Екінші ереже
Интерактивті оқыту: ұғымы мен мәні
Оқушы белсенділігінің ықпалын арттыру үшін қолданылатын тәсілдер интерактивті әдістер деп аталады. Бұл әдісті таңдаудың басты себебі — оқушылардан модельдеуді, қатысушылық мәдениетті және дағдыны дамытуды талап етуі.
Интерактивті үдеріс — оқу үдерісіне қатысушылардың өзара ықпалдастығы мен бір-біріне өзара әсерінің мақсатқа бағытталған түрдегі үрдісі. Мұнда өзара қарым-қатынас қарқыны жоғары болып, қызмет алмасу, әрекет түрлерін ауыстыру, үдерістің динамикасы (қатысушылар жағдайының өзгеруі) және рефлексия айқын көрінеді.
Маңызды екпін
Интерактивті оқытуда ең бастысы — дайын жауаптан гөрі, мәселені шешу үдерісінің өзіне мән беру.
Сабақтағы өзара әрекет: кім-кіммен?
Оқыту мен оқудағы интерактивті әдіс — сабақ барысында оқушы–оқушы және оқушы–мұғалім арасындағы жоғары деңгейдегі өзара әрекеттер. Көп жағдайда бұл әрекет ұсынылған шешімнің қажеттілігін талқылау және мәселені шешудің ықтимал жолдарын саралау формасында жүзеге асады.
Оқушының өзара әрекеті
- басқа оқушымен (жұптық жұмыс)
- шағын топта (3–5 оқушы)
- үлкен топта (рөлдік ойындар, дебат, сыныптық талдау)
Кеңейтілген орта
- мұғаліммен (сұрақтарға жауап беру, пікір алмасу)
- шақырылған адамдармен (қонақтар, басқа мекеме жағдайы)
- қауымдастықпен (әлеуметтік сауалнама жүргізу)
- техникамен (мысалы, компьютер)
Қандай әдістемелік тәсіл қолданылса да, негізгі білім көздерінің бірі — оқушының өмірлік тәжірибесі.
Интерактивті үдерісті ұйымдастыру қағидалары
Жетекші қағидалар
- ойлау қызметін ұйымдастыру
- мазмұн құрастыру қызметін ұйымдастыру
- таңдау еркіндігін қамтамасыз ету
- рефлексияны ұйымдастыру
Мақсаты
Интерактивті әдістің мақсаты тек ақпарат беру емес. Ол оқушылардың өз бетімен жауап табу дағдыларын қалыптастыруға, сондай-ақ педагогикалық өзара ықпалдастыққа қатысушылардың мінез-құлық және қызмет үлгілерін өзгертуге әрі жақсартуға бағытталады.
Әр қатысушы өз әрекетін және серіктесінің әрекетін талдау арқылы өз мінез-құлық үлгісін түзетіп, оны саналы түрде меңгереді.
Ұйымдастырудың негізгі ережелері
1) Барлық оқушыны қатыстыру
Сабақта әр оқушының қатысуын қамтамасыз ету қажет. Ол үшін пікірталасқа барлық қатысушыны тартатын технологияны саналы түрде таңдау маңызды.
2) Психологиялық дайындық
Барлық қатысушы мұндай жұмыс формасына бірдей дайын болмауы мүмкін. Сондықтан үнемі қолдау көрсету, уақтылы мадақтау және өзін көрсетуге мүмкіндік беру қажет.
3) Қатысушылар саны
Интерактивті оқытуда топ тым үлкен болмауы тиіс: ұсынылатын шек — 25 адамнан аспау. Осы жағдайда ғана шағын құраммен нәтижелі және жүйелі жұмыс жасау мүмкін болады.
4) Орынды алдын ала дайындау
Оқушылардың топ-топ болып және тұтас сынып болып еркін орналасуына қолайлы жағдай қажет. Қозғалысқа, талқылауға және бірлескен әрекетке ыңғайлы кеңістік ұйымдастырылғаны дұрыс.
5) Уақыт тәртібі
Жұмыс уақыты нақты белгіленуі керек: оны басталғанға дейін келісіп, сақтаған жөн. Сонымен қатар әркімнің пікір айтуға құқылы екенін естен шығармау қажет.
6) Топқа бөлудегі әділдік
Топтарға бөлуде түсіністік танытқан дұрыс. Алғашқы кезеңде оқушылардың өз қалауымен бөлінуіне мүмкіндік беріп, кейін кездейсоқ таңдау тәсілдерін қолдануға болады.