Қазақша рефераттар

Кальцийдің үшінші міндеті - жүйке жүйесі арқылы белгі беру

Сабақ тақырыбы: Кальций және оның қосылыстары (9-сынып химия)

Мақсаты (білімділік)

Оқушыларға кальций элементінің атом құрылысы, таралуы, алынуы, қасиеттері, қолданылуы және негізгі қосылыстары туралы жаңа білім қалыптастыру.

Мақсаты (дамытушылық)

Зейінді, танымдық белсенділікті, өзіндік пікірді қалыптастыру; логикалық ойлау қабілетін және тұлғалық қасиеттерді дамыту.

Мақсаты (тәрбиелік)

Ұқыптылыққа және жауапкершілікке тәрбиелеу.

Сабақ сипаттамасы

  • Көрнекілігі: сызбалар, суреттер
  • Сабақтың түрі: жаңа сабақты меңгерту
  • Әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасы

  1. Химиялық элементтердің периодтық жүйесіндегі металдардың құрылысына салыстырмалы сипаттама беріңдер.
  2. Металдардың электрохимиялық кернеу қатарын кім ұсынды?
  3. Сілтілік және сілтілікжер металдарын атаңдар.
  4. Екідайлы қасиеттер көрсететін металдар мен бейметалдарды салыстырыңдар.

III. Жаңа сабақ

Таралуы

Кальций жер қыртысында таралуы бойынша 5-орында. Массалық үлесі шамамен 3,6%.

Адам ағзасындағы мөлшері

Орташа салмағы 70 кг ересек адамның ағзасында 1200–1700 г кальций кездеседі.

Табиғаттағы негізгі қосылыстары

Кальций табиғатта көптеген минералдар мен тау жыныстарының құрамына кіреді. Ең жиі кездесетіндері:

әктас фосфорит апатит гипс флюорит ұлутас маржан коралл перламутр цементтік және отқа төзімді саздар

Ашылуы

Кальцийді 1808 жылы ағылшын ғалымы Г. Дэви ашты.

Алынуы (өнеркәсіпте)

Өнеркәсіпте кальцийді оның тұздарының балқымаларын электролиздеу әдісімен алады.

Қолданылуы және биологиялық рөлі

Ағзадағы үлесі

Ересек адамның ағзасында шамамен 2% кальций болады, оның 99%-ы тістер мен сүйектердің құрамында жинақталады.

Ca2+ ионы қанның ұюына әсер етеді.

Негізгі қызметтері

  • Ас қорыту жүйесінің жұмысына және жүйке жүйесінің қызметіне қатысады.
  • Ағзаның қорғаныс қабілетінің қалыптасуына ықпал етеді.
  • Қанның «тазалануы» мен жүректің бірқалыпты жұмыс істеуін қолдауға қатысады.
  • Жүйке жүйесі арқылы сигнал беруге қатысады (ми қызметімен байланысты).
  • Бұлшықеттердің жиырылуы мен босаңсуын реттеуге қатысады.

Кальций жетіспеушілігі туралы

Кальций жеткіліксіз болған жағдайда сезу, көру, сөйлеу сияқты функциялар бұзыла бастауы мүмкін. Ағза кальций тапшылығын өтеу үшін оны басқа қорлардан, соның ішінде сүйек тіндерінен жұмылдырады. Ұзақ уақытқа созылған тапшылық әртүрлі сырқаттардың дамуына әкелуі ықтимал.