Тәуліктік наряд
Қарағанды облысы, Саран қаласы, «№4 ОЖББМ» КММ. АӘД пәнінің оқытушы-ұйымдастырушысы: Жұмасатұлы М.
Тақырып: Тәуліктік наряд. Тәулік кезекшінің құқықтары мен міндеттері
Бұл материал тәуліктік нарядтың мақсаты мен құрылымын, тағайындалу тәртібін және негізгі лауазымды тұлғалардың міндеттерін жүйелі түрде түсіндіреді. Мәтін ҚР ҚК жарғылары талаптарына сүйене отырып, қызметті ұйымдастырудың логикасын нақтылайды.
Сабақтың мақсаты
- Тәуліктік наряд, оның құрамы, тағайындалу тәртібі және лауазымды тұлғалардың негізгі міндеттерін меңгеру.
- Оқушылардың әскери білімін арттыру.
- Қазақстандық патриотизмді қалыптастыру, әскери жолдастықты нығайту.
Сабақтың ұйымдастырылуы
- Жоспары
-
1) Тәуліктік наряд және оның құрамы
2) Тәуліктік нарядтың тағайындалуы
3) Лауазымды тұлғалардың негізгі міндеттері - Әдісі
- Сұрақ-жауап.
- Көрнекілік
- ҚР ҚК жарғылары, проектор, MyTest орнатылған ноутбуктер.
Тәуліктік наряд: анықтамасы және міндеті
Тәуліктік наряд — әскери даярлық пен ішкі тәртіпті сақтауға, әскери бөлімнің жеке құрамын, қару-жарағын, әскери техникасы мен оқ-дәрілерін, материалдық қорларын, үй-жайлары мен мүлкін күзетуге, бөлімшелердегі істің жай-күйін бақылауға және құқық бұзушылықтың алдын алу бойынша уақтылы шаралар қабылдауға арналған қызмет.
Негізгі басымдық
Ішкі тәртіп
Нысандар
Қару-жарақ, техника, мүлік
Нәтиже
Бақылау және алдын алу
Бөлімнің тәуліктік нарядының құрамы
- Бөлім бойынша кезекші
- Бөлім бойынша кезекшінің көмекшісі
- Қарауыл
- Кезекші бөлімше
- Парк бойынша кезекші және тәуліктік кезекшілер, кезекші сүйреткіштердің механик-жүргізушілері
- Кезекші фельдшер және медпункт бойынша тәуліктік кезекшілер
- Бақылау-өткізу пункті бойынша кезекші және оның көмекшілері
- Бөлім штабы бойынша кезекші
- Өрт наряды
Рота және жатақхана нарядтары
Ротаның тәуліктік нарядына тағайындалады
- Рота бойынша кезекші
- Рота бойынша тәуліктік кезекшілер
Ротадағы тәуліктік кезекшілердің ауысым санын бөлім командирі белгілейді.
Жатақхана бойынша наряд
Жатақхана бойынша тәуліктік нарядтың құрамы және міндеттері ротаның тәуліктік нарядына сәйкестендіріліп белгіленеді.
Тағайындау тәртібі және әділдік қағидасы
- 1 Бөлімшелер нарядқа өз командирлерімен бірге тағайындалады.
- 2 Бөлім офицерлері мен бөлімшелер арасындағы кезектілікті бөлім штабының бастығы белгілейді.
- 3 Нарядқа тағайындалатын бөлімше командирлері жеке құрамды іріктеу және қызметке уақтылы келу үшін жауап береді.
- 4 Рота бойынша кезектілікті рота старшинасы, ал взводта — взвод командирінің орынбасары белгілейді.
- 5 Сарбаздар, сержанттар және офицерлер арасында наряд саны біркелкі әрі әділ бөлінуі тиіс.
- 6 Наряд құжаттары бір жыл сақталып, кейін жойылады.
Тәуліктік нарядқа дайындалу
Наряд алдындағы түн
Тәуліктік нарядқа тағайындалған адамдар барлық оқу сабақтарынан және жұмыстардан босатылуы тиіс.
Нарядқа түсетін күн
Қызметке даярлану үшін кемінде 3 сағат, тынығуға кемінде 1 сағат уақыт бөлінеді.
Даярлау кімнің жауапкершілігінде
Тәуліктік нарядтың жеке құрамын даярлауды старшина немесе бөлімшеден тағайындалған өзге лауазымды адам жүргізеді. Дивизионнан немесе әскери бөлімнен тағайындалған нарядты даярлауды тиісті командирлер ұйымдастырып, олардың орынбасарлары жүргізеді.
Жұмысқа таратуға дейінгі талап
Жұмысқа таратуға шығуға 15 минут қалғанда наряд қызметке толық дайын болып, өз кезекшілері мен қарауыл бастықтарының қарамағына қабылдануы керек.
Жұмысқа тарату — нарядтың даярлығын тексеру, бағынуын нақтылау және бұрынғы қарауылдарды ауыстыру құқығын беру рәсімі. Оның ұзақтығы 40 минуттан аспауы тиіс.
Жұмысқа тарату кезіндегі сапқа тұру тәртібі
Жұмысқа таратудың басталуына 10 минут қалғанда бөлім бойынша кезекшінің жаңа көмекшісі (офицерлер қатарынан) кезекші бөлімшеден басқа тәуліктік нарядты сапқа тұрғызып, түгелдігін тексереді және бөлім бойынша кезекші келгенде баяндайды.
Оң қапталдан бастап
- Қарауылдар
- Парк бойынша кезекші
- Кезекші фельдшер
- Бақылау-өткізу пункті бойынша кезекші
- Бөлім штабы бойынша кезекші
Одан кейін
- Бөлімшелер ретіндегі роталар бойынша барлық кезекшілер
- Шабармандар
- Асхана бойынша кезекші
- Өрт нарядының бастығы
- Кезекші белгі беруші-барабаншы
Бақылау-өткізу пункті бойынша кезекшінің көмекшілері, тәуліктік кезекшілер және кезекші сүйреткіш жүргізушілері өз кезекшілерінің артына бір-бірден тізіледі. Бөлім бойынша кезекшінің көмекшісі қарауылдардың оң жақ қанатына тұрады.
Лауазымды тұлғалардың негізгі міндеттері
Бөлім бойынша кезекші
Бөлімнің басқару офицерлерінен, рота командирлерінен және оларға теңестірілген лауазым иелерінен тағайындалады. Бөлім командиріне бағынады, ал бөлімнің барлық тәуліктік наряды оған бағынады.
- Дабыл жарияланғаны туралы бөлімшелер мен басқармаларға уақтылы жеткізуді қамтамасыз ету.
- Ішкі тәртіптің сақталуына және тәуліктік нарядтың қызмет өткеруіне жауап беру.
- Бөлім штабы мен қызметтері офицерлерінің пистолеттері мен оқ-дәрілерінің сақталуын бақылау.
Бөлім бойынша кезекшінің көмекшісі
Кіші офицерлерден немесе келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеруші әскери қызметшілерден тағайындалады. Бөлім бойынша кезекшіге бағынады және кезекші орнында болмаған кезде оның міндеттерін орындауға міндетті.
Бақылау-өткізу пункті (БӨП) бойынша кезекші және көмекшісі
БӨП бойынша кезекші сержанттардан тағайындалады. Бөлімге кіріп-шығатын адамдарды дұрыс өткізуге және мүлікті алып шығу/кіргізудің заңдылығына жауап береді.
БӨП бойынша кезекшінің көмекшісі сержанттардан немесе сарбаздардан тағайындалады, кезекшіге бағынады және БӨП-та үнемі болуы тиіс. Ол адамдарды өткізудің және мүлікті алып шығу/кіргізудің дұрыстығы үшін жауап береді.
Бөлім штабы бойынша кезекші
Бөлім прапорщиктері мен сержанттарынан тағайындалады. Штаб бөлмелерін күзетуге, тазалыққа, шабармандардың қызметті дұрыс атқаруына, байланыс жіберілімдері мен телефонограммаларды уақтылы қабылдауға жауап береді.
Бөлім бойынша кезекшіге, оның көмекшісіне және штаб бастығына бағынады. Кезекшілікті тапсыру және қабылдау туралы бұрынғы және жаңа кезекші штаб бастығына және бөлім бойынша кезекшіге баяндайды.
Медициналық пункт бойынша кезекші фельдшер
Медпунктегі ішкі тәртіпке және дәрігер болмаған жағдайда дәрігерге дейінгі медициналық көмек көрсетуге жауап береді. Бөлім бойынша кезекшіге, оның көмекшісіне және медпункт бастығына бағынады. Медпункт бойынша тәуліктік кезекшілер оған бағынады.
Бұрынғы және жаңа кезекші кезекшілікті тапсыру және қабылдау туралы медпункт бастығына баяндайды.
Асхана бойынша кезекші
Кіші офицерлерден, прапорщиктерден немесе сержанттардан тағайындалады. Азық-түліктің қоймадан дұрыс алынуына, қазанға қажетті мөлшерде салынуына, тамақтың белгіленген норма бойынша уақтылы берілуіне, ыдыс-аяқтың бүтіндігіне, санитариялық-гигиеналық жағдай мен тәртіпке жауап береді.
Бөлім бойынша кезекшіге, оның көмекшісіне, тыл жөніндегі командир орынбасарына және азық-түлік қызметінің бастығына бағынады. Асханадағы тәуліктік наряд пен аспазшылар оған бағынады.
Өрт наряды
Бөлімнің штаттық өрт командасынан құралады. Құрамына наряд бастығы, жүргізушілер, өрт сөндіру машиналарының (немесе өзге автомобильдер мен мотопомпалардың) санына сәйкес өрт тобы және өрт посттарының санына сәйкес постқа тұрушылар кіреді.
Бөлім бойынша кезекшіге және өрт командасының бастығына бағынады.
Рота бойынша кезекші
Сержанттардан немесе жақсы даярланған сарбаздардан тағайындалады. Дабыл туралы рота әскери қызметшілерін уақтылы хабардар етуге, күн тәртібінің дәл орындалуына, ішкі тәртіп ережелерінің сақталуына, қарулардың, оқ-дәрі жәшіктерінің, рота мүлкінің және жеке заттардың бүтіндігіне, тәуліктік кезекшілердің қызметті дұрыс өткеруіне жауап береді.
Бөлім бойынша кезекшіге және оның көмекшісіне, ал ротадағы ішкі қызмет тәртібі бойынша рота командиріне және рота старшинасына бағынады.
Рота бойынша тәуліктік кезекші
Сарбаздардан тағайындалады. Қарауындағы қару-жарақтың, пистолеттер тұрған шкафтардың, оқ-дәрі жәшіктерінің, рота мүлкінің және жеке заттардың сақталуына жауап береді. Рота бойынша кезекшіге бағынады.
Кезекті тәуліктік кезекші, әдетте, казарма ішіндегі кіреберіс есіктің жанында және қару сақтайтын бөлменің жанында қызмет атқарады.
Кезекшілікті тапсыру және қабылдау тәртібі
Жұмысқа таратудан кейін жаңа кезекші бұрынғы кезекшіден тізбе бойынша құжаттарды, сондай-ақ штаб пен қызмет офицерлерінің қару-жарағы мен оқ-дәрілерін қабылдап алады. Қару-жарақ нөмірі мен жинақталуы бойынша бір-бірлеп қабылданады.
Одан кейін бұрынғы кезекшімен бірге хабарлау және күзеттің техникалық құралдарының, радиациялық және химиялық барлау аспаптарының жарамдылығы тексеріледі.
Командирге баяндау үлгісі
Полковник мырза, лейтенант Омаров бөлім бойынша кезекшілікті тапсырды.
Полковник мырза, капитан Иванов бөлім бойынша кезекшілікті қабылдады.
Бұдан соң жаңа кезекші қабылдау барысында анықталған және ауысқан наряд жоя алмаған барлық кемшіліктерді, сондай-ақ қарауыл күзететін объектілерді ашу және жабу туралы мәліметті хабарлайды.
Сабақтың қорытындысы
Тәуліктік наряд — бөлім ішіндегі қауіпсіздік пен тәртіптің тұрақты механизмі. Оның тиімділігі нақты тағайындау тәртібіне, уақытылы даярлыққа, бағыну жүйесінің анықтығына және әр лауазымның жауапкершілікті толық орындауына байланысты.
Өз бетімен дайындалуға арналған тест сұрақтары
- Тәуліктік нарядтың негізгі мақсаты қандай?
- Бөлімнің тәуліктік нарядының құрамына қандай қызметтер кіреді?
- Нарядқа тағайындаудың әділ бөліну қағидасы нені білдіреді?
- Наряд алдындағы түні жеке құрам қандай тәртіппен босатылады?
- Жұмысқа тарату рәсімінің мәні неде және ол қанша уақыттан аспауы тиіс?
- Бөлім бойынша кезекшінің негізгі жауапкершілік бағыттарын атаңыз.
- БӨП бойынша кезекшінің міндеттері қандай?
- Асхана бойынша кезекші қандай көрсеткіштер үшін жауап береді?
- Рота бойынша кезекші мен тәуліктік кезекшінің айырмашылығы неде?
- Кезекшілікті тапсыру және қабылдау кезінде қандай тексерулер жүргізіледі?
Үй тапсырмасы
- ҚР ҚК Жарғылары бойынша тәуліктік нарядқа қатысты бөлімді оқып шығу.
- Лауазымды тұлғалардың міндеттерін кесте түрінде қысқаша конспект жасау.
- Тест сұрақтарына жауап дайындау.