Желілік хаттама

Қарағанды облысы, Балқаш қаласы

Ә. Мусин атындағы Балқаш гуманитарлық-техникалық колледжі

Омарбеков Медет Боранбаевич

Сабақ тақырыбы: Интернет

Internet желісінің тағайындалуы, сипаттамасы, құрылымы және құрамы. Сабақ түрі мен типі: аралас сабақ.

Негізгі ой

Интернет ұғымын қалыптастыру және қолдану мүмкіндіктерін меңгерту.

Нәтиже

Оқушылар интернетті түсінеді, қолдану дағдыларын қалыптастырады, ақпаратты іздей алады.

Фокус

Қауіпсіздік, ақпараттық мәдениет және өздігінен жұмыс.

1) Мақсаты мен міндеттері

Мақсаты

Оқушылардың интернет туралы жаңа білімдерін қалыптастыру, интернеттің мүмкіндіктерін таныстыру және оларды тиімді пайдалануды үйрету.

Міндеттері

  • Білімдік

    Интернет туралы жаңа мағлұмат беру, негізгі ұғымдар мен қызметтерді түсіндіру.

  • Тәрбиелік

    Өздігінен жұмыс істеуге, өзіне сенуге, тиянақтылық пен ұқыптылыққа баулу; ақпараттық мәдениетті қалыптастыру.

  • Дамытушылық

    Логикалық ойлау қабілетін дамыту, өз бетінше іздену мен тапсырма орындау дағдыларын жетілдіру.

2) Күтілетін нәтиже

Түсінеді

Интернет туралы жалпы түсінікті және оның қызмет бағыттарын.

Құндылық бағдары

Интернетті жауапкершілікпен қолдану дағдыларын қалыптастырады.

Жасай алады

Интернетте ақпаратты іздеу және табылған мәліметті өңдеу.

3) Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Амандасу, оқушыларды түгендеу.
  • Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру.
  • Қауіпсіздік ережелерін еске салу.
  • Бағалау парағын тарату.

II. Қайталау

а) Топқа бөлу

Оқушыларды 3 топқа бөліп отырғызу. Әр топқа желілік топология түрлері бойынша сұрақтар беру.

ә) «Кубизм» стратегиясы

Сұрағы жазылған кубик лақтырылады. Қай сұрақ түссе, сол сұраққа топ болып жауап беріледі.

  1. Желілік адаптер дегеніміз не?
  2. Сервердің қызметі қандай?
  3. Желілік хаттама деген не?
  4. Желілік құрылғыларға не жатады?
  5. Корпоративтік және аймақтық желілер деген не?
  6. Жергілікті желінің мүмкіндіктері қандай?

б) «Джигсо» стратегиясы

Топқа бөлінген оқушыларға бір сұрақтан беріледі. Әр топ өз жауабын ұсынады.

  1. Компьютерлік желі дегеніміз не?
  2. Модем қандай қызмет атқарады?
  3. Жергілікті желі дегеніміз не?

4) Интернет: тарихы мен мүмкіндіктері

ХХ ғасырдың соңында кеңінен тараған Интернет бүгінде жер шарының әр түкпірін байланыстырып, адамдарды, елдер мен құрлықтарды біріктіріп отыр.

Қысқаша тарих

  • Интернеттің бастауын 1960-жылдары АҚШ-тағы зерттеулерден көруге болады.
  • 1960-жылдардың соңында ядролық соғыс жағдайында байланыс үзілмесін деген мақсатпен арнайы жүйелер жасалды.
  • Тәжірибелер нәтижесінде ARPANET желісі пайда болып, бастапқыда бірнеше зерттеу орталығындағы компьютерлерді біріктірді.
  • Кейін желі бейбіт мақсатқа қызмет етіп, ғалымдар мен мамандар кең қолдана бастады.
  • 1980-жылдардың басында Internet термині орнықты.
  • 1990-жылдары пайдаланушылар саны күрт өсті; 2000 жылы желіге миллиондаған компьютер қосылып, қолданушылар саны жүздеген миллионға жетті.

Неге маңызды?

  • Газет-журналды үйден шықпай оқу, жаңалықтарды жедел білу.
  • Кез келген өңірдің ауа райын, ақпарат агенттіктерінің хабарын қарау.
  • Сапар жоспарлау: ел, қала, қонақүй туралы мәлімет алу.
  • Ғылым, бизнес, оқу және ойын индустриясына қажет ақпаратты табу.
  • Интернет күнделікті тұрмыс пен жұмыстың ажырамас құралына айналды.

Интернеттің «қожайыны» бар ма?

Интернет АҚШ-та қалыптасқанымен, оның бір ғана нақты иесі жоқ. Әрбір үкімет, компания, университет және ұйым ақпараттық қызмет ұсына отырып, желінің тек өз бөлігіне жауап береді.

TCP/IP

TCP/IP — интернетке қосылған компьютерлер арасында ақпарат алмасуды қамтамасыз ететін деректерді біріздендіру ережелері, яғни байланыс хаттамаларының жиынтығы.

5) Интернеттің негізгі қосымшалары

E-mail (Electronic Mail) — электрондық пошта

Желі қолданушылары арасында мәлімет алмасуды жүзеге асыратын қызмет.

Адрес құрылымы: есім@мекеме.домен

Мысалдар: common@pushkinlibrary.kz, dina_m@mail.kz

FTP (File Transfer Protocol) — файл жіберу хаттамасы

Көбіне көлемі үлкен файлдарды жіберу және қабылдау үшін қолданылады. FTP арқылы кез келген файлдарды тасымалдауға болады.

Чат (IRC — Internet Relay Chat)

Нақты уақытта интерактивті сұхбаттасуға арналған қызмет. Қатысушылар хабарламаны пернетақта арқылы енгізеді, ал мәтін бірнеше секунд ішінде әңгімелесушілердің экранында көрінеді.

World Wide Web (WWW немесе Web)

Гипермәтіндік құжаттар арқылы интернет мәліметтерін жеңіл көруге мүмкіндік беретін графикалық орта. Web-беттерде басқа парақтарға өтуді қамтамасыз ететін гиперсілтемелер болады. Оны бір-бірімен байланысқан парақтардан тұратын өте үлкен кітапхана деуге болады.

6) Веб-парақтан ақпаратты сақтау тәсілдері

Егер веб-парақ сізге тек ағымдағы мазмұнымен қажет болса, ақпаратты сақтаудың бірнеше ыңғайлы жолы бар.

  1. Веб-парақты толық сақтау

    Парақ толық жүктелген соң Файл → «Сақтау ретінде…» командасын таңдаңыз. Ашылған терезеде файл түрі ретінде «Веб-парақ толық» (толық сақтау) таңдалғанын тексеріңіз.

  2. Суретті жеке сақтау

    Суреттің үстіне меңзерді апарып, тінтуірдің оң жақ батырмасын басыңыз да «Суретті сақтау ретінде…» командасын таңдаңыз. Қажетті бумаға сақтаңыз.

  3. Мәтіндік ақпаратты сақтау

    Қажетті мәтінді белгілеңіз де «Көшіру» пәрменін қолданыңыз. Кейін мәтінді құжатқа немесе жазбаға қою арқылы айырбастау буфері көмегімен сақтай аласыз.

7) Адрестік жүйе және домендер

Интернет-қосымшаларының адрестік құрылымы

Негізгі құрылым үлгісі: қосымша.мекеме.домен

Ұйымдық тиістілігі бойынша домендер

Домен Мағынасы
gov үкіметтік
org коммерциялық емес ұйымдар
edu білім беру
com коммерциялық
mil әскери
net желілік қызметтер

8) Сабақты бекіту: іздеу тапсырмалары

Төмендегі тапсырмалар интернеттен ақпарат іздеу дағдысын бекітуге арналған. Әр тапсырма бойынша табылған дереккөзді (сілтеме/URL) көрсету ұсынылады.

Вариант №1

  1. Қазақстан Республикасы Президентінің ресми серверін (сайтын) табыңыз.
  2. Қазақстан Республикасының Әнұранының мәтінін табыңыз.
  3. В. Васнецовтың «Богатыри» картинасын табыңыз.
  4. «Джабог» сөзінің түсіндірмесін табыңыз.
  5. Ч. Абдуллаевтың «Сотвори себе мир» шығармасының толық мәтінін табыңыз.

Вариант №2

  1. Республикалық «Жас Алаш» газетінің ресми сайтын табыңыз.
  2. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан–2030» жолдауының толық мәтінін табыңыз.
  3. Қазақстан Республикасының «Құрмет» орденінің суретін табыңыз.
  4. «Кабошон» сөзінің түсіндірмесін табыңыз.
  5. Ш. Айтматовтың «Плаха» романының толық мәтінін табыңыз.

Вариант №3

  1. Қазақстанның білім және ғылым саласына қатысты ресми серверді (сайтты) табыңыз.
  2. Г. Гейненің «Лорелей» өлеңінің толық мәтінін табыңыз.
  3. В. Суриковтың «Боярыня Морозова» картинасын табыңыз.
  4. «Деликт» сөзінің түсіндірмесін табыңыз.
  5. Г. Флобердің «Госпожа Бовари» шығармасының толық мәтінін табыңыз.

Ескерту

Авторлық құқықпен қорғалатын мәтіндерді толық нұсқада жүктеу әрдайым заңды бола бермейді. Сондықтан дереккөздің заңдылығына және ашық қолжетімділігіне назар аударыңыз.

Материал: сабақ жоспары және түсіндірме мәтін. Мәтін редакциялық өңдеуден өтті (грамматика, бірізділік, терминдер).