Құрт ауруына шалдықтым
Сабақтың тақырыбы
Дара және күрделі етістіктер
Мақсаты (білімділік)
- Оқушыларға дара және күрделі етістік туралы мағлұмат беру.
- Сөйлем ішінен етістіктерді табуға үйрету.
- Дара және күрделі етістіктерді ажырата білуге дағдыландыру.
Мақсаты (дамытушылық)
- Сөздік қорын молайту.
- Сауатты жазуға қалыптастыру.
- Шығармашылық ойлау және есте сақтау қабілетін дамыту.
Мақсаты (тәрбиелік)
- Әр істі сапалы әрі ұқыпты орындауға тәрбиелеу.
- Құстарды қорғауға баулу.
Сабақтың сипаттамасы
- Түрі:
- Аралас сабақ
- Әдісі:
- Сұрақ-жауап, өзіндік жұмыс, ой ашар, ой толғаныс
- Көрнекілігі:
- Интерактивті тақта, тірек-сызба, сәйкестендіру ойыны
Сабақ барысы
- 1 Ұйымдастыру және сәлемдесу.
- 2 Тақырыпқа кіріспе және қызығушылық ояту.
- 3 Ойын, жұмбақ, сөйлем құрастыру арқылы ережені өздері шығару.
Ұйымдастыру: сәлемдесу
Сәлемдесу өлеңі
Үлкенге де сіз,
Кішіге де сіз.
Сәлем бердік сіздерге
Құрметпенен біз.
Сабаққа бағыттау
Қазір қандай сабақ екенін еске түсірейік. Бір оқушы дауыстап, мәнерлеп оқиды:
Қазақ тілім — өз тілім, ана тілім,
Абай, Мұхтар сөйлеген дана тілім.
Қастерлейді ұл-қызым мәңгі сені,
Болашағым, бақытым — дара тілім.
Бүгін қазақ тілі сабағына қонақтар қатысып отыр. Қонақтармен амандасып, сабағымызды бастайық.
Жаңа сабаққа кіріспе: ертегімен жалғастыру
Ерте, ерте, ертеде жапан түзде жалғыз қарағаш өмір сүріпті. Ол он жасында ержетіп, жиырма жасында бұғанасы бекіп, жайқалып өсіпті. Бірақ кенеттен қартая бастапты: кейбір бұтақтары сынып, қабығының әр жеріне құрт түсіпті. Құрт көбейіп, денесін тесіпті.
Тұла бойы қақсап ауырған соң, қарағаш күні-түні зарлап: «Құрт ауруына шалдықтым… Енді не істеймін? Жапырақтарым сыздайды, бұтақтарым сырқырайды. Жәрдем ете көріңдер!» — деп жылайды.
Оның дауысын естіп, бір күні бір көгершін ұшып келеді: «Қарағаш ата, ауруыңыз жаман екен. Мен дәрігердің кім екенін білмеймін, бірақ іздеп көрейін» — деп, ұша жөнеледі.
Ойын: «Артық сөзді тап»
Шарты
Тақтада берілген сөздердің ішінен артық сөзді тауып, дәлелдеңдер.
Жауабы және дәлелі
Артық сөз — «отырды», себебі ол етістік. Қалғандары — зат есім.
Етістік туралы қысқаша
Етістік — қимыл-қозғалысты, іс-әрекетті білдіретін сөз табы. Етістікке қойылатын сұрақтар: «Не қылды? Қайтті? Не істеді?»
Біз қарағашты емдейтін дәрігерді іздеп келе жатырмыз: алғашқы тапсырманы орындадық. Енді көгершінмен бірге әрі қарай аттанайық.
Ой ашар: жұмбақ және сөйлем құрастыру
Оқиға желісі
Көгершін ұшып келе жатып бір торғайды көреді де, болған жайды баяндайды. «Қарағашқа жақсылық жасай көр», — деп өтінеді. Бірақ торғай: «Әркімнің өз жұмысы бар, менің көмектесуге уақытым жоқ», — дейді.
Ендеше, біз көмектесейік: келесі тапсырманы орындайық.
Жұмбақ
Барлық жемін бітеудей асады. (Құс)
Сөйлем құрайық
Құс ұшты.
Құс ұшып жүр.
Құс қонды.
Құс қонып отыр.
Айырмашылығы неде? Оқушылар қорытынды шығарады:
Дара етістік бір сөзден тұрады, ал күрделі етістік екі немесе одан да көп сөзден құралады.