Қазақша рефераттар

Интернет - компьютерлік желілерді біріктіретін ауқымды желі

Информатика Тәжірибелік сабақ Аралас сабақ

Internet желісі

Талдықорған гуманитарлық-техникалық колледжі. Оқытушы: Б. Ә. Самалбаева. Бұл сабақта Internet желісінің пайда болуы, қызметтері, протоколдары, домендер, DNS және URL ұғымдары жүйелі түрде қарастырылады.

Сабақтың мақсаттары

  • Білімділік: Internet желісі туралы жалпы теориялық білім беру, көрсету және зертханалық тапсырмаларды орындату.
  • Дамытушылық: логикалық ойлау, есте сақтау, ой-өріс және компьютерлік желілермен жұмыс дағдыларын дамыту.
  • Тәрбиелік: ЭЕМ операторы шеберханасында тәртіп пен техника қауіпсіздігін сақтау, компьютермен ұқыпты жұмыс істеу, ұйымшылдық пен өзара көмекті нығайту.

Ресурстар мен құрал-жабдықтар

Әдебиеттер

  • Г. Ә. Жапарова — «Информатика негіздері» оқулығы
  • Е. Қ. Балапанов — «Жаңа ақпараттық технологиялар — 30 сабақ»

Көрнекіліктер мен құралдар

  • Компьютер, интербелсенді тақта
  • Жергілікті желімен жұмыс, зертханалық тапсырмалар

Сабақты жүргізу кезеңдері

I. Ұйымдастыру кезеңі

2 минут
  • Студенттермен сәлемдесу, түгендеу.
  • Сабаққа дайындығын тексеру.
  • Назарын сабаққа аудару.

II. Өткен материалды қайталау

5 минут
  • HTML гипермәтіндік тілін қай жылы және кім ұсынды?
  • HTML құжатының негізгі құрылымы қандай және қандай тегтер қолданылады?
  • HTML құжатын қандай бағдарламаға жүктейміз?
  • Қандай браузердің көмегімен ашылады?
  • Негізгі пішімдеу тегтері (мысалы, жолға көшу, абзац, тақырып, тізім тегтері) қайда қолданылады?
  • Сыртқы және ішкі сілтеме дегеніміз не?

III. Жаңа тақырыпты баяндау

60 минут

Internet дегеніміз не?

Internet желісі — миллиондаған компьютерлерді бір алып желіге біріктіретін, ақпаратқа шексіз қол жеткізуге және түрлі тәсілдермен байланыс жасауға мүмкіндік беретін әлемдегі ең үлкен ғаламдық желі. Интернет 1960-жылдары АҚШ-та қалыптаса бастады және компьютерлік желілерді біріктіретін ауқымды жүйеге айналды.

Байланыс арналары

  • Кабельдік
  • Талшықты-оптикалық
  • Спутниктік радиобайланыс

Интернет қалай пайда болды?

1958

АҚШ-та ARPA (Advanced Research Project Agency) құрылды.

1960-жылдар

ARPANet компьютерлік желісінің жобасы іске аса бастады.

  • Желінің орталығы жоқ — өміршеңдік артады.
  • Жаңа желі қосылғанда бүкіл жүйені қайта жасаудың қажеті жоқ.
  • Желілер арнайы тораптар — шлюздар арқылы байланысады.

1968

4 компьютерден тұратын желінің жаңа типі көрсетілді.

1972

Желі 50 университет пен лабораторияны біріктірді.

1974

TCP/IP ақпарат тасымалдау протоколдары әзірленді.

Интернет мүмкіндіктері (қызмет түрлері)

WWW (World Wide Web)

Гипермәтіндік құжаттар. Гипермәтін — мәтіндегі сөз немесе сөз тіркесі басқа құжатқа сілтеме бола алатын мәтін.

Гипермедиа

Ішінде мәтін, сурет, дыбыс, видео болатын белсенді сілтемелерден тұратын құжаттар.

Электрондық пошта (e-mail)

Хабарламаларды жіберу және қабылдау қызметі.

FTP

Файлдарды тасымалдау қызметі.

Форумдар

Жаңалықтар топтамасы, конференциялар және телеконференциялар.

Жаңалықтарға жазылу

Тақырыптық жаңартуларды тұрақты алып отыру.

Іздеу жүйелері

Ақпаратты табуға арналған қызметтер.

Чаттар

Нақты уақытта әңгімелесу ортасы.

Нақты мезгілде сөйлесу және интернет-телефон

ICQ (I Seek You)

Жеке не топпен сөйлесу, файл алмасу.

Skype

Дыбыстық байланыс үшін колонка мен микрофон қажет.

Интернет протоколдары

Протокол — компьютерлік желілер арасында ақпарат тасымалдауды анықтайтын келісімдер мен ережелер жиынтығы.

TCP (Transmission Control Protocol)

  • Файл шамамен 1,5 КБ-тан аспайтын пакеттерге бөлінеді.
  • Пакеттер бір-бірінен тәуелсіз түрде жеткізіледі.
  • Мақсатты жерге жеткен соң пакеттер қайта біріктіріліп, файл құралады.

IP (Internet Protocol)

Пакеттердің ең тиімді қозғалыс маршрутын анықтайды.

Негізгі протоколдар

  • HTTP — WWW қызметі
  • FTP — файл тасымалдау қызметі
  • SMTP — e-mail хабарламаларын жөнелту
  • POP3 — e-mail хабарламаларын қабылдау (пароль қажет)

1-деңгейлі домендер (домендік аймақтар)

Аймақ Мағынасы Елдік аймақ Ел
.com Коммерциялық ұйымдар .ru Ресей
.edu Білім беру .ua Украина
.gov АҚШ үкіметі .by Беларусь
.mil АҚШ-тың әскери ұйымдары .uk Ұлыбритания
.org, .net Әр түрлі ұйымдар .it Италия
.info Ақпараттық сайттар .jp Жапония
.biz Бизнес .cn Қытай

DNS: адрестердің түрленуі

DNS (Domain Name Service) — домендік адрестерді IP-адрестерге түрлендіретін қызмет.

Мысал: www.google.com

  1. 1 DNS серверіне сайттың IP-адресін алу үшін сұраныс жіберіледі.
  2. 2 Жауап күтіледі.
  3. 3 Алынған IP-адрес бойынша Web-параққа сұраныс жіберіледі (мысалы, 66.102.9.47).

URL: құжаттың Интернеттегі адресі

URL (Uniform Resource Locator) — құжаттың Интернеттегі әмбебап адресі.

WWW қызметі және браузерлер

WWW (World Wide Web) — деректерді гипермәтін түрінде тасымалдау қызметі. Браузер — Web-парақтарды экранда көруге арналған бағдарлама.

Mosaic

1993–1995, Иллинойс университеті (АҚШ).

Netscape Navigator

1995–2002.

Internet Explorer

Windows құрамында (6.0, 7.0 нұсқалары), кең тараған.

Mozilla Firefox

2.0 нұсқасы. Сайт: http://www.mozilla.org

Opera

9.0 нұсқасы. Сайт: http://www.opera.com

Электрондық пошта (e-mail)

Электрондық пошта — Интернеттегі ең маңызды ақпараттық ресурстардың бірі. Ол жаппай коммуникация құралы ретінде халықаралық деңгейде хабарларды қабылдауға және жіберуге мүмкіндік береді.

Электрондық пошта көп жағынан кәдімгі пошта қызметіне ұқсайды, алайда ең елеулі ерекшелігі — жылдамдығы.

Гиннес рекордтар кітабының (2013) мәліметіне сәйкес, тәулігіне 294 миллиард e-mail жіберіледі.

Іздеу жүйелері және индекстер

Индекстер — Интернетті үздіксіз бақылап, деректер базасын толықтырып отыратын робот-бағдарламалар.

IV. Жаңа тақырыпты бекіту

10 минут

Internet желісінен ақпарат табу және оны көрсету (іздеу, нәтижені бағалау, табылған ақпаратты ұсыну).

V. Сабақты қорытындылау

10 минут
  • Internet желісі дегеніміз не?
  • Internet желісіне қалай қосыламыз?
  • Сымсыз байланыс деген не және оған нелер жатады?
  • Internet желісі қалай пайда болды?
  • Internet қызмет түрлерін (сервистерін) ата.
  • Internet протоколдары дегеніміз не?
  • IP-адрес пен домендік адрес деген не?
  • WWW (World Wide Web) қызметінің мақсаты қандай?
  • Электрондық пошта (e-mail) және оның хабарламасы дегеніміз не?
  • Іздеу жүйесі деген не және қандай танымал іздеу жүйелерін білесіңдер?
  • Интернет-телефон дегеніміз не?

VI. Белсенді студенттерді бағалау

2 минут

Сабаққа белсене қатысқан білім алушылар бағаланады. Жұмыс орындары ретке келтіріледі.

VII. Үй тапсырмасы

1 минут

Е. Қ. Балапанов, «Жаңа ақпараттық технологиялар — 30 сабақ» кітабынан 356–373 беттерді оқып келу.

Қажет болса, материалдың толық нұсқасын оқу/жүктеу үшін оқу орны ұсынған ресурстарды пайдаланыңыз.