Есептер сыры
Сабақтың тақырыбы
«Заттың агрегаттық күйлерінің өзгеруі» тарауын қорытындылау.
Білімділік мақсат
Оқушылардың заттың агрегаттық күйлері, балқу және қатаю тақырыптары бойынша алған білімін тереңдету, жүйелеу және негізгі ұғымдарды бекіту.
Дамытушылық мақсат
Логикалық ойлау қабілетін жетілдіру, пәнге қызығушылығын арттыру және оқу-танымдық белсенділігін дамыту.
Тәрбиелік мақсат
Достыққа, ынтымақтастыққа, тапқырлыққа және өзін-өзі басқаруға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
Аралас сабақ.
Сабақтың тәсілдері
- Есептер шығару
- Сұрақ-жауап
- Тест тапсырмалары
Сабақтың барысы
Сабақ ұйымдастыру кезеңінен басталып, бөлімдер бойынша кезең-кезеңімен жүргізіледі. Негізгі мақсат — өткен тақырыптарды қайталау, формулаларды дұрыс қолдану және есеп шығару дағдысын бекіту.
Өтілу жоспары
- Физика әлеміне саяхат
- Дұрыс таңда
- Өз үйіңді адаспай тап
- Кім алғыр
- Есептер сыры
- Ой қозғау
- Ойлан тап
- Бекіту тесті
1) «Физика әлеміне саяхат»
Оқушылар 3 топқа бөлінеді. Әр топқа тарау бойынша 11 сұрақтан беріледі. Мақсат — негізгі ұғымдарды еске түсіріп, тез әрі дәл жауап беру.
І-топқа үлгі сұрақтар
- Жылу мөлшерінің өлшем бірлігі қандай?
- Отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін есептеуге арналған формула қандай?
ІІ және ІІІ топ
Қалған топтарға да осы тарауға қатысты ұқсас деңгейдегі сұрақтар қойылады.
Нәтиже
Сұрақтар арқылы терминдер, өлшем бірліктері және негізгі формулалар жүйеленеді.
2) «Дұрыс таңда»
Берілген сөздерді тиісті орнына орналастыру: шама, бірлік, құрал.
Сөздер жиыны
3) «Өз үйіңді адаспай тап»
Әр топтан бір оқушы шығып, берілген формулаларды өз орындарына дұрыс орналастырады. Бұл бөлім формулалардың мағынасын түсінуді және сәйкестендіру дағдысын бекітеді.
Тірек формулалар
- Жылу мөлшері: Q = c m Δt
- Отын жану жылуы: q = Q / m
- Отын жанғанда бөлінетін жылу: Q = q m
- Масса: m = Q / q
- Меншікті балқу жылуы: Λ = Q / m
Өлшемдер мен тұрақтылар
- Жылу мөлшерінің өлшем бірлігі: Джоуль (Дж)
- Судың меншікті жылу сыйымдылығы: c = 4200 Дж/(кг·°C)
Ескерту: Тақырып бойынша белгілеулер мұғалім ұсынған стандартқа сәйкес қолданылады.
4) «Кім алғыр»
Бірліктерді түрлендіру бойынша жедел тапсырмалар. Мақсат — Джоуль мен килоджоуль (кДж) арасындағы түрлендіруді автоматтандыру.
І-топ: Джоульмен өрнектеңіз
- 3 кДж
- 2 гДж
- 0,4 кДж
- 0,05 гДж
ІІ-топ: килоджоульмен өрнектеңіз
- 10 000 Дж
- 58 000 Дж
- 420 Дж
- 25 Дж
ІІІ-топ: Джоульмен өрнектеңіз
- 4 кДж
- 0,2 кДж
- 3,25 кДж
- 24 кДж
5) «Есептер сыры»
Әр топқа есептер беріледі. Тапсырмалар жылу мөлшері, меншікті балқу жылуы және булану жылуы тақырыптарын қамтиды.
І-топ
0°C температурадағы мұзды балқыту үшін 34 кДж энергия жұмсалады. Мұздың меншікті балқу жылуы 340 кДж/кг. Суға айналған мұздың массасын анықтаңыз.
ІІ-топ
Қорғасын кристалдану кезінде 7,5 × 10… Дж жылу бөледі. Қорғасынның массасын анықтаңыз.
Ескерту: Берілген дәреже көрсеткіші мәтінде толық берілмеген. Мұғалім бастапқы мәнді нақтылайды.
ІІІ-топ
Қанша мөлшердегі суды 9 × 10… Дж энергия бере отырып, 100°C температурада буға айналдыруға болады? Судың меншікті булану жылуы 2,26 × 10… Дж/кг.
Ескерту: Дәреже көрсеткіштері мәтінде толық берілмеген. Нақты мәндер есеп шартында көрсетілуі тиіс.
6) «Ой қозғау»
Оқушыларға логикалық сұрақтар қойылады. Жауаптар ауызша айтылады. Бұл бөлім зейінді шоғырландырып, жылдам ойлануға ынталандырады.
Логикалық сұрақтар
- Жердің ортасында не бар?
- Күн мен түн неден «бітеді»?
- Уақыттың ең үлкен өлшем бірлігі қандай?
- 12 қандай сан?
- Түнгі сағат 11-де жаңбыр жауса, 48 сағаттан соң күн шығады деуге бола ма?
7) «Ойлан тап»
Формула құрастыру: берілген физикалық шамаларды пайдаланып, қажетті тәуелділіктерді шығару. Тақтамен жұмыс ұйымдастырылады.
Негізгі дағды
Шамалардың арасындағы байланысты дұрыс құрастыру және алынған формуланы есепте қолдану.
8) «Бекіту тесті»
Тест 7 сұрақтан тұрады. Әр оқушы жауап кілті бойынша өз жұмысын тексереді.
Өзіндік тексеру
Қателер талданып, негізгі қиындық тудырған тұстар қысқаша қайталанады.
Үй тапсырмасы және бағалау
- Үйге тапсырма: § 13–18 оқу.
- Оқушылардың жұмысы бағаланады.