдылық, төзімділік қасиеттерін арттыру. Дене тәрбиесі ақыл-ой, адамгершілік, еңбек және эстетикалық тәрбиемен қатар жүргізілгенде баланың сергек, көңілді әрі белсенді болып өсуіне ықпал етеді.
Балабақшадағы дене тәрбиесінің мазмұны
Мектепке дейінгі ұйымдарда дене тәрбиесі түрлі бағыттарды қамтиды: дене жаттығулары, табиғат аясындағы серуен, гигиеналық тәртіп, қимыл-қозғалыс ойындары және қозғалыс қызметінің күрделі түрлері. Қазіргі таңда бұл жұмыстар баланың жан-жақты дамуына мүмкіндік беретін жүйе ретінде ұйымдастырылады.
Жаттығулардың түрлері
- Негізгі жаттығулар
- Жалпы дамытушы жаттығулар
- Саптық жаттығулар
- Би жаттығулары
Ойындардың түрлері
- Қимыл-қозғалыс ойындары
- Спорттық ойындар
Спорттық жаттығулар
- Жазғы маусымдағы спорттық ойындар
- Қысқы маусымдағы спорттық ойындар
Ұйымдастыру түрлері
Таңертеңгілік жаттығу
Қимыл-қозғалыс ойындары
Серуен кезіндегі спорттық жаттығулар
Спорттық жарыстар (эстафеталық жарыстар)
Балалардың өз бетінше қимыл-қозғалыс қызметі
Бұл жұмыстардың барлығы өзара тығыз байланысты: бірін-бірі толықтырып, біртұтас қозғалыс тәртібін қалыптастырады.
Дене шынықтыру балаларды үйлесімді дамытып, денсаулығын сақтап, нығайтады. Дене мүсінінің сұлулығын қалыптастырып, қимыл-қозғалыс қабілеттерінің негізін қалайды. Ең бастысы — баланың өмірде белсенді болуына, төзімділік пен жауапкершілікке үйренуіне ықпал етеді.
Автор туралы
Маңғыстау облысы, Түпқараған ауданы, Форт-Шевченко қаласы, Баутин ауылы
«Ақбота» балабақшасының дене шынықтыру нұсқаушысы — А. Ермекбаева