Картадан көрсетіңіздер
Гидросфера тақырыбы бойынша қорытынды сайыс сабақ (6-сынып, география)
Бұл қорытынды сабақ «Гидросфера» бөлімінде өткен білімді жүйелеуге бағытталған. Сабақ форматы — жарыс-сайыс: оқушылар топпен жұмыс істейді, карта бойынша дәлелдейді, сұрақтарға жауап береді, танымдық ойындар арқылы негізгі ұғымдарды бекітеді.
Сабақтың мақсаты
- Оқытудың жаңа әдіс-тәсілдерін жетілдіру және оқушылардың білімін тереңдету.
- Танымдық белсенділікті арттыру, өз бетінше ізденуге бағыт беру.
- Су туралы шешендік сөздер, мақал-мәтелдер мен тыйым сөздерді қолдану арқылы оқушыларды табиғатты қорғауға тәрбиелеу.
Әдістер мен пәнаралық байланыс
Қолданылатын стратегиялар
- • Топтастыру
- • Кубизм
- • Ой толғау
Пәнаралық байланыс
- • Қазақ тілі
- • Әдебиет
Сабақтың ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылардың сабаққа даярлығын тексеру.
- Кубизм стратегиясы бойынша сұрақ-жауап жүргізу және бағалау.
Сынып екі топқа бөлінеді (ойын формасында «екі ауыл» ретінде ұсынылады): «Байдалы би ауылы» және «Сәкен Сейфуллин ауылы».
Сайыс кезеңдері
1-кезең — «Ғұламалар сайысы»
Байдалы би ауылы
- Арал деген не? Картадан бірнеше аралды көрсетіңіздер.
- Ең үлкен мұхитты атаңыздар және картадан көрсетіңіздер.
- Бұғаз деген не? Бірнеше бұғазды картадан көрсетіңіздер.
Сәкен Сейфуллин ауылы
- Түбек деген не? Картадан көрсетіңіздер.
- Теңіз деген не? Картадан көрсетіңіздер.
- Барлық мұхиттарды картадан көрсетіңіздер.
2-кезең — «Бейнесіне қарап тап» ойыны
Суретте бейнеленген теңіз, көл, өзен атауларын анықтау тапсырмасы беріледі.
3-кезең — «Сұрақтар»
Байдалы би ауылы
- Ең үлкен көлді атаңыз.
- Қай көлдің жағасында үш дүние бөлігінің халқы балық аулайды?
- Қай өзеннің бойында сегіз мемлекет орналасқан?
Сәкен Сейфуллин ауылы
- Дүние жүзіндегі ең терең көлді атаңыз.
- Ең биік көлді атаңыз.
- Қай теңізде малту білмейтін адам да батпайды?
4-кезең — «Теңіздерге саяхат»
Байдалы би ауылы
Мурманскіден Дежнев мүйісіне дейін «саяхат» бағытын құрады.
Сәкен Сейфуллин ауылы
Дежнев мүйісінен Владивостокқа дейін «саяхат» бағытын құрады.
5-кезең — «Мен — өзен» ойыны
Сұрақ 1
«Мен — Сырдария өзенімін. Қайда барып құямын?» Оқушылар: Арал теңізіне.
Сұрақ 2
«Мен — Ертіс өзенімін. Қайда барып құямын?» Оқушылар: Обь өзеніне. Екі топтан екі оқушы шығып, өзендерді картадан көрсетті.
6-кезең — «Алтын кілт» ойыны
Дорбаға нөмірленген «кілттер» салынады. Әр кілтте сұрақ бар. Оқушылар кезекпен кілт алып, жауап береді.
- Гидросфера деген не?
- Жылы ағыстарды көрсетіңіз.
- Өзеннің бастауы деген не?
- Жан-жағын мұхиттар мен теңіздер қоршаған үлкен құрлық қалай аталады?
- Суық ағыстарды көрсетіңіз.
- Цунами деген не?
7-кезең — «Кезбе жұлдыз» ойыны
Тақтаға қалталары бар плакат ілінеді. Карточкаларда аты жазылмаған материктердің суреттері беріледі. Әр ауылдан бір-бір оқушы шығып, өзен-көл атаулары жазылған үлестірмелерді тиісті материктің «қалтасына» орналастырады. Көп үлестірме жинаған топ жеңімпаз атанады.
8-кезең — «Жұмбақтар, мақал-мәтелдер» жарысы
Екі ауыл бір-біріне су мен өзен туралы жұмбақтар жасырып, жауаптасады. Сонымен бірге суға байланысты мақал-мәтелдер айтылады. Мысалдар:
«Қар көп болса, егін мол болады.»
«Су — әке, жер — шеше.»
Ескерту
Сайыс құрылымын мұғалім өз тәжірибесіне қарай толықтырып, өзгерте алады: сұрақтардың деңгейін бейімдеу, карта тапсырмаларын кеңейту, бағалау критерийін нақтылау және қосымша шығармашылық элементтер енгізу ұсынылады.