Жолбарыс пен түлкі Тәжік ертегісі желісімен Сабақтың мақсаты
Сабақтың тақырыбы
«Жолбарыс пен түлкі» (тәжік ертегісі желісімен).
Сабақтың мақсаты
М. Әлімбаев туралы мәлімет беру және мысал-өлеңнің мазмұнын ашу.
Сабақтың түрі
- Жаңа сабақ (түсіндіру)
- Сұрақ-жауап арқылы талдау
Көрнекілігі
- М. Әлімбаевтың портреті
- Жолбарыс пен түлкінің суреттері
- Кестелер
- «Автор орындығы»
Сабақтың міндеттері
1) Білімдік
Ертегі туралы түсініктерін кеңейту.
2) Дамытушылық
Ой-өрісін дамыту; адам бойындағы сезімдерді тануға, байқауға үйрету; оқушы қиялының дамуына жол ашу.
3) Тәрбиелік
Өтірік пен шынның, әділдік пен зұлымдықтың, мақтаныш пен қарапайымдылықтың айырмасын ажырата білуге баулу; адалдыққа тәрбиелеу.
Күтілетін нәтиже
- Ертегінің негізгі идеясын түсінеді.
- Ертегі кейіпкерлерін салыстыра алады.
- Қорытынды шығара алады.
- Сыни тұрғыдан ойлай алады.
- «Автор орындығы» форматында ойтолғау жаза алады.
- Бес жолды өлең құрастыра алады.
- Жеке жұмыс істеп, топта пікір алмаса алады.
Бағалау критерийі
Оқушыларға «Өзіңді бағала» кестесі ұсынылады. Бағалау сұрақтары:
Түсіну
Бүгінгі сабақтан не түсіндің?
Өзіндік баға
Бүгінгі түсінгеніңді қаншаға бағалар едің?
Дәлел
Бұл бағаны неліктен таңдадың?
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру
Оқушылар төмендегі тақырыптар бойынша топқа бөлінеді:
II. Үй тапсырмасын сұрау
«Автор орындығына» отырып, «Бала көбелекке» ақыл көзімен қарасаң, не айтар едің?
Оқушылардың жазған хаттары оқылады.
Осы мәтіннің мазмұнына сүйене отырып, қандай мақал-мәтел айтуға болады?
Әр топ өз мақал-мәтелдерін ұсынып, мағынасын қысқаша түсіндіреді.
III. Жаңа сабақ
Топтасу бойынша әңгіме
Сабақ барысында қалай топтастық? Әр топ өздерінің топтасқан суреттеріне сүйене отырып, қысқаша әңгімелейді.
Оқылатын шығарма
Бүгін біз М. Әлімбаевтың «Жолбарыс пен түлкі» (тәжік ертегісі желісімен) шығармасын оқимыз.
М. Әлімбаев туралы қысқаша мәлімет
- М. Әлімбаев 1923 жылы Павлодар облысы, Шарбақты ауданы, Маралды ауылында дүниеге келген.
- Қазақстанның халық жазушысы, еңбек сіңірген мәдениет қайраткері, балалар поэзиясының классигі.
- Ұлы Отан соғысына қатысқан майдангер жазушы.
- 1956–1986 жылдары «Балдырған» журналының бас редакторы болған.
- Алғашқы жинағы «Қарағанды жырлары» 1952 жылы жарық көрген.
- Ақынның 52 кітабы жарық көрген, бірнеше орден-медальдармен марапатталған.
Мәтінмен жұмыс
«Жолбарыс пен түлкі» ертегісін мәнерлеп оқыту.
Мәтіндегі негізгі ойды анықтау (топта ақылдасып жауап беру).
IV. «Кубизм» стратегиясы бойынша тапсырмалар
I топ
Түлкі бейнесін басқа ертегілердегі түлкі бейнелерімен салыстыру.
II топ
Егер сені біреу мақтаса, қандай сезім билейді? Ойыңды дәлелмен айт.
III топ
Ертегіден қандай қорытынды ой шығаруға болады?
Талқылау және қорғау
Әр топ талқылап, өз ойларын сынып алдында қорғайды.
V. Мақал-мәтелмен жұмыс
Осы ертегіге сәйкес келетін мақал-мәтелдерді таңдаңдар. Жазыңдар және мағынасын ашыңдар.
«Жағымпаз — жасқаншақ, жаман — мақтаншақ.»
«Даңқ қуған далада қалады, мақтан қуған масқара болады.»
«Мақтанғаннан сақтан.»
Ой қозғау сұрағы
Мақтаншақтықты жаман қасиеттердің бірі деп көрсеткен ақын-жазушыларды атаңдар.
Қорытынды
«Жолбарыс пен түлкі» ертегісі арқылы оқушылар жағымпаздық пен мақтаншақтықтың қауіптілігін, ал қарапайымдылық пен адалдықтың құндылығын түсінеді. Сабақтың негізгі өзегі — шын мен өтіріктің, әділдік пен зұлымдықтың ара жігін ажыратып, өмірлік қорытынды жасай білу.