Қазақша рефераттар

Аквариум суретін көрсету

Сабақтың тақырыбы

Қазақ тілі (2-сынып): «В дыбысы» (88–91-жаттығулар).

Сабақ «саяхат сабақ» түрінде ұйымдастырылады: оқушылар «ғажайып вагондармен» алға жылжып, жолай кездесетін тапсырмаларды орындайды.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • В дыбысының айтылу ерекшелігін байқату.
  • В дыбысы бар сөздердің көбіне орыс тілінен енгенін аңғарту.
  • В әрпі бар сөздердің мағынасын түсіндіріп, дұрыс жазуға үйрету.
  • В дыбысы туралы білімдерін кеңейту.

Дамытушылық

  • Ойлау, есте сақтау, қиялдау қабілеттерін дамыту.
  • Сөздік қорын арттыру.

Дағдылық

  • В әрпі бар сөздерді дұрыс айтуға және қатесіз жазуға машықтандыру.

Тәрбиелік

  • Тапқырлыққа, өзара сыйластыққа, саналылыққа баулу.
  • Ұйымшылдық пен еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Құрал-жабдықтар, әдіс-тәсілдер, байланыс

Көрнекіліктер
Сюжетті суреттер, оқулық, аквариум суреті, интерактивті тақта, электронды оқулық, үлестірмелі қағаздар.
Әдістер
Сұрақ-жауап, түсіндіру, әңгіме, ойын, жұптық жұмыс.
Сабақ типі
Білімді бекіту.
Сабақ түрі
Саяхат сабақ.
Пәнаралық байланыс
Ана тілі, денешынықтыру, дүниетану, орыс тілі.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың зейінін сабаққа аудару, қызығушылығын ояту.

5 болсын алар бағамыз,
Білімнен бақыт табамыз.
Өнерменен өрістеп,
Өсе берсін санамыз.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Үйге 87-жаттығудағы сөйлемдерден «в» әрпі бар сөздерді теріп жазып келу тапсырылған.

Сөздер

Киев, волейбол, паровоз, автобус, ваза

Назар аударатын тұс

Бұл сөздердің мағынасы түсіндіріледі және олардың орыс тілінен енгені айтылады.

«В» әрпінің сөз ішіндегі орны

  • Киев — сөз соңында.
  • Волейбол, ваза — сөз басында.
  • Автобус, паровоз — сөз ортасында.

Қорытынды: «В» дыбысы сөздің басында да, ортасында да, соңында да келе алады.

Неліктен дәл «в» әрпі бар сөздерді теріп жаздық? Себебі бүгін біз «Ғажайып В дыбысы әлеміне» саяхатымызды жалғастырамыз.

3) Саяхаттың басталуы: «Жұмбақтар әлемі»

Ал, балалар, жүрелік,
Асықпай ғана мінелік.
Ғажайып «В»-ның сырларын,
Бүгінде оқып білелік.

Алдымыздан жұмбақтарға толы әлем кездеседі. Бұл елге кіру үшін бірнеше жұмбақты шешеміз.

Жұмбақ 1

Балаларға ұнайтын,
Ең әдемі көлікпін.
Ал, балақай, айта ғой,
Мініп көрді мені кім?

Жауабы: велосипед

Жұмбақ 2

Ауырғанда күш беретін,
Ақыл қосар сана-бойыма.
Дәрігерлер жазып береді,
Ішкен сайын ішкім келе береді.

Жауабы: витамин

Жұмбақ 3

Поездардың тұрағы,
Үп-үлкен боп ғимарат,
Жол бойында тұрады.

Жауабы: вокзал

Осы тапсырмадан кейін оқулықпен жұмыс жалғасады: 88-жаттығу.

4) 88-жаттығу: «Аквариум» жұмбағы

Үй ішінде — бөлме,
Бөлме іші — көлде.
Түрлі ұсақ балық,
Жүзді сайран салып.

Шешуі: аквариум

Мағынасы

Аквариум — қолда балық өсіруге арналған, су құйылған шыны ыдыс. Бұл сөз де орыс тілінен енген.

Сөйлем құрау

  • Мен аквариумнен түрлі балықтарды көрдім.
  • Арман аквариумдегі балықтарға жем берді.

Талқылау сұрақтары

  • Неліктен балықтарға жем береді? (Күтім болмаса, балық тіршілігін тоқтатады.)
  • Аквариум суын неге тазарту керек? (Су уақыт өте ластанады.)
  • Балықтар тағы қай жерде болады? (Өзен, көл, тоған.)

Оқушылар «ак-ва-ри-ум» сөзін буынға бөліп, «в» дыбысының орнын анықтайды.

Қосымша дерек: океанариум

Океанариум туралы қысқаша мағлұмат беріледі (елордадағы көрнекті орындардың бірі ретінде таныстыру).

Балықтың пайдасы

  • Еті құнарлы, адам ағзасына пайдалы.
  • Балыққа қарау тыныштандырады, көңіл-күйді реттеуге көмектеседі.
  • Табиғи байлықты заңсыз аулауға болмайды: бұл жауапкершілікке әкеледі және қордың азаюына себеп болады.

5) 89-жаттығу: «Жоғалған әріптер елі»

Келесі бекет — «Жоғалған әріптер елі». Мұнда «Қай әріпті жоғалттым?» ойыны арқылы сөздерді толықтырамыз.

Мысал

Қазақстанда трам....ай 1937 жылдан бастап жүре бастады.

Таңдау: п, т, ш → Дұрысы: в (трамвай).

Тексеру және салыстыру

Суреттер арқылы троллейбус пен трамвай салыстырылады: екеуі де қала көлігі, электр қуатымен жүреді.

  • Троллейбус сөзінде б әрпі жазылады.
  • Трамвай сөзінде в әрпі жазылады.

Қосымша: «В» мен «Б» дыбыстарын венн диаграммасы арқылы салыстыру.

6) Қозғалыс және қауіпсіздік: велосипед туралы әңгіме

Саяхат барысында тек вагонда отырмай, кейбір жерлерді жаяу аралап көруге болады. Жаяу жүргенде тиімді көлік — велосипед.

Велосипед айдағанда жол ережесін сақтау қажет: дұрыс жүргізбесек, құлап жарақат алуымыз мүмкін.

«Велосипед» сөзінің мағынасы түсіндіріледі: «жел аяқ» ұғымымен байланыстырылып айтылады. Сондай-ақ велосипед түрлері таныстырылады.

7) 90-жаттығу: мәтінмен жұмыс және жұптық талдау

Мәтін оқылады. Оқушылар «в» әрпі бар сөздерді тауып, дәптерге жазады.

Мысал сөздер: велосипед, автомобиль, трамвай, автобус.

Жұптық жұмыс

Әр жұп берілген сөзге дыбыстық талдау жасайды.

1-қатар

Велосипед

2-қатар

Трамвай

3-қатар

Автобус

Қосымша мотивация: Қазақстандық велошабандоз Александр Винокуров туралы сұрақ қойылып, оқушылардың қызығушылығы қолдау табады.

8) 91-жаттығу: эвкалипт және табиғатты қорғау

Саяхат жолында «алып ағаш» туралы әңгіме қозғалып, эвкалипт суреті көрсетіледі. Оқулықтағы 91-жаттығу бойынша мәтін оқылып, түсіндіріледі.

Үй тапсырмасы

91-жаттығудың алғашқы екі сөйлемін көшіріп жазу және «в» әрпі бар сөздердің астын сызу.

Неге ағаштарды кесуге болмайды?

  • Сая, көлеңке береді.
  • Жемісі тағам болады.
  • Таза ауа сыйлайды.
  • Боранда пана, ық болады.

Қорытынды ой: өсімдіктерді қорғау — әрқайсымыздың парызымыз. Ағашты үй ауласына да, мектеп ауласына да көбірек отырғызу керек.

9) Қорытынды, рефлексия және бағалау

Сабақ соңында «саяхат» қорытындыланады: оқушылар «в» әрпі бар сөздерді дұрыс жазу мен мағынасын түсінуді бекітеді.

«Пікірлесу ағашы»

Оқушылар бүгін нені оқып, нені үйренгенін қысқаша жазып, «пікірлесу ағашына» іледі (рефлексия).

Электронды оқулықтан «В дыбысы» тақырыбы көрсетіліп, негізгі ұғымдар тағы бір рет жинақталады.

Бағалау

Сабаққа белсенді қатысқан оқушылар бағаланып, мадақталады.