Ауаға жазу
Сабақ тақырыбы
Бұл сабақ «Ф дыбысы және әрпі» тақырыбына арналған. Оқушылар Ф дыбысымен танысып, оның көбіне орыс тілінен енген сөздерде кездесетінін түсінеді.
Мақсаты
Оқушыларды Ф дыбысымен таныстыру, оның кірме сөздер құрамында қолданылуын түсіндіру.
Дамытушылығы
Сөздік қорын молайту, ойлау қабілетін және байланыстырып сөйлеу дағдысын дамыту.
Тәрбиелілігі
Еңбексүйгіштікке, ұқыптылыққа, адамгершілікке, тазалық пен салауатты өмір салтына тәрбиелеу.
Дағды
Таза әрі сауатты жазу, дыбысты дұрыс айту және сөзді буынға бөліп талдау.
Сабақ түрі мен әдіс-тәсілдері
Көрнекіліктер мен құралдар
- Кеспе әріптер, буындар, суреттер
- Ребустар, слайд, видео
- «Футбол» суреті және доп макеті
- Әл-Фараби суреті
- Ферма, завод суреттері
- Заттық үлгілер: конфет, футболка, туфли, телефон, шарф, фонарь, фотолар
Сабақтың барысы (апталық «саяхат» форматы)
Сабақ аптаның күндерімен байланыстырылған кезеңдер арқылы өтеді. Бұл тәсіл оқу үдерісін ойынға жақындатып, балалардың назарын тұрақтандырады және тапсырмаларды жүйелеуге көмектеседі.
1) Сәлемдесу және психологиялық даярлық
Хормен айтылатын шумақ
Үлкенге де — Сіз,
Кішіге де — Сіз.
Бар адамға құрметпен,
Бас иеміз біз.
Диалог (мұғалім — оқушылар)
Мұғалім: «Әрбір адам — …»
Оқушылар: «Туысым, досым, жұрағат.»
Мұғалім: «Әрбір сабақ — …»
Оқушылар: «Үйрену, ұғу, ұлағат.»
Жақсы тілек айту
2) Ребус және «апта» тақырыбы арқылы кіріспе
Оқушылар сурет-ребус арқылы «апта» сөзін табады. Сұрақ-жауап: «1 аптада неше күн бар?» Одан кейін «Жеті ұлы бар бір үй» туралы өлең оқылады және аптаның жеті күні бойынша екі топқа бөлініп «саяхат» басталады: «Қошақан» және «Құлыншақ».
Дүйсенбі: Өткенді пысықтау (В дыбысы)
Қошақан тобы
В — дауыссыз дыбыс, өйткені айтылғанда өкпеден шыққан ауа ауыз қуысында кедергілерге ұшырап, қысылып шығады.
Құлыншақ тобы
Үн мен салдырдың қатысына қарай ұяң дауыссыз, себебі бұл дыбыста салдыр басым.
Оқулықпен жұмыс
- Мәтінді тізбектей оқыту.
- «Вокзал» мәтіні бойынша түсінгенін сұрау.
- «Завод» суреті бойынша сөйлем құрастыру.
Мысал сөйлемдер: «Атырау қаласында мұнай өңдеу зауыты бар. Бұл зауытта әкем жұмыс істейді. Зауыттан көп өнім шығарылады.»
Одан кейін сөйлем сызбасын құру, сөз санын анықтау және сөйлем туралы ережелерді қайталау ұсынылады.
Сергіту сәті
Ал, балалар, тұрайық,
Алақанды ұрайық.
Оңға — оңға түзу тұр,
Солға — солға түзу тұр.
Жоғары-төмен қарайық,
Бойымызға күш жинап,
Біз шынығып алайық.
Сейсенбі: Жаңа сабақ (Ф дыбысы)
«Ойлан, тап» ойыны (жұмбақ)
Судан шашақ шашылар,
Су тоқтаса, басылар.
Шешуі: фонтан.
Ф дыбысына мінездеме
Ф — дауыссыз дыбыс. Айтылғанда ауа ауыз қуысында кедергіге ұшырап, қысылып шығады. Үн мен салдырдың қатысына қарай — қатаң дауыссыз, яғни тек салдырдан тұрады.
Әріп таңбасы
Ф дыбысының әріп таңбасы: Ф ф.
Баспа және жазба түрлері көрсетіледі.
Сәрсенбі: Оқулықпен жұмыс және мәнерлеп оқу
Жаттығулар
- Кітаптан Ф әрпін табу және көрсету.
- «Фонарь» сөзіне дыбыстық талдау жасау.
- Бағандағы сөздерді мұғалім оқиды, түсіндіреді (слайд), оқушылар қайталап оқиды.
Өлеңдермен жұмыс
«Футбол» және «Әл-Фараби» туралы өлеңдер оқылады, суреттер арқылы мазмұны ашылады: іштей оқу, тізбектей дауыстап оқу, мәнерлеп оқу, жаттау және жатқа айту.
Бейсенбі: Дәптермен жұмыс және сөздік диктант
Сергіту өлеңі
Дәптерімізді ашайық,
Қолға қалам алайық.
Салақтықтан қашайық,
Әдемі етіп жазайық.
Жазу кезеңдері
- Ауаға жазу.
- Тақтаға жазу.
- Үлгі бойынша дәптерге жазу.
Сөздік диктант (заттарды көрсету арқылы)
Аю, ат, құс, тышқан, жылан, телефон, фартук.
Сабақ соңында бағалау жүргізіледі.
Жұма: «Буындардан сөз құра» ойыны
Берілген буындардан сөз құрастыру ұсынылады:
Сенбі: Ребус, видео және дыбыс талдау
Ребус
«1 а Ф 10 т 10» — ребус шешіледі, жауаптан кейін видео көрсетіледі.
Қызықты дерек: Дубай субұрқағы
Бүгінде әлемнің көптеген қалаларында субұрқақтар бар. Алайда олардың бәрі бірдей «ән айтып, би билей» бермейді. Ерекше субұрқақтардың бірі — Дубайдағы әнші әрі биші субұрқақ.
«Фонтан» сөзіндегі дауыссыздар
Дауыссыз дыбыстар: Ф, н, т.
Топтық сипаттама
«Қошақан» тобы — Ф дыбысына мінездеме береді (қатаң дауыссыз).
«Құлыншақ» тобы — Н дыбысына мінездеме береді (үнді дауыссыз).
«Дыбыс ұста» ойыны
Мұғалім дыбыстарды айтады, оқушылар жылдам «қағып алады»: конфет, туфли, шарф, футболка.
Буынға бөлу: «футболка»
Фут — бол — ка.
- 1-буын — бітеу буын.
- 2-буын — бітеу буын.
- 3-буын — ашық буын.
Жексенбі: Демалыс және «тосын сый»
Бұл күні оқушылар тынығып, демалады. Сонымен бірге мұғалім «тосын сый» ретінде жұмыртқа әкеледі. Ішінен 1 және 3 сандары бар қағаз, сондай-ақ жұмбақтар шығады.
Жұмбақ 1
«Қосылса, 1 мен 3 арасы, қандай әріп — қарашы.»
Жауабы: В
Жұмбақ 2
«Арқасын тіреп жабысып, екі Р тұр қабысып. Бұл қай әріп?»
Жауабы: Ф
Сабақты қорытындылау және мадақтау
Қорытынды сұрақ: «Бүгін қандай дыбыспен таныстық?» — оқушылар Ф дыбысын атап, оның қатаң дауыссыз екенін еске түсіреді.
Мадақтау сөзі: белсенділік көрсеткен топқа «Қазақстанның Атырау футбол командасындай намысты қолдан бермей, білім қақпасына доп сала беріңдер!» деген тілек айтылады және үлкен доп макеті тапсырылады.