Күрең КітабайқызыБүтін сандарға берілген есептерМектеп бітіруші оқушылар ондық жүйеде екі таңбалы, үш таңбалы сандарды жалпы түрде жазуды білмеу салдарынан бүтін сандарға берілген есептерді шығаруда көптеген қиыншылықтарға кездеседі
Бүтін сандарға берілген есептер
№6 орта мектептің директоры Бимағамбетова Күрең Кітабайқызы мектеп бітіруші оқушылардың бүтін сандарға берілген есептерді шығаруда жиі қиналатынын атап көрсетеді. Негізгі себептердің бірі — оқушылардың ондық жүйедегі екі таңбалы және үш таңбалы сандарды жалпы түрде дұрыс жаза алмауы.
Осы олқылықтарды жою мақсатында қайталау және қосымша сабақтар барысында есеп шығару тәсілдері жүйелі түрде түсіндіріліп, тұрақты түрде жаттықтырылады. Мысал ретінде 10–11 сыныптарға арналған «Алгебра және анализ бастамалары» оқулығындағы кейбір тапсырмалар қарастырылады.
Есеп №5
Екі таңбалы санның бірліктер цифры ондықтар цифрынан 2-ге артық. Ал санның өзі 30-дан үлкен, 40-тан кіші. Сол санды тап.
Шешуі
Бірліктер цифрын m, ондықтар цифрын n деп белгілейік. Онда екі таңбалы санның жалпы түрі:
10n + m
Есеп шарты бойынша бірліктер цифры ондықтар цифрынан 2-ге артық, яғни:
m = n + 2
Ал сан 30 бен 40 аралығында болғандықтан:
30 < 10n + m < 40
Осыдан теңдеу(лер) жүйесін құрып, n мен m мәндерін табу арқылы ізделінді сан анықталады.
Ескерту: бастапқы мәтінде формула 10х + у түрінде берілген. Екі таңбалы сан үшін дұрыс жалпы түрі — 10n + m (ондықтар цифры мен бірліктер цифры арқылы).