Қазақша рефераттар

Тіл туралы Заң VІ тарау, 27 баптан тұрады

Ата-аналармен жұмыс: Тіл — ұлттық байлық

Астана қаласы, №10 «Бөбек» балабақшасы. Тәрбиеші: Ботакөз Сағындықовна Аяпбергенова.

Қазіргі заман талабына сай жан-жақты жетілген, бойында ұлттық сана мен ұлттық психология қалыптасқан, имандылық, әдеп және парасаты бар ұрпақ тәрбиелеу, өсіру және білім беру — бүгінгі таңда отбасының да, балабақшаның да, жалпы қоғамның да ортақ міндеті. (Н. Ә. Назарбаев)

Құқықтық негіз

  • Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес қазақ тілі мемлекеттік тіл мәртебесіне ие.
  • Конституция (1995), «Тіл саясаты туралы тұжырымдама» (1996) және «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Заң (1997) — тек қазақ тілінің ғана емес, еліміздегі барлық ұлт тілдерінің де мүддесін көздейді.
  • «Тіл туралы» Заң VI тараудан, 27 баптан тұрады және тілдердің қолданылуының құқықтық негіздерін, сондай-ақ оларды оқып-үйрену мен дамытуға жағдай жасау міндеттерін айқындайды.

22 қыркүйек — Тілдер мерекесі

22 қыркүйек күні елімізде тілдер мерекесі аталып өтеді. 1998 жылғы 20 қаңтарда Елбасымыз Н. Ә. Назарбаев Республика халықтарының ұлттық байлығы — тілді қорғау мақсатымен 22 қыркүйекті Қазақстан халықтарының тілдері күні деп жариялаған.

Іс-шараның құрылымы

Тіл мерекесіне арналған ата-аналармен бірлескен сайыс-бағдарлама бірнеше кезеңнен тұрады. Әр кезең қатысушылардың тіл мәдениетін, тапқырлығын және шығармашылығын аша түседі.

  1. I айналым — «Сәлем сөздің анасы»

    Таныстыру

    Топтар өздерін таныстырады, ұрандарын айтады, қатысушылар таныстырылым жасайды.

  2. II айналым — «Ұшқыр ой»

    Сұрақ-жауап

    Жылдам жауап беруге құрылған логикалық және тілдік сұрақтар.

  3. III айналым — «Көрініс»

    Сахналау

    Айгөлек ересек тобының ата-аналары

    Аққу ересек тобының ата-аналары

    «Не тәтті?» — сахналау

  4. IV айналым — «Адамды адам еткен еңбек»

    Үй тапсырмасы

    Қолөнер бұйымдарын таныстыру, еңбектің мәнін ашу.

  5. V айналым — «Сөз мәйегі — мақал»

    Мақал-мәтел

    Мақал-мәтелдің мағынасын ашу, жалғастыру, орынды қолдану.

  6. VI айналым — «Түскиіз»

    Ою-өрнек

    Ою-өрнекпен әшекейлеу: ұлттық нақышты таныту және талғамды дамыту.

  7. VII айналым — «Жұмбақ»

    Тапқырлық

    Жұмбақ шешу арқылы тіл байлығын, ой ұшқырлығын дамыту.

  8. Амандасу рәсімі

    Дәстүр

    Сәлемдесу мәдениеті мен әдептілікке мән беру.

Командалар және ұрандар

I топ — «Бәйтерек»

Ұраны

Білікті бірді жығар,

Білімді мыңды жығар.

Біз дайынбыз бұл сайысқа, достарым,

Көрсетеміз бізде қандай күш барын.

Алға қойған мақсатымыз бір екен,

Сәтті болсын сапарымыз әрдайым.

II топ — «Сұңқар»

Ұраны

Пайда ойлама, ар ойла,

Талап қыл артық білуге.

Армандарға қол созумен келеміз,

Өмір теңіз — жүзіп келеді кемеміз.

Білімменен қаруланған тобымыз,

Қарсыласты қалай да біз жеңеміз.

Тіл дамыту тапсырмасы: «Ұйқасын тап»

Қатысушыларға берілетін тапсырма — берілген жолдарды ұйқаспен аяқтау. Бұл ойын сөздік қорды байытып, ойды ұштайды.

Тапсырма мәтіні

Мына тұрған арғымақ,

Мінем оған ...

Тістемейді, теппейді,

Бос қойсам да ...

Мына тұрған тайлағым,

Келмейді оны ...

Сирақ, мойын көрік деп,

Жүр жирафқа ...

Мына тұрған торайым,

Танауына ...

Шалшыққа кеп аунайды,

Нас баладан ...

Түйін ой: тілдің қадірі

«Ана тілін ұмытқан адам өз халқының өткенінен де, болашағынан да қол үзеді...»
Ғабит Мүсірепов
«Тілін білмеген түбін білмейді. Ондай адам күлдіремін деп күйдіреді, сүйсіндіремін деп сүріндіреді, білдіремін деп бүлдіреді. Қуантамын деп қуартады. Келтіремін деп кетіреді, жұбатамын деп жылатады.»
Ғабит Мүсірепов

Қорытынды

Тілді құрметтеу — өз болмысымызды, тарихымызды және бірлігімізді құрметтеу. Балабақша мен отбасының бірлескен жұмысы балалардың ана тіліне сүйіспеншілігін арттырып, көптілді ортада өз мәдениетін қадірлей білетін тұлға қалыптастыруға ықпал етеді.