Түсінік тексеру
5-сынып әдебиет пәні: күнделікті сабақ жоспарының қысқаша шолуы
Бұл материал 5-сыныпқа арналған әдебиет пәнінің күнделікті сабақ жоспарлау құрылымын жинақтап көрсетеді. Негізгі мақсат — оқушыға әдебиеттің өнер ретіндегі табиғатын таныту, ауыз әдебиеті үлгілерін жүйелі меңгерту және көркем мәтінді түсініп оқуға бағыттау.
Негізгі бағыт
Көркем әдебиетті жанр ретінде тану, мәтінді қабылдау мәдениетін қалыптастыру, сауатты оқу мен жазуды жетілдіру.
Әдіснамалық өзек
Баяндау, сұрақ-жауап, топтастыру тәсілі арқылы ұғымдарды нақтылау және бекіту.
Тақырыптық жоспар (ірі бөлімдер)
- Кіріспе. Әдебиет — өнердің бір саласы
- Кіріспе. Халық ауыз әдебиеті туралы түсінік
- Тұрмыс-салт жырлары
- Мақал-мәтелдер
- Жұмбақтар
Жоспардағы әр бөлім оқушыны көркем мәтіннің табиғатын түсінуге, ұлттық мұрамен танысуға және жанрлық ерекшеліктерді ажыратуға біртіндеп жетелейді.
№1 сабақ үлгісі: жоспар құрылымы
Негізгі мәліметтер
- Пән
- Әдебиет
- Сынып
- 5
- Тоқсан
- I
- Мұғалім
- Р. Қалматаева
- Күні
- Күні/айы/жылы — толтырылады
Сабақ сипаттамасы
Сабақтың тақырыбы: Кіріспе. Әдебиет — өнердің бір саласы
Сабақтың типі: жаңа сабақты түсіндіру
Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ
Әдіс-тәсілдер: баяндау, сұрақ-жауап
Көрнекілік: «Қазақ әдебиеті энциклопедиясы»
Пәнаралық байланыс: тіл, тарих
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Әдебиеттің өнердің бір саласы екені туралы түсінік қалыптастыру, көркем әдебиеттің ерекшелігін таныту.
Тәрбиелік
Оқушыларды адамгершілікке, ізгілікке баулу, достық құндылықтарын нығайту.
Дамытушылық
Әдеби дүниетанымды кеңейту, мәтінді сезініп қабылдау және ой қорыту дағдыларын дамыту.
Жаңа тақырып: «Әдебиет — өнердің бір саласы»
Әдебиет — көркемөнердің бір саласы. Көркем өнердің сәулет, мүсін, сурет, музыка сияқты түрлері бар. Ал көркем әдебиет адам тілі арқылы берілетіндіктен, өнердің көптеген түріне тән әсерді тудыра алады.
Абайдың «Дүниенің көрінген һәм көрінбеген сырын түгелдеп білмесе, адамның орны болмайды» деген ойына сүйенсек, көркем әдебиет адам өмірі, әлем құпиясы, табиғат келбеті туралы көрінетін және көрінбейтін ұғымдармен сусындатып, ішкі сезімді аңғарып, терең сезінуге үйретеді.
Көркем шығарманы қабылдағанда автордың өз көңіл күйі, талғамы, өмірге деген көзқарасы мәтінде көрініс табатынын да ескерген жөн. Әдебиет түрлерін жақсы таныған оқушы көркем шығарманы дұрыс түсінуге дайын болады.
5-сыныпта біз өлең, дастан, роман, повесть сияқты жанрлармен танысамыз. Жанр ерекшеліктерін аңғара отырып, шығарманы көркемөнер туындысы ретінде қабылдауға үйренеміз және автор туралы бастапқы түсінік қалыптастырамыз. Сонымен қатар әдебиеттің үлкен саласы — ауыз әдебиеті үлгілерімен де танысамыз.
Көркем әдебиетті оқу ішкі рухани дүниемізді байытады, білім мен адамгершілік қасиеттерді жаңа деңгейге көтереді. Дұрыс оқып, сауатты жазуға жаттығамыз. Уақыт өте кітап біздің ажырамас досымызға айналады.
Негізгі ұғымдар
- Әдебиет — көркемөнердің бір саласы
- Көркем әдебиет тіл арқылы әсер етеді
- Автор көзқарасы мәтінде байқалады
- Жанрды тану — түсінудің кілті
Түсінікті тексеру (сұрақтар)
- Әдебиет нені зерттейді?
- Әдебиеттің өнердің басқа түрлерінен айырмашылығы қандай?
- А. Құнанбаев көркем әдебиет туралы қандай ой айтқан?
- Көркем әдебиет адамды қандай қасиеттерге үйретеді?
- 5-сыныпта көркем әдебиеттің қай жанрларымен танысамыз?
- Көркем әдебиетті оқудың қандай пайдасы бар?
Жаңа сабақты бекіту: «Топтастыру» әдісі
Көркем әдебиет жанрлары
Тапсырма: аталған жанрлардың әрқайсысына бір-бірден мысал келтіріп, айырмашылығын қысқаша түсіндіріңіз.
Сабақты қорытындылау
Бағалау
Оқушының жауап беру белсенділігі, мәтінді түсінуі, жанрларды ажыратуы және ой қорытуы ескеріледі.
Үй тапсырмасы
- «Әдебиет — өнердің бір саласы» тақырыбы бойынша қысқаша түсінік жазу.
- Көркем әдебиет жанрларына 3–4 мысал келтіру (кітап/автор/шығарма атауы).
Ескерту
Бастапқы мәтіндегі «сабақтарды жүктеу/қарау» түріндегі ұзақ тізім мазмұнға қатысы жоқ қайталаулардан тұрды, сондықтан жоспардың негізгі өзегін сақтай отырып, бұл бөлім редакциялық тұрғыда ықшамдалды.