Параллелограмм қабырғаларын табыңдар
Тақырып: Ромб пен квадраттың белгілері мен қасиеттерін қолданып есептер шығару
Бұл сабақта параллелограмм, тіктөртбұрыш, ромб және квадрат туралы өткен материалдар жүйеленіп, теорияны практикамен ұштастыру арқылы бекітіледі. Оқушылар топта, жұпта және жеке жұмыс форматтарында өз білімін дәлелдеп, талдап, қорытынды жасайды.
Сабақтың мақсаты
Параллелограмм, тіктөртбұрыш, ромб және квадрат тақырыптары бойынша өткенді қорытындылап, білімді шығармашылық түрде бір жүйеге келтіруге жағдай жасау.
Сабақтың міндеттері
- Білім мен біліктерді бекіту және бақылау.
- Есеп шығару дағдыларын жетілдіру.
- Проблеманы анықтап, шешу жолын табуға және мақсатқа жетуге үйрету.
- Тақырыпты терең меңгеруге бағыт беру.
- Ынтымақтастық, еркін ой айту және шығармашылыққа ынталандыру.
Ресурстар мен модульдер
Көрнекіліктер
Өзіндік жұмыс тапсырмалары, жеке жұмыс тапсырмалары, постер/презентациялар.
Қолданылған модульдер
Білім берудегі жаңа тәсілдер, оқыту үшін бағалау және оқу үшін бағалау, сыни тұрғыдан ойлау.
Сабақтың жоспары
-
1
Ұйымдастыру бөлімі
3 минут
-
2
Оқушылардың төртбұрыштар туралы постерлері
10 минут
-
3
Есептер шығару және қорғау
15 минут
-
4
Тест жұмысы (жеке)
5 минут
-
5
Семантикалық карта
5 минут
-
6
Рефлексия және сабақтың қорытындысы
4 минут
-
7
Үй тапсырмасы және бағалау
3 минут
Сабақтың өту барысы
I. Ұйымдастыру бөлімі
Оқушылар төртбұрыш түрлері бойынша үш топқа бөлінеді: ромб, квадрат және параллелограмм. Топтық жұмыс ережелері келісіліп, әр қатысушының міндеті бөлінеді. Топ басшылары тапсырмаларды үлестіреді, жұмысты ұйымдастырады және нәтижелерді жинақтайды.
Мотивация «Математика — маңызды пән, сондықтан оны қызықты өткізу мүмкіндігін жібермеу керек», — Паскаль. Бүгін біз төртбұрыштар бойынша білімімізді тек қайталап қана қоймай, шығармашылықпен де жұмыс жасаймыз.
«Миға шабуыл» кезеңінде оқушылар таныс фигуралардан құрастырылған суретке қарап, қандай геометриялық фигуралар қолданылғанын анықтап, атап шығады. Бұл тапсырма өткен төртбұрыштардың түрлерін тануды және негізгі белгілерін еске түсіруді күшейтеді.
II. Постерлерді қорғау (Венн диаграммасы)
Білімді пысықтау және есеп шығаруға дайындалу үшін оқушылар өткен тақырыптарды еске түсіреді. Әр топ Венн диаграммасы арқылы ортақ және айырмашылық қасиеттерді көрсетеді:
I топ
Тіктөртбұрыш пен параллелограмм
II топ
Тіктөртбұрыш пен ромб
III топ
Тіктөртбұрыш пен квадрат
Оқушылар жеке презентацияларын қорғайды. Кейін жұптық жұмыс және топтық талқылау арқылы төртбұрыштардың ортақ әрі өзіне тән қасиеттері анықталып, кесте толтырылады. Бұл кезеңде формативті бағалау жүргізіледі.
III. Есептер шығару және қорғау
Теориялық білімді дәлелдеу үшін әр топ өзіне берілген есептерді талқылап шығарады. Уақыт: 10 минут. Әр топтан бір оқушы шешу жолын түсіндіріп қорғайды.
A деңгейі
- 1) ABCD параллелограмында ∠BAC = 40°, ∠CAD = 20°. Параллелограмның бұрыштарын табыңдар.
- 2) Ромбта ∠BAD = 10°. AOD үшбұрышының бұрыштарын табыңдар.
B деңгейі
Параллелограмның қабырғаларының қатынасы 1:2, периметрі 24 см. Параллелограмның қабырғаларын табыңдар.
C деңгейі
Параллелограмда AB = AD. Периметрі 24 см. Параллелограмның қабырғаларын табыңдар.
IV. Тест жұмысы (жеке жұмыс)
Оқушыларға жеке тапсырмалар таратылады. Орындау уақыты: 5 минут. Жауаптар жауап парағына жазылады, кейін оқушылар жұмыстарын ауыстырып тексеріп, бағалайды (формативті бағалау).
Тест · 1-нұсқа
-
Қарама-қарсы қабырғалары қос-қостан параллель болатын төртбұрыш қалай аталады?
A) трапеция B) квадрат C) параллелограмм D) тіктөртбұрыш
-
Қандай төртбұрыштың диагональдары бұрыштарының биссектрисалары болады?
A) ромб B) трапеция C) параллелограмм
-
Егер параллелограмның диагональдары тең болса, онда ол қандай параллелограмм?
A) ромб B) трапеция C) тіктөртбұрыш
-
Ромбтың бір бұрышы 135°. Іргелес бұрыштың градустық шамасын табыңдар.
A) 135° B) 45° C) 55°
- Қабырғасы 18 дм болатын ромбтың периметрін табыңдар.
Тест · 2-нұсқа
-
Барлық қабырғалары тең тіктөртбұрыш қалай аталады?
A) тіктөртбұрыш B) ромб C) квадрат D) параллелограмм
-
Қандай төртбұрыштың диагональдары тең?
A) тіктөртбұрыш B) ромб C) параллелограмм
-
Егер төртбұрыштың диагональдары қиылысып, қиылысу нүктесінде тең екіге бөлінсе, онда ол төртбұрыш қалай аталады?
A) квадрат B) ромб C) параллелограмм
-
Ромбтың бір бұрышы 120°. Іргелес бұрыштың градустық шамасын табыңдар.
A) 135° B) 60° C) 35°
- Қабырғалары 20 см және 16 см болатын тіктөртбұрыштың периметрін табыңдар.
Тест кілті (берілген үлгі)
| Сұрақ № | I | II | III | IV | V |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | C | C | C | C | C |
| 2 | A | A | A | A | A |
| 3 | C | C | C | C | C |
| 4 | B | B | B | B | B |
Ескерту: түпнұсқада кілт толық берілмеген (5-сұрақ көрсетілмейді). Қажет болса, кілтті толықтыруға болады.
V. Семантикалық карта және шығармашылық тапсырмалар
Семантикалық карта (қолдау қажет оқушыларға)
Төртбұрыштардың қасиеттерін салыстырып, сәйкес бағанға белгі қою.
| Қасиет | Параллелограмм | Тіктөртбұрыш | Ромб | Квадрат |
|---|---|---|---|---|
| Қарама-қарсы қабырғалары тең | ||||
| Барлық қабырғалары тең | ||||
| Қарама-қарсы бұрыштары тең | ||||
| Барлық бұрыштары тең | ||||
| Диагональдары қиылысу нүктесінде қақ бөлінеді | ||||
| Диагональдары тең | ||||
| Диагональдары перпендикуляр және бұрыштарының биссектрисалары |
Шығармашылық тапсырмалар (жоғары деңгей)
- I. Ромбтың әр қабырғасын тең үш бөлікке бөліңдер. Сол нүктелер арқылы ромб қабырғасына параллель түзулер жүргізіңдер. Нәтиже: қанша ромб пайда болады?
- II. Параллелограмм берілген. Қарама-қарсы қабырғаларының орталарын кесінділермен қосыңдар. Нәтиже: қанша параллелограмм пайда болады?
- III. Квадраттың қарама-қарсы төбелерін қосқанда неше үшбұрыш пайда болады?
VI. Рефлексия және қорытынды
Сабақ аяқталуға жақындады. Оқушылар бүгінгі жұмыста өз білімдерін көрсетіп, топпен ынтымақтастықта әрекет етті және шығармашылық тапсырмалар орындады.
Талқылау сұрақтары
- Сабақ ұнады ма? Неліктен?
- Қандай қиындықтар болды?
- Қай тұста өзіңді сенімді сезіндің?
VII. Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
Өткен тақырыптар бойынша дайындық (қайталау және есептер).
Бағалау
Оқушылар өзін-өзі бағалауды смайлик әдісі арқылы жүргізеді: көмек қажет болса — «көңілсіз» белгіге, тақырыпты жақсы түсінсе — «көңілді» белгіге жапсырады. Топ басшылары бағалау парақтарын таратып, жинап тапсырады.
Ынтымақтастықта жұмыс жасағандарың үшін рақмет! Бүгін шығармашыл, белсенді және еңбекқор оқушылармен жұмыс жасау ерекше қуантты. Алдағы өмірлеріңде жолдарың ашық болып, алдарыңнан тек жасыл шам жансын.
Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Қандыағаш қалалық №5 орта мектебі
Математика пәні мұғалімі: Жанесова Жанна Улукпановна