Дара және күрделі сын есімдер
Қазақ тілі • 6-сынып
Сын есім туралы түсінік. Дара және күрделі сын есімдер
Жалпы мақсат
- Сын есім туралы түсінік беру.
- Оқушыларды бірін-бірі бағалауға баулу.
Күтілетін нәтиже
- Дара және күрделі сын есімдер туралы түсінеді.
- Оларды бір-бірінен дұрыс ажыратуға дағдыланады.
- Бірін-бірі бағалай алады.
Сілтеме
Жоспар
Негізгі идеялар
1) Ойтолғау және кіріспе сұрақ
«Әдепті бала — арлы бала» ойтолғауында сын есімдер бар ма? Осы сұрақ арқылы сын есім туралы бастапқы түсінік беріледі.
2) Сын есімнің маңызды белгілері
Сын есім заттың сынын, сапасын, түр-түсін және басқа да белгілерін білдіреді.
- 1 Түрін, түсін білдіреді: қызыл, көкпеңбек.
- 2 Көлемдік, аумақтық, салмақтық белгісін білдіреді: тар, ауыр, үлкен.
- 3 Сапалық белгісін, сипатын білдіреді: жақсы, жаман, тентек.
- 4 Дәміне, иісіне және басқа сипаттарына байланысты белгілерін білдіреді: ащы, тұщы, қышқыл, тәтті.
- 5 Затқа, қимыл-іс-әрекетке, мезгіл-мекенге қатысты сындық мағына білдіреді: тастақ, сулы, шөпті.
3) Жаттығулар
Жаттығу
127
Жаттығу
128
Жаттығу
125
125-жаттығу (топтық жұмыс): I топ — 2 сөйлем, II топ — 3 сөйлем, III топ — 4 сөйлем жазады. Жазылған мәтіннен зат есімдерді түріне қарай ажыратады.
4) Сөзжұмбақ (топпен)
Оқушылар топ ішінде ақылдасып, зат есімдерді жаза отырып, сөзжұмбақтың жауабын табады және кестеге түсіреді.
с ы б ы с ж ұ м ы с к ө р і с ұ р ш ы қ с а л ы қ
5) Қосымша жұмыс және сергіту
- Ф: Әдеби, достық, білім.
- Сергіту сәті: қысқа қимыл-қозғалыс үзілісі.
- С: «Айжан, сен дүкенге барасың ба?»
6) Мақал-мәтелдермен жұмыс (топтық)
I топ
Деректі және дерексіз зат есімі бар мақал-мәтел жазады:
«Аққуды атпа, махаббатты сатпа».
II топ
Негізгі және туынды зат есімі бар мақал-мәтел жазады:
«Өнер – білім бұлағы, білім – өмір шырағы».
III топ
Дара және күрделі зат есімі бар мақал-мәтел жазады:
«Ата-ананың қадірін балалы болғанда білерсің, ағайынның қадірін жалалы болғанда білерсің».
7) Емле бойынша бекіту
Зат есімнің дұрыс жазылуын көрсететін бірнеше мысал жазу.