Картадан көрсетіңіздер

Гидросфера тақырыбы бойынша қорытынды сайыс сабақ (6-сынып, география)

Бұл қорытынды сабақ «Гидросфера» бөлімінде өткен білімді жүйелеуге бағытталған. Сабақ форматы — жарыс-сайыс: оқушылар топпен жұмыс істейді, карта бойынша дәлелдейді, сұрақтарға жауап береді, танымдық ойындар арқылы негізгі ұғымдарды бекітеді.

Сабақтың мақсаты

  • Оқытудың жаңа әдіс-тәсілдерін жетілдіру және оқушылардың білімін тереңдету.
  • Танымдық белсенділікті арттыру, өз бетінше ізденуге бағыт беру.
  • Су туралы шешендік сөздер, мақал-мәтелдер мен тыйым сөздерді қолдану арқылы оқушыларды табиғатты қорғауға тәрбиелеу.

Әдістер мен пәнаралық байланыс

Қолданылатын стратегиялар

  • Топтастыру
  • Кубизм
  • Ой толғау

Пәнаралық байланыс

  • Қазақ тілі
  • Әдебиет

Сабақтың ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылардың сабаққа даярлығын тексеру.
  • Кубизм стратегиясы бойынша сұрақ-жауап жүргізу және бағалау.

Сынып екі топқа бөлінеді (ойын формасында «екі ауыл» ретінде ұсынылады): «Байдалы би ауылы» және «Сәкен Сейфуллин ауылы».

Сайыс кезеңдері

1-кезең — «Ғұламалар сайысы»

Байдалы би ауылы

  1. Арал деген не? Картадан бірнеше аралды көрсетіңіздер.
  2. Ең үлкен мұхитты атаңыздар және картадан көрсетіңіздер.
  3. Бұғаз деген не? Бірнеше бұғазды картадан көрсетіңіздер.

Сәкен Сейфуллин ауылы

  1. Түбек деген не? Картадан көрсетіңіздер.
  2. Теңіз деген не? Картадан көрсетіңіздер.
  3. Барлық мұхиттарды картадан көрсетіңіздер.

2-кезең — «Бейнесіне қарап тап» ойыны

Суретте бейнеленген теңіз, көл, өзен атауларын анықтау тапсырмасы беріледі.

3-кезең — «Сұрақтар»

Байдалы би ауылы

  1. Ең үлкен көлді атаңыз.
  2. Қай көлдің жағасында үш дүние бөлігінің халқы балық аулайды?
  3. Қай өзеннің бойында сегіз мемлекет орналасқан?

Сәкен Сейфуллин ауылы

  1. Дүние жүзіндегі ең терең көлді атаңыз.
  2. Ең биік көлді атаңыз.
  3. Қай теңізде малту білмейтін адам да батпайды?

4-кезең — «Теңіздерге саяхат»

Байдалы би ауылы

Мурманскіден Дежнев мүйісіне дейін «саяхат» бағытын құрады.

Сәкен Сейфуллин ауылы

Дежнев мүйісінен Владивостокқа дейін «саяхат» бағытын құрады.

5-кезең — «Мен — өзен» ойыны

Сұрақ 1

«Мен — Сырдария өзенімін. Қайда барып құямын?» Оқушылар: Арал теңізіне.

Сұрақ 2

«Мен — Ертіс өзенімін. Қайда барып құямын?» Оқушылар: Обь өзеніне. Екі топтан екі оқушы шығып, өзендерді картадан көрсетті.

6-кезең — «Алтын кілт» ойыны

Дорбаға нөмірленген «кілттер» салынады. Әр кілтте сұрақ бар. Оқушылар кезекпен кілт алып, жауап береді.

  1. Гидросфера деген не?
  2. Жылы ағыстарды көрсетіңіз.
  3. Өзеннің бастауы деген не?
  4. Жан-жағын мұхиттар мен теңіздер қоршаған үлкен құрлық қалай аталады?
  5. Суық ағыстарды көрсетіңіз.
  6. Цунами деген не?

7-кезең — «Кезбе жұлдыз» ойыны

Тақтаға қалталары бар плакат ілінеді. Карточкаларда аты жазылмаған материктердің суреттері беріледі. Әр ауылдан бір-бір оқушы шығып, өзен-көл атаулары жазылған үлестірмелерді тиісті материктің «қалтасына» орналастырады. Көп үлестірме жинаған топ жеңімпаз атанады.

8-кезең — «Жұмбақтар, мақал-мәтелдер» жарысы

Екі ауыл бір-біріне су мен өзен туралы жұмбақтар жасырып, жауаптасады. Сонымен бірге суға байланысты мақал-мәтелдер айтылады. Мысалдар:

«Қар көп болса, егін мол болады.»

«Су — әке, жер — шеше.»

Ескерту

Сайыс құрылымын мұғалім өз тәжірибесіне қарай толықтырып, өзгерте алады: сұрақтардың деңгейін бейімдеу, карта тапсырмаларын кеңейту, бағалау критерийін нақтылау және қосымша шығармашылық элементтер енгізу ұсынылады.