Жылу өлеңі
Сабақтың тақырыбы
Фариза Оңғарсынова — «Жылу» өлеңі.
Сабақтың мақсаты
Оқушыларға өлеңнің мазмұнын түсіндіру; ананы сүйіспеншілікпен құрметтеуді өз сөздерімен жеткізе білуге үйрету; өлеңді жатқа айтуға дағдыландыру.
Баланың анаға деген құрметін арттыру; сөздік қорын, тіл байлығын, шығармашылығын дамыту.
Анаға сый-құрмет көрсете білуге, ана жылуын сезінуге, мейірімділікке тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
- Сұрақ-жауап
- Топтық жұмыс
- Түсіндіру
- Мәнерлеп оқу
- Жалғастыра оқу
- Шығармашылық жұмыс
- Модель қорғау
Пәнаралық байланыс
- Қазақ тілі
- Бейнелеу өнері
- Дүниетану
- Музыка
Көрнекіліктер
- Ф. Оңғарсынованың суреті
- Интерактивті тақта
- Тақырыптық суреттер
- «Ана» моделі
Сабақтың барысы
Сабақ құрылымы кезең-кезеңімен ұйымдастырылып, оқушылардың ойы мен сезімін қатар дамытуға бағытталады: түсіну, талдау, айту, салыстыру, шығармашылыққа көшу.
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық: «Жылу сыйлайық».
Мақсаты: сыныпта жылы атмосфера қалыптастыру, бір-біріне ізгі тілек айту арқылы сабаққа ынта ояту.
II. Үй тапсырмасын тексеру
1-топ
«Қабуснама» деген не? Қайқаус кім?
2-топ
«Ата-ананы құрметтеу» мәтініндегі бөлімдердің шегін анықтап, мәнерлеп оқу.
3-топ
«Ата-ананы құрметтеу» тақырыбына жазылған шығармаларды оқу.
Оқушылардың жұмыстарынан ата-анаға деген ізет пен құрметтің деңгейі байқалады. Ата-ананы қадірлеген баланың өзіне де ізгі тілек пен мейірім қайтады.
Ана мен әке туралы халқымыздың даналық сөздері мен нақылдары көп — бұл сабақта сол ойлар жаңа тақырыпқа көпір болады.
III. Жаңа сабақ
Даналық сөз
Құт-береке — атаң қымбат,
Аймалайтын — анаң қымбат.
Мейірімді — апаң қымбат…
Авторы: Қазыбек би.
Сұрақ: Жүректен шыққан жылы сөз, мейірім мен жанашырлық кімге арналады?
Кіріспе
Оқушылар Фариза Оңғарсынованың суретін қарап, ақын туралы білетіндерін айтады. Бұрын оқылған шығармалардан мысал келтіреді (мысалы, «Білім керек бәріне»).
Автор туралы қысқаша мәлімет
Фариза Оңғарсынова — Атырау облысында (бұрынғы Новобогат ауданында) дүниеге келген көрнекті ақын, жазушы. Атырау педагогикалық институтының қазақ тілі мен әдебиеті факультетін бітірген.
Өлеңмен жұмыс
1) Мәнерлеп оқу
Мұғалім өлеңді мәнерлеп оқып, негізгі көңіл күйін сезіндіреді.
2) Талдау (сұрақ-жауап)
Өлеңнің өзегі — ананың жылуы мен мейірімі.
3) Жалғастыра оқу
Іштей оқу, дауыстап оқу, тізбектей оқу тәсілдерімен бекіту.
Негізгі ұғымдар
Сөздік жұмысы
Өң
бет, ажар, түс
Жалғанда
дүниеде
Ғұмыр
өмір
Оқушылар сөздерді дәптерге жазып, сөйлем құрастырады.
Суретпен жұмыс: «Күн» және «Ана»
Берілген суреттер арасындағы байланысты анықтау.
- Берілген суреттер арасында қандай байланыс бар?
- Ақын ананы не үшін күнге ұқсатады?
- Ана мейірімі туралы не айтар едің?
- Ана сүті туралы ше?
- Ананың алақаны қандай?
Сергіту сәті
Ана менен баланың айырмасы:
Ана — ән, бала — оның қайырмасы.
«Алтын ана» әнінің қайырмасымен сергіту жаттығулары орындалады.
Топтық жұмыс
I топ: «Менің анам»
Ойтолғау (шағын мәтін).
II топ: «Өлең ұйқастыру»
— — — — — сыйлаймын,
— — — — — тыңдаймын.
— — — — — аламын,
— — — — — баламын.
III топ: Ситуациялық тапсырма
- Қателікті мойындап, кешірім сұрау.
- Үстін қымтап жауып, мазаламау (қамқорлық көрсету).
Танымдық бөлім
Қазақтың ұлы тұлғаларының аналары туралы еске түсіру:
Абай: анасы — Ұлжан, әжесі — Зере.
Шоқан: әжесі — Айғаным.
Ыбырай: анасы туралы деректі толықтыру (оқушылардың жауабы).
Н. Ә. Назарбаев: анасының есімін атау (оқушылардың жауабы).
«Даналық сөзден дән ізде» қағидасымен ана туралы мақал-мәтелдер айтылып, мағынасы қысқаша түсіндіріледі.
Сабақты бекіту: модель қорғау
Модель
Ана — Күн
IV. Қорытынды
1) Топтастыру
Анаға қатысты ассоциацияларды жинақтау, негізгі ойды түйіндеу.
2) Үй тапсырмасы
- «Жылу» өлеңін жаттау және талдау.
- Ана туралы шағын шығарма жазу.
3) Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, мәнерлеп оқуы, талдауы және топтық жұмысқа үлесі бойынша бағаланады.