Отан деген - туған жер
«Қазақстан, туды алтын дәуірің»
Бұл материалдың мақсаты — оқушыларға қазақ халқының сан ғасырлық тарихынан мағлұмат беру, тәуелсіз еліміздің жетістіктерімен таныстыру және халқымыздың біртуар ұлдары туралы шежіре мен деректерді ұсыну. Ең бастысы — отаншылдыққа, азаматтық жауапкершілікке және патриотизмге тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
Компьютер, 22 слайдтан тұратын таныстырылым
Негізгі мазмұн
Жер, шекара, өңірлер, тарих белестері, тәуелсіздік жетістіктері
Идея
Бірлік, татулық, елдік, тәуелсіздік құндылықтарын ұлықтау
Салтанатты үндеу
Жүргізуші 1
Армысыздар, құрметті ұстаздар, ата-аналар және оқушылар! «Қазақстан, туды алтын дәуірің» атты салтанатты кешімізге қош келдіңіздер.
Жүргізуші 2
Сіздерді еліміздің ең үлкен мерекелерінің бірі — Республика күнімен құттықтаймыз. Бауыржан Момышұлы: «Отан үшін отқа түс — күймейсің» деген. Өйткені Отан — қасиетті ұғым. Отанға адал қызмет ету — әр азаматтың борышы.
Тәуелсіздік туралы жолдар
Атыңнан айналайын, егемен ел,
Тәуелсіз күнің туды, кенеле бер.
Мерейің құтты болсын, Тәуелсіздік!
Ғасырдың тойы болсын — келе берер.
Кең байтақ Қазақстан: жер, шекара, өңірлер
Қазақстан — бір шетінен екінші шетіне дейін құс қанаты талатын ұлан-ғайыр өлке. Ел аумағы табиғатымен де, географиясымен де алуан түрлі. Слайдтар арқылы Қазақстанның жері, территориясы, шекарасы мен қалалары көрсетіледі.
Аумағы
Жер аумағы — 2,7 млн шаршы шақырым.
Орны
Дүниежүзінде — 9-орын, ТМД бойынша — 2-орын.
Шекара
Солтүстігінде — Ресей, шығысында — Қытай, батысында — Каспий теңізі арқылы көршілермен байланыс.
Өңірлер мен қалаларға шолу
Әр өңірдің өзіндік тынысы бар: бірі — өндірісімен, бірі — егін-ырысымен, енді бірі — мәдениеті мен табиғатымен ерекшеленеді.
Алматы
Жері жайсаң, табиғаты көркем өңір.
Ақтөбе
Ырысы мол, кең тынысты өлке.
Атырау
Мұнайлы аймақ, ел экономикасының тірегі.
Қарағанды
«Қара алтын» қоймасы, өндіріс ошағы.
Қызылорда
Сыр бойының күрішімен танылған өлке.
Астана
Ел жүрегі, жаңа дәуірдің символы.
Шымкент
Ыстық оңтүстіктің берекелі ордасы.
Өскемен
Алтайдың алып сілемдерімен айшықталған шығыс.
Павлодар
Ертіс бойындағы еңселі өңір.
Негізгі ұғым
Отан — Атамекен. Отан — туған жер. Отан — баршаға ортақ үлкен Қазақстан.
Тарихтың ауыр белестері: сабақ және тағылым
Қазақ елі тарихында жүректі сыздататын, ұлт жадына таңба болып басылған кезеңдер аз емес. Қасіретті жылдарды білу — өткеннің мұңын көбейту үшін емес, бүгіннің қадірін түсіну үшін қажет.
Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама (1723)
Жоңғар шапқыншылығы салдарынан ел үдере көшіп, аш-жалаңаш күй кешті. Деректер бойынша сол кезеңде халықтың шамамен 40 пайызына жуық шығын келгені айтылады.
Есте қалатын ой
«Жақсылықты ұмытпағандай, жаманшылықты да ұмытпау керек» — тарихтан алынатын ең қатал сабақтардың бірі.
Билердің бірлікке шақыруы
Жаугершілік заманда елді бірлікке үндеген Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би жұрттың арын ойлап, жер дауын, ел дауын әділ шешіп, елге береке мен тыныштық тілеген тұлғалар ретінде тарихта қалды.
«Жаңбыр жаумаса — жер жетім,
Басшы болмаса — ел жетім...»
XVIII–XIX ғасырлар
Ел еркіндігі әлсіреп, ұлан-байтақ дала империялық ықпалға тәуелді бола түсті. Бұл — ұлттық рух үшін сын кезең болды.
1923–1933: ашаршылық
Ашаршылық жылдары халық зор қасірет шекті. Деректерде миллиондаған адамның опат болғаны, көп отбасының босқындыққа мәжбүр болғаны айтылады.
1937: қуғын-сүргін
Елдің талай арысы жазықсыз жалаға ілініп, «халық жауы» атанды. Мыңдаған адам атылып, сансыз тағдыр ойран болды.
1941–1945: Ұлы Отан соғысы
Қазақ жауынгерлері бірлік пен бейбітшілік үшін жанын аямады. Бұл алапат соғыс күллі әлемге ауыр сынақ болды.
1986: Желтоқсан оқиғасы
Желтоқсан — тәуелсіздікке бастар жолдағы ең өжет белестердің бірі. Қуғынға ұшыраған жастардың тағдыры халық жадында сақталды. Бұл оқиға қоғамдық санаға серпін беріп, еркіндік идеясын күшейтті.
Маңызды тұжырым
Желтоқсан — ХХ ғасырдағы тарихи-саяси құбылыстардың бірі ретінде ұлттық намыс пен тәуелсіздікке ұмтылыстың айқын көрінісі болды.
Тәуелсіздік жылнамасы: жаңа дәуірдің белестері
«Орнында бар оңалар» дегендей, ел де, жер де өз орнында. Жер — елдің берекесі, ал ел — ердің тірегі. Ерлердің еңбегімен Қазақстан егемен ел болып, дүние жүзіне танылды.
1991 жылдан бергі маңызды оқиғалар
Оқушыларға түсінікті болуы үшін деректер қысқа әрі нақты берілді.
-
1991 ж. 1 желтоқсан
Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н. Ә. Назарбаев сайланды.
-
1991 ж. 16 желтоқсан
Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі жарияланды.
-
1992 ж. қазан
Тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіров ғарышқа самғады.
-
1992 ж. 4 маусым
Мемлекеттік рәміздер — Елтаңба, Ту, Әнұран бекітілді.
-
1993 ж. 12 қараша
Ұлттық валюта — теңге айналымға енгізілді.
-
1994 ж. 30 маусым
Ғарышкер Талғат Мұсабаев ұзақ мерзімді сапарға аттанды.
-
2000 ж.
Мәдениетті қолдау жылы.
-
2001 ж.
Салауатты өмір салты жылы.
-
2002–2005 жж.
Ауыл жылы болып жарияланды.
-
2006 ж.
«Жаңа әлемдегі — Жаңа Қазақстан» Жолдауы; бәсекеге қабілетті 50 ел қатарына ену мақсаты.
-
2007 ж.
«Қазақстан–2030» стратегиясының жүзеге асуына 10 жыл толуы аталып өтті.
Бірлік пен татулық — ел тұғыры
Қазақстан ХХІ ғасырға нық қадам басып, жаңғыру жолында тұрақтылықты, ұлтаралық және дінаралық татулықты, аумақ тұтастығын, шекара мызғымастығын қамтамасыз етуге, экономикалық өрлеуге және әлемдік қоғамдастықпен ынтымақтастықты нығайтуға бағыт алды.
Қазақстан — татулықтың киелі бесігі
Түрі, тілі, діні әртүрлі болғанымен, жүрегі «Қазақстан — туған жерім, Отаным» деп соғатын 130-дан астам этнос өкілдері бір шаңырақ астында өмір сүріп келеді.
Ортақ жауапкершілік
Әрбір азамат көк байрақты биік көтеруді мақтаныш санап, елдің дамуына өз үлесін қосуға ұмтылады. Қазақстан — түрлі мәдениет пен салт-дәстүр тоғысқан кең байтақ мекен.
Жас ұрпаққа аманат
Елдің болашағы мен өрлеуі — бүгінгі жас ұрпақтың қолында. «Ел үмітін ер ақтар, ер үмітін ел сақтар» деген сөздің салмағы да осында. ХХІ ғасырда Қазақстанда бейбітшілік пен тыныштық орнығып, егемендігіміз мәңгілік болғай.
Қорытынды ой
Отан — ең қастерлі ұғым. Тарихты таныған ұрпақ қана тәуелсіздіктің қадірін біледі, ал бірлік пен татулықты сақтаған ел ғана алға басады.