Фосфор тыңайтқыштарының маңызы
9-сынып химия
Көміртегі және оның қосылыстары
Бұл сабақ көміртектің периодтық жүйедегі орны, атом құрылысы, табиғатта таралуы, химиялық және физикалық қасиеттері, ашылу тарихы, қолданылуы және аллотропиялық түрөзгерістері туралы түсінікті жүйелеуге бағытталған.
Күтілетін нәтиже (барлық оқушылар)
- Көміртектің периодтық жүйедегі орны мен атом құрылысы туралы түсінік қалыптастырады.
- Табиғатта таралуын және негізгі қасиеттерін сипаттай алады.
- Ашылу тарихы, қолданылуы және аллотропиялық түрөзгерістері жайлы жалпы мәліметті меңгереді.
Күтілетін нәтиже (оқушылардың басым бөлігі)
- Көміртектің периодтық жүйедегі орнын нақтылап, атом құрылысына сипаттама береді.
- Табиғатта кездесуі мен таралуына дәлелді мысалдар келтіреді.
Күтілетін нәтиже (кейбір оқушылар)
- Аллотропиялық түрөзгерістерді (мысалы, алмас, графит) ажыратып, олардың маңызын түсіндіреді.
- Аллотропиялық түрлердің қолданылу бағыттарына мысал келтіреді.
Сабақтың басталуы (2 минут)
Ұйымдастыру кезеңінің мақсаты — сыныпта жағымды атмосфера қалыптастыру және оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру.
Ұйымдастыру қадамдары
- Оқушыларды түгелдеу, сабаққа назарын аудару.
- Көміртектің аллотропиялық түрөзгерістері арқылы топқа бөлу.
- Бағалау парақшаларын таратып беру.
- Үй тапсырмасын сұрау.
Назар аударту тәсілі
Топқа бөлуді көміртектің аллотропиялық түрлерімен байланыстыру оқушылардың қызығушылығын арттырып, жаңа тақырыпқа табиғи түрде өтуге мүмкіндік береді.
Қайталау: «Кім жылдам?»
Алдыңғы тақырып бойынша жедел сұрақтар. Мақсаты — негізгі ұғымдарды еске түсіріп, сабаққа қарқын беру.
Формат
Жылдам жауап • Қысқа түсіндіру
- Азот тыңайтқыштарының маңызы қандай?
- Фосфор тыңайтқыштарының маңызы қандай?
- Калий тыңайтқыштарының маңызы қандай?
- Органикалық тыңайтқыштарға нелер жатады?
- Елімізде тыңайтқыш өндірістері қай қалаларда орналасқан?
- Қаратау фосфоритінен минералдық тыңайтқыштар алудың негізін қалаған қазақстандық ғалым, академик кім?
- Преципитат дегеніміз не?
- Төмендегі қосылыстардағы фосфордың тотығу дәрежесін анықтаңыз: P2O5 PH3 K3PO4 PCl3 Ca3P2 HPO4
Мұғалім туралы
Қызмет орны
Қызылорда қаласы, №101 мектеп-лицей
Аты-жөні
Арыстанова Ақерке Қазыбайқызы, химия пәні мұғалімі