Қазақша рефераттар

Мемлекетінің президенті кім

Рәміздерім – елдігімнің белгісі

Бұл сабақтың өзегі — Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерін тереңірек танып, олардың мәні мен рөлін түсіну. Рәміздер — елдің тәуелсіздігі мен егемендігінің көрінісі ғана емес, ұлттың рухани тұтастығын нығайтатын құндылық.

Мақсаты

  • Білімділік: мемлекеттік рәміздерді, олардың қабылдану тарихын, мәні мен рөлін зерделету; авторларымен таныстыру.
  • Дамытушылық: жеке тұлғаның жағымды қасиеттерін, сезімдерін дамыту; талдау, салыстыру, ой қорыта білу қабілеттерін жетілдіру.
  • Тәрбиелік: рухани бірлік пен сабақтастықты нығайту; азаматтық пен елжандылыққа, Қазақстанға сүйіспеншілікке және рәміздерді қастерлеуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі

  • Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері
  • Нақыл сөздер
  • Авторлардың суреттері

Форматы

Сабақ «саяхат» түрінде өтеді: ұйымдастыру бөлімінен басталып, «шекара бекеті» арқылы өтіп, рәміздердің саяси мәртебесі мен тарихына тоқталады. Әнұран орындалып, интерактивті тапсырмалар орындалады.

Ұйымдастыру бөлімі

Сабақ Мемлекеттік Әнұранның орындалуымен басталады. Одан кейін қысқа тренинг өткізіледі.

1-жүргізуші: Әр елдің өз рәміздері бар. Біздің рәміздеріміз — Әнұран, Елтаңба, Ту. Бүгін біз рәміздер еліне саяхатқа шығамыз.

Қазақстан бүгінде тәуелсіз, егемен мемлекет. Алайда бұл деңгейге жету оңай болған жоқ: еліміз талай тар жол, тайғақ кешулерден өтті. Ғасырлар бойы ата-бабаларымыз тәуелсіздік үшін күресіп, ұлан-ғайыр жерімізді жаудан қорғап, болашақ ұрпаққа аманат етті.

1991 жылғы 16 желтоқсанда «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Заң қабылданып, еліміздің дербес мемлекет ретінде жаңа кезеңі басталды. Тәуелсіз мемлекет ретінде Қазақстан өз мемлекеттік рәміздерін — Туын, Елтаңбасын және Әнұранын бекітті.

Рәміздер дегеніміз не?

Рәміздер — адамдар қауымы үшін ерекше мән-мағынасы бар суреттер, белгілер немесе сөздер. Олар көне заманнан бері өмірде маңызды қызмет атқарып келеді.

Ерте дәуірде ту, таңба, эмблемалар ру-тайпалардың айырым белгісі болған. Кейін мемлекеттер қалыптасқан тұста әр елге өзін өзгеден танытатын айрықша нышандар қажет болды.

Тарихи қолданыс

  • Ту мен елтаңба — басты ғимараттарға, қала қақпаларына орнатылды.
  • Гимн — мерекелерде, мемлекет үшін маңызды оқиғаларда орындалды.
  • XX ғасырда көптеген елдер мемлекеттік рәміздерді заңмен бекітіп, міндетті түрде қабылдау дәстүрін орнықтырды.

Бүгінгі «саяхаттың» мақсаты — Рәміздер елінен көбірек мағлұмат жинап, олардың жасалу тарихын және авторларын танып-білу. Саяхат соңында кімнің көбірек олжа жинағанын анықтаймыз.

Шекара бекеті: білімді тексеру

2-жүргізуші: Балалар, біз Рәміздер елінің шекара бекетіне келдік. Мұнда бізді тексеріп өткізеді. Текше лақтырып, түскен нөмір бойынша сұраққа жауап береміз.

Әділбек (шекарашы) сұрақтары:

  1. Отаның қалай аталады?
  2. Мемлекетіңнің Президенті кім?
  3. Мемлекетіңнің астанасы қалай аталады?
  4. Ата Заңдарың бар ма? Ол қашан қабылданды?
  5. Қазақстанның тұңғыш ғарышкері кім?
  6. Қазақстанның неше астанасы болды? Аттарын ата.

Мемлекеттік рәміздердің саяси мәртебесі

1-жүргізуші: Міне, балалар, біз Рәміздер еліне кірдік. Бұл мемлекет туралы қысқаша мағлұмат берейік.

Данагүл: Бүгін біздің еліміз — бүкіл әлем мойындаған Тәуелсіз мемлекет. Әр мемлекеттің өз заңы, өз Президенті, өз рәміздері болады. Рәміз — түрлі заттар мен ұғымдардың бірлігін білдіретін маңызды белгі.

Кез келген мемлекеттің алғашқы қадамы — өз Туы, Елтаңбасы және Әнұранын айқындау. Бұл — ел тәуелсіздігі мен егемендігінің нышаны. Мемлекеттің жаңа рәміздерін қабылдауға ерекше мән берілуі де осы ұстаныммен байланысты.

Рәміздер мемлекеті үш «аймақтан» тұрады: Әнұран, Елтаңба, Ту. Енді осы бағыттар бойынша сапарымызды жалғастырайық.

Әнұран: тарихы және авторлары

«Менің Қазақстаным» — халық жүрегіндегі ән

Қазақстанның Мемлекеттік Әнұраны ретінде «Менің Қазақстаным» әні қабылданған. Әннің бастапқы нұсқасын 1959 жылы ақын Жұмекен Нәжімеденов пен сазгер Шәмші Қалдаяқов жазған. Сол кезеңде олар консерватория студенттері болған.

Әнді алғаш орындаған — Жамал Омарова. Шығармада халықтың патриоттық сезімі айқын көрініс табады. Ол ұзақ жылдар бойы әр үйде, әр мекемеде шырқалып, ел жадында орнықты.

1986 жылы «Менің Қазақстаным» бостандықты аңсаған қазақ жастарының бейресми әнұранына айналды. Кейін бұл әнге ресми мәртебе беру қажеттігі туындады.

Маңызды дерек: Мемлекеттік Әнұранның жаңа мәтіні қазақ халқының асқақ рухын, биік мұраттарға ұмтылысын және кең байтақ жердің берекесін дәріптейді.

  • Мәтін авторлары: Жұмекен Нәжімеденов, Нұрсұлтан Назарбаев
  • Музыка авторы: Шәмші Қалдаяқов

Авторлар туралы қысқаша мәлімет

Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Әнұраны мәтінінің авторларының бірі. 1940 жылы Алматы облысы, Қарасай ауданы, Шамалған ауылында дүниеге келген. Инженер-металлург мамандығын алып, еңбек жолын Теміртауда болат балқытушы болып бастаған. 1991 жылдан Қазақстан Республикасының Президенті болған.

Жұмекен Сабырұлы Нәжімеденов (1935–1983)

Көрнекті ақын, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Әнұраны мәтінінің авторы. Атырау облысы, Құрманғазы ауданы, Қошалақ ауылында туған. Алматы мемлекеттік консерваториясында және Мәскеудегі әдеби курстарда білім алған. Бірқатар басылымдар мен мекемелерде қызмет атқарған.

Шәмші Қалдаяқов (1930–1992)

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Әнұраны музыкасының авторы, көрнекті композитор, Қазақстанның халық әртісі.

Қонақкәде: өлең

Айтолқын:

Жігерлі, шат көңілмен, мақтанышпен айтамыз,

Өзіңде айбын қуаныш, өзіңнен қуат аламыз.

Ашық аспан, бейбіт күн жалғаса берсін — салтымыз,

Тәуелсіздікке тән белгі — шырқасын мәңгі халқымыз.

Жан азығым, қалықтай бер, шарықтай бер, Әнұран,

Салтанатты асқақ саз, гүлдене бер, кең далам!

Жүректерде жаңғырады кеудені керіп Әнұран,

Елімде рух, мән берген иесі оның — мен болам!