Қазақша рефераттар

Ақпараттық блок

Сабақтың тақырыбы

Бұлшық ет.

Сабақтың мақсаты

  • Оқушыларды адамның қозғалыс жүйесінің негізгі бөлігі — бұлшық етпен таныстыру және оның маңызды рөлін көрсету.

  • Өзіндік бақылау жүргізуге дағдыландыру.

  • Салыстыру мен талдау әдістерін қолдануды үйрету.

  • Салауатты өмір салты туралы түсінік қалыптастыру және гигиеналық дағдыларды нығайту.

Сабақтың көрнекілігі

  • «Адам қаңқасы» плакаты

  • Адам қаңқасының үлгісі

  • Бұлшықет туралы сызбалар

  • Дене сымбатының бұзылуы көрсетілген сызбалар

  • Сантиметрлік таспа

Сабақтың барысы

I. Қызығушылықты ояту

Мұғалім оқушылардан ертегіні жақсы көретін-көрмейтінін сұрап, таныс үзіндіні еске түсіруге жетелейді:

«Ерте-ерте ертеде бір патшаның қызы — Алтын бұрымды сұлу өмір сүріпті. Оның жүрісі аққудың жүзгеніндей әдемі еді, бойы — оқтай түзу, денесі — сымбатты еді».

Орыс халқының Алтын бұрымды Василиса туралы ертегісі

Талқылауға арналған сұрақтар

  • «Оқтай түзу» және «денесі сымбатты» дегенді қалай түсінеміз?

  • Дене сымбатты болуы үшін не істеу керек?

  • Адам өзінің жүріс-тұрысын өзі қалыптастыра ала ма?

  • Дене бітімі бұзылған адам қандай мамандықтарды игеруде қиындық көруі мүмкін?

II. Ақпараттық блок (жаднама)

Балаларға және ата-аналарға арналған

Естеріңізде болсын

  1. 1

    Баланың дене бітімінің дұрыс қалыптаспауынан тек денсаулыққа зиян келмейді — бұл оның бүкіл өмір сапасына әсер етуі мүмкін.

  2. 2

    Дене сымбаты көбіне үстел басында, партада немесе ойын кезінде дұрыс отырмаудан бұзылады.

  3. 3

    Отырғанда аяқ жерге нық тірелуі, арқа мен қол, бас пен аяқ, кеуде симметриялы орналасуы тиіс.

  4. 4

    Арқа орындықтың арқалығына тиіп тұруы керек, ал кеуде мен үстелдің арасы 1,5–2 см болуы қажет.

  5. 5

    Көз бен үстелдің арақашықтығы шамамен 30 см болғаны дұрыс.

  6. 6

    Кітапты сәл еңкейтіп, ал дәптерді шамамен 30° бұрышпен қисайтып ұстау ұсынылады.

  7. 7

    Жантайып жатып оқуға және үнемі бір қолға салмақ салуға болмайды.

  8. 8

    Велосипедті ұзақ әрі дұрыс емес қалыпта тебу де дене сымбатына кері әсер етуі мүмкін.

  9. 9

    Дене бітімін түзету үшін қаттылау матраске жатып ұйықтаған пайдалы.

  10. 10

    Дене бітімін түзету үшін балалар күнделікті жаттығу жасап, өз-өзін бақылап жүруі қажет.

Бұл жаднаманы үйде ата-анамен бірге қайта қарап, әдетке айналдыру ұсынылады.

III. Негізгі блок

1) Бақылау және өлшеу: бұлшықетті сезіну

Оқушылар қолы мен аяғын ұстап көріп, бұлшықеттің орналасуын сезінеді. Сол қолымен оң қолының шынтақтан жоғары бөлігін ұстап, қолды бүккен кезде бұлшықеттің қатая түсетінін байқайды.

Жұптық жұмыс

Оқушылар жұптасып, бір-бірінің қол бұлшықетін сантиметрлік таспамен өлшейді:

  • Қол бос тұрған кездегі өлшем.

  • Қол бүгілген кездегі өлшем.

Нәтиже дәптерге немесе тақтаға жазылады. Қорытынды: бұлшықет қысқарады, жиырылады және босаңсығанда қайта жазылады.

«Бұлшықет» кестесіне қарап, әрбір дене мүшесінің өз бұлшықеттері бар екені атап өтіледі.

2) Мәтінмен жұмыс

  • Оқулықтағы мәтінді оқу.

  • Сөздікпен жұмыс жасау (жаңа ұғымдарды түсіндіру).

  • Тәжірибе жасау және бақылау нәтижесін талқылау.

  • Тақырып бойынша әңгіме құрастыру (мәтін соңындағы сұрақтар бойынша да).

3) Өзекті сұрақ: дене тұрқы неге маңызды?

Неліктен дене тұрқы бұзылған адамның жүрегі, өкпесі және басқа да ішкі ағзаларының жұмысы әлсіреуі мүмкін? Ал спортпен тұрақты айналысатын адамдардың иығы кең, аяқ-қолы күшті болып келетіні неліктен? Мұндай адамдардың күшті әрі шапшаң болуының сыры неде?

Оқушылар өз пікірін білдіріп, ортақ қорытынды жасайды: қозғалыс, дұрыс қалып және жаттығу бұлшықеттерді ғана емес, жалпы ағза жұмысын да жақсартады.

4) Дені сау адам қандай болады?

Дені сау адамды сипаттайтын сөздерді таңдаңдар:

Күш-қуат

  • Ширақ
  • Мықты
  • Күшті

Сымбат

  • Оқтай түзу
  • Сымдай түзу
  • Әдемі

Кері белгілер

  • Еңкіш
  • Сылбыр
  • Ебедейсіз

Дені сау болуға көмектесетін «құпиялар»

  1. 1.

    Жақсы мінез және дұрыс қарым-қатынас.

  2. 2.

    Шыныққан дене және тұрақты қозғалыс.

  3. 3.

    Дұрыс тамақтану.

  4. 4.

    Күн тәртібін сақтау (ұйқы, оқу, демалыс теңдігі).

  5. 5.

    Күн сайын дене еңбегімен айналысу және өзін-өзі бақылау.

Талқылау: осы әдеттердің барлығын күн сайын орындауға бола ма? Қорытынды: әр адам өз денсаулығын күтуге жауапты.

IV. Қорытынды блок

1) «Өзіңді тексер» сұрақтары

  • Адам қозғалысында бұлшықет пен сүйектер қандай рөл атқарады?

  • Жүгіргенде және жүзгенде кеуденің, қолдың және аяқтың қай бұлшықеттері көбірек дамиды?

  • Бұлшықетті дамыту үшін не істеу қажет?

2) Білімпаздарға арналған

Негештің сұрағы: неліктен кейде баланы «қартайған бала» деп атайды?

V. Үй тапсырмасы

  • «Бұлшық ет» мәтінін оқу.

  • Ата-анамен бірге жаднаманы қайталап, пысықтау.