Үкі сөзін буынға бөле қойыңдар
Сабақ барысы
Бұл сабақта оқушылар Ү дыбысы мен әрпін танып, оны дұрыс айтып-жазуды үйренеді, сондай-ақ сөздерге дыбыстық және буындық талдау жасайды.
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Балалардың зейінін сабаққа аудару.
- Үй тапсырмасын тексеру: өткен әріпті еске түсіру, сөздерді оқыту, өлеңді жатқа сұрау.
2) Жаңа сабақ
Жұмбақ арқылы жаңа дыбысты ашу
Үйрек десе – бірінші,
Бүйрек десе – екінші.
Бұл қай әріп екенін,
Біреу айтып берсінші.
Жауабы: Ү.
Негізгі ұғым
Ү — жіңішке дауысты дыбыс, созылып айтылады.
Белгілеу
Дауысты дыбыстар қызыл түспен белгіленеді (қызыл «үйге» орналастырылады).
Суретпен жұмыс
Үкі — түн құсы. «Үкі» сөзін буынға бөлу: Ү-кі (екі буын).
Үзеңгі — ат әбзелінің бір бөлігі (аяқ тірейтін темір). «Үзеңгі» сөзін буынға бөлу: Ү-зең-гі (үш буын).
«Үкі», «үзеңгі», «Үміт», «үш», «үйрек» сөздері қай дыбыстан басталады? Жауабы: Ү.
Әріппен таныстыру
- Ү әрпінің баспа және жазба түрлерін көрсету.
- Ауада жаздыру, жазылу элементтерін талдау.
- Ү дыбысының сөздің басқы буындарында жазылатынын түсіндіру.
Үү – Ұұ салыстыру
- Ү — жіңішке дауысты дыбыс.
- Ұ — жуан дауысты дыбыс.
- Артикуляция: Ү айтылғанда ерін сүйірленіп алға жылжиды, тіл артқа қарай ығысады, иек көтеріледі.
«Үйрек» сөзімен жұмыс
Әңгімелеу
Суреттегі үйрек туралы әңгімелеу: үйректің пайдасы, оны өсіру жолдары.
Талдау
Буынға бөлу: үй-рек (екі буын).
Дыбыстық талдау жүргізу (әр дыбыстың орнын анықтау).
Тірек-сызба бойынша оқу
Сөздерді оқып, мағынасын түсіндіру:
Буын/дыбыс құрастыруға арналған әріптер: н, з, й, р, ш, к.
Ойын: «Сөз ойла, тез ойла»
Доппен ойналатын ойын: мұғалім допты оқушыға бергенде, оқушы Ү дыбысы бар сөзді тез ойлап айтып үлгереді.
Дәптермен жұмыс
- Ү дыбысының жазу элементтерін бастырып жазу.
- Бас және кіші әріптерін жазу: Ү ү.
- Жазудың әдемі, таза орындалуын қадағалау.
Затты сипаттау (тірек-сызба бойынша)
Гүл (қандай?)
Әдемі, хош иісті, қызыл.
Түлкі (қандай?)
Қу, қызыл, айлакер.
Оқу тапсырмасы
Тақтадағы сөздерді оқыту:
3) Қорытындылау
Қайталау сұрақтары
- Бүгін қай әріппен таныстық?
- Ү дыбысы қандай дыбыс?
- Ү дыбысы қалай айтылады?
- Ү әрпінің бас және кіші түрін жазып көрсет.
Ойын: «Өз орныңды тап»
Әріптерді өз орнына қойып, сөз құрау:
- ү, т, л, і, к → түлкі
- і, к, ү → үкі
- р, к, е, й, ү → үйрек
Мадақтау: оқушылардың сабаққа белсенді қатысуын атап өту, үйренгендерін есте сақтауға бағыт беру. Рахмет!