Сыныпты екі топқа бөлу
Сабақ жоспары
Сабақтың тақырыбы: Фариза Оңғарсынова — «Оюлар» өлеңі
Бұл сабақ ұлттық қолөнердің мәнін поэзия арқылы танытып, оқушының ойлауын, тілін және шығармашылық қабілетін дамытуға бағытталған панорамалық сабақ ретінде құрылады.
Сабақтың мақсаты
Білімділігі
Ақын туралы мәліметтерді тыңдата отырып, жаңа мағлұмат алуына жағдай жасау. Өлеңнің мазмұны мен құрылымын меңгерту, автор шеберлігін таныту.
Тәрбиелігі
Ой және қол еңбегі арқылы ізденімпаздыққа, еңбексүйгіштікке баулу. Ұлттық қолөнердің баға жетпес байлық екенін ұғындырып, халықтық дәстүрді қастерлеуге үйрету.
Дамытушылығы
Түрлі шығармашылық тапсырмалар арқылы ойлау қабілетін дамыту, тіл байлығын арттыру.
Сабақтың форматы
- Сабақтың түрі
- Панорамалық сабақ
- Сабақтың әдісі
- СТО стратегиялары: ой қозғау, кубизм, талдау, түрлі ойындар
Ресурстар мен байланыс
- Көрнекілігі
- Флипчарт, үнтаспа, түрлі-түсті қағаздар, электронды оқулық
- Пәнаралық байланыс
- Тарих, бейнелеу өнері, еңбек, музыка, математика
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Дайындық және топқа бөлу
- Оқушыларды түгендеу, сыныптың тазалығын және сабаққа дайындығын тексеру.
- Сыныпты екі топқа бөлу: «Білімпаздар» және «Өнерпаздар».
II. Үй тапсырмасын тексеру
«Кубизм» ойыны
Өткен тақырып «Кубизм» ойыны арқылы пысықталады: оқушы кубикті лақтырып, түскен санға сәйкес карточкадағы сұраққа жауап береді. Жауаптар бағалау парағына белгіленіп отырады.
III. Жаңа сабақ
Қызығушылық ояту → тыңдау → талдау
1) Қызығушылықты ояту
Жаңа сабаққа кіріспе ретінде үнтаспа арқылы М. Мақатаевтың сөзіне жазылған Ә. Тінәлиевтің «Фаризажан» әнінен үзінді тыңдатылады.
2) Ой қозғау (сұрақ-жауап)
- Бұл ән қай ақынның сөзіне жазылған деп ойлайсыңдар?
- Ән кімге арналған?
Осылайша сабақтың тақырыбы ашылады: бүгін біз Фариза Оңғарсынованың «Оюлар» өлеңімен танысамыз (дәптерге күн мен тақырып жазылады).
3) Ақын туралы қысқаша мәлімет
Ф. Оңғарсынованың өмірі мен шығармашылығы жөнінде кіріспе ақпарат беріледі. Мақсат — өлеңді қабылдауға тарихи-мәдени контекст қалыптастыру.
4) Тақырыпқа жақындау: «Ою» ұғымы
«Ою» сөзін естігенде ойға не келеді? Әр топ өз ойларын параққа топтастырып, ортақ кластер құрады.
Көрнекілік
Текемет, басқұр, желбау, түскиіз суреттері көрсетіледі.
Тыңдалым
Ф. Оңғарсынованың «Оюлар» өлеңі тыңдатылады.
Сөздікпен жұмыс
- Текемет
- Киіз үйдің ішіне төселетін жайма киіз.
- Басқұр
- Киіз үйдің ішін безендіру үшін уық пен керегенің түйіскен жеріне тағылатын өрнекті жалпақ құр.
- Желбау
- Шаңырақты қатты жел аударып кетпес үшін шаңырақтан төмен бастыруға пайдаланылатын өрнекті, шашақты бау.
- Тарамысты
- Еті қашқан, арықтаған.
5) Өлеңмен жұмыс: оқу және мазмұнын ашу
Өлең оқушыларға кезекпен оқытылады. Одан кейін мазмұнын ашуға бағытталған сұрақтар қойылады.
Талқылау сұрақтары
- Өлең не туралы?
- Ою нелерге салынады? (көрпе, ыдыс, киім, т.б.)
- Өлеңде қай ою түрі аталады? (қошқармүйіз)
- Тағы қандай ою түрлерін білесіңдер? (ою түрлерінің көптігі көрсетіледі)
- Ақынның көзіне неге жас келеді?
- «Әжемнің көзіндей оюлар…», «…әжемнің тарамысты саусақтарын…» деген жолдар нені аңғартады?
- Ою оятын адамды қалай атаймыз? (оюшы, шебер)
6) Өлеңнің құрылымын талдау
Өлеңге сатылай кешенді талдау жасалады.
- Өлең атауы«Оюлар»
- АвторыФариза Оңғарсынова
- ТақырыбыҰлттық өрнек, ұрпақ сабақтастығы
- ИдеясыДәстүрді қастерлеу, еңбек пен шеберлікті бағалау
- Жанр түріӨлең
- Шумақ—
- Тармақ—
- Бунақ / Буын саны / Ұйқас—
Ескерту: Шумақ, тармақ, бунақ, буын саны және ұйқас түрі өлең мәтінімен нақты анықталып, сабақта оқушылармен бірге толтырылады.
7) Топтық жұмыс
1-топ: «Білімпаздар»
Ою-өрнек туралы мақал-мәтелдер жазу.
2-топ: «Өнерпаздар»
Ою салып, қиып жасау.
Қорытындылау: «Киіз басу» ойыны
Әр топтан бір оқушы конверт алады. Конверт ішінде текемет өрнектері бар карточкалар және сұрақтар болады. Оқушылар сұрақтарға жауап бере отырып, өрнектерді ақ қағазға тиісті орнына желімдеп, ортақ «текемет» композициясын құрастырады.
Бағалау және үй тапсырмасы
Бағалау
Ойындардағы белсенділік, сұрақтарға жауап сапасы, топтық жұмысқа қатысу және шығармашылық тапсырманың орындалуы бойынша бағаланады.
Үйге тапсырма
«Оюлар» өлеңін мәнерлеп оқу, негізгі ойды қысқаша жазу және бір ою түрінің мағынасы туралы шағын ақпарат жинақтау.