Белгіленген сызықтар арқылы кесу
Белгіленген сызықтар арқылы кесу
Бұл сабақта оқушылар сызба бойынша бұйымды кесудің тәртібі мен орындау шарттарын меңгереді, темір кесетін араны (қол ара) дұрыс қолдануды қайталайды және тырма–шөптегіштің жұмыс бөлшегін сурет бойынша кесу жұмыстарын орындайды.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- Сызба бойынша кесу тәртібін, шарттарын және жұмыс ретін түсіндіру, дәлелдету.
- Темір кесетін араны қолдану тәсілдерін бекіту, құралмен жұмыс дағдысын қалыптастыру.
- Тырма–шөптегіштің жұмыс бөлшегін сурет бойынша кесуді орындату.
Дамытушылық
- Теориялық білімді сарамандық әрекетпен ұштастырып, оны тәжірибеде қолдану.
- Ойлау қабілетін арттыру, сызба бойынша ұсталық шеберлікті дамыту.
Тәрбиелік
- Ұқыптылыққа тәрбиелеу.
- Төзімділікке баулу.
- Үнемділікке және бастаған істі аяқтауға үйрету.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сәлемдесу. Оқушыларды түгендеу. Сабаққа дайындығын тексеру.
Сабақты Абайдың өлең жолдарымен бастау:
Талап, еңбек, терең ой
Қанағат, рақым, ойлап қой —
Бес асыл іс көнсеңіз.
Өлеңдегі әр сөздің мәніне үңілсек, ол халық даналығымен — мақал-мәтелдермен — үндеседі. Оқушылар мақалдардың жалғасын табады және мағынасын түсіндіреді.
- Еңбек бәрін де жеңбек.
- Еңбек түбі — зейнет.
- Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
- Еңбек түбі — береке, көптің түбі — мереке.
Сабақ бойы осы ойды ұстанамыз: еңбек ету, үйрену, білгенді айту.
II. Өткенді қайталау арқылы жаңа сабаққа кіріспе
Алдыңғы сабақта басталған бұйымға қайта оралып, құралдың қызметін, бөлшектерін және жасалып жатқан жұмыс бөлігін анықтаймыз.
Қайталау сұрақтары
- Өткен сабақта қандай бұйымды бастадық?
- Бұл құрал не үшін қажет?
- Қандай бөлшектерден тұрады?
- Қай бөлшегін жасап жатырмыз?
- Қандай материал қолдандық? Жұмыс бөлігінің өлшемдері қандай?
Өткен сабақтағы орындалған жұмыс (технологиялық карта)
- 1Материалды дайындау.
- 2Төртбұрышты кесу және қырларын егеу.
- 3Сызба бойынша тесіктер орнын белгілеу.
- 4Тесіктерді тесу.
- 5Кесілетін жерлерге белгі сызықтарын түсіру.
Талқылау
Сұрақ: Бұйымдағы тесіктер не үшін қажет?
Сұрақ: Өткен сабақта қандай құрал-саймандар қолданылды?
Қорытынды: келесі қадам — белгіленген сызықтар бойынша кесу.
III. Жаңа сабақ
Тақырып: белгіленген сызықтар арқылы кесу.
Құрал-саймандар
- Темір кесетін ара (қол ара) және ара жүзі.
- Қысқыш (тиск) — дайындаманы берік бекіту үшін.
- Белгілеу құралдары (сызғыш, кернер/маркер) және бақылау үшін сызба.
- Щетка — жоңқаны қауіпсіз тазалау үшін.
Негізгі мазмұн
- Темір кесетін араның құрылысын атау және қызметін түсіндіру.
- Кесу әдістерін қайталау және жұмыс ретін нұсқау картаға енгізу.
- Белгіленген сызық бойынша дәл кесудің мақсатын айқындау.
- Мұғалімнің көрсетуі: жұмыс орнында кесу тәсілдерін дұрыс орындау.
IV. Нұсқауды бекіту (сұрақ-жауап)
Бұйымды кесер алдында қандай қосымша құрал-сайман қолдануға болады?
Темір кесетін араны дұрыс ұстау ережелері қандай?
Кескен кезде белгі сызығынан жиекті қанша миллиметр қалдыру керек?
Жұмысты бастар алдында қандай қауіпсіздік талаптарын міндетті түрде еске түсіреміз?
V. Техника қауіпсіздігі ережелерін еске түсіру
Темір кесетін арамен жұмыс істеу кезінде қауіпсіздік — бірінші орында.
- 1 Дайындаманы қысқышқа мықтап бекітіңіз.
- 2 Ара жүзінің дұрыс бекітілгенін тексеріп, содан кейін ғана жұмысқа кірісіңіз.
- 3 Дұрыс тұру қалпын сақтаңыз және жұмыс аймағын ретпен ұстаңыз.
- 4 Жоңқа мен ұсақ қалдықтарды қолмен емес, арнайы щеткамен тазалаңыз.
VI. Сарамандық кезең
Оқушылар белгіленген сызықтар бойынша кесу жұмысын орындайды. Мұғалім жұмыс барысын бақылап, қауіпсіздік ережелерінің сақталуына ерекше назар аударады.
Жұмысқа қойылатын талаптар
- Белгі сызығын дәл сақтау және кесуді асықпай орындау.
- Құралды дұрыс ұстау, жұмыс орнын таза ұстау.
- Кесу аяқталғаннан кейін қырларын өңдеуге дайын күйде тапсыру.
VII. Сабақты пысықтау
Рефлексия сұрақтары
- Бүгін сабақта қандай жұмыс атқардық?
- Алдымызға қандай талаптар қойылды?
- Жасалған бұйымның сапасына қандай талдау беруге болады?
- Келесі сабақта қандай жұмысты жалғастырамыз?
Бағалау өлшемдері
Дәлдік: белгі сызығына сай кесу.
СапаТехника қауіпсіздігі: барлық ережені сақтау.
ҚауіпсіздікҰқыптылық: жұмыс орнының тазалығы, құралды күту.
ТәртіпVIII. Қорытындылау және бағалау
Оқушылардың орындалған жұмыстары бағаланады. Сабақ соңында жұмыс орындары ретке келтіріліп, құрал-саймандар жинақталады.