Оқушылардың сабаққа қатысын белгілеу
Сабақ туралы мәлімет
Пән
Бейнелеу өнері
Сынып
3-сынып
Тақырып
Пропорция туралы түсінік. Таңғажайып жануарлар. Әшекейлі ойыншық пропорциясы.
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Пәнаралық байланыс
Дүниетану, еңбек
Әдістер
Түсіндірмелі, сурет салу, кітаппен жұмыс, топтық жұмыс, құрастыру
Көрнекіліктер
- Слайдтар: оқулықтағы суреттер
- «Сергіту сәті» материалы
- «Құрастыру» тапсырмасы
Қажетті құралдар
- Ақ қағаз
- Қарындаш
- Түрлі түсті бояулар
- Желім және қосымша құралдар
Мақсаттар мен күтілетін нәтижелер
Білімділік мақсаты
Оқушыларға пропорция ұғымын түсіндіру, жануарлар, ойыншықтар және мультфильм кейіпкерлері пропорциясының ерекшеліктерімен таныстыру.
Дамытушылық мақсаты
Ойыншықтың долбарын жасау барысында бейнелі ойлауды, қол икемділігін және пропорциямен жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру және дамыту.
Тәрбиелік мақсаты
Ойыншық бөліктерін сәйкестендіру арқылы пішіндердің айырмашылығын байқауға, ұқыптылыққа және талғамға тәрбиелеу.
Негізгі ұғым
Пропорция — тұтас дене мен оның бөліктерінің арақатынасы, сондай-ақ бөліктердің өзара қатынасы.
Мысал: піл
Пілдің құлағы басына қарағанда үлкен болуы — оның айқын пропорциялық ерекшелігі.
Мысал: сусиыр
Сусиырдың құлағы, керісінше, басына қарағанда кіші — бұл да өзіндік ерекшелік.
Әрбір заттың және тірі ағзаның өзіне тән пропорциясы болады. Оны дұрыс байқау — дәл сурет салудың маңызды қадамы.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Амандасу, оқушылардың сабаққа қатысуын белгілеу.
- Күнді және күнтізбелік жазбаны белгілеу.
- Оқу құралдарын тексеріп, назарды сабаққа шоғырландыру.
2) Үй тапсырмасын тексеру
- Оқушының сурет альбомын қарап, бағалау.
- Өткен тақырып бойынша негізгі ұғымдарды еске түсіру.
- Сұрақ-жауап: «Композицияның басты бөлігін қалай айқындауға болады?»
3) Жаңа сабақ: пропорцияны түсіну
Интерактивті тақтада қате салынған жануар бейнелері көрсетіледі. Оқушыларға қателерді тауып, түзету ұсынылады. Түзетуден кейін суреттер қайта қаралады.
Талқылау сұрағы: «Енді піл пілге, қоян қоянға, сусиыр сусиырға ұқсап қалды. Неліктен?»
Жауабы: Себебі жануарлардың өзіне тән пропорциялары қалпына келтірілді.
Оқулықтың 64–67-беттеріндегі материалмен жұмыс: жануарлар, құстар және мультфильм кейіпкерлерінің фотосуреттерін қарап, олардың пропорциялық ерекшеліктерін сипаттау.
Суретшілер натурадан немесе ойша сурет салғанда дене пропорцияларын дәл беруге тырысады. Ал ойыншық долбарын немесе иллюстрация жасауда пропорция әдейі өзгертілуі мүмкін: кейіпкерді қызықты, ерекше әрі әсерлі ету үшін әртүрлі нұсқалар ізделеді.
Оқулықтың 68–71-беттері бойынша сұрақтарға жауап беру.
4) Топтық жұмыс
Сынып үш топқа бөлінеді. Әр топқа карточка таратылады. Карточкадағы тапсырма бойынша үш қатар сурет салынады. Жұмыс аяқталған соң, балалар суреттерді салыстырып, қай нұсқа әсерлі шыққанын анықтайды.
5) Өзіндік жұмыс: геометриялық пішіндер
Геометриялық фигураларды пайдаланып, түрлі бейнелердің суретін салу. Негізгі міндет — бөліктердің арақатынасын байқап, пропорцияны саналы түрде құрастыру.
6) Сергіту сәті
Мынау — сары қарындаш,
Мұнымен күнді бояймын.
Мынау — қызыл қарындаш,
Мұнымен гүлді бояймын.
Мынау — жасыл қарындаш,
Мұнымен жерді бояймын.
Мен суретші боламын,
Қарындашты аламын.
Неше түрлі бейнені
Әдемілеп саламын.
7) Қорытынды: «Құрастыру»
Қиықтарды біріктіріп, қағазға желімдеу. Шыққан бейненің пропорциялық ерекшеліктерін сипаттап, қай бөліктің үлкейтілгенін немесе кішірейтілгенін анықтау.
8) Үй тапсырмасы
Ертегі кейіпкерін өзгертілген пропорциямен бейнелеу (мысалы, басын үлкейту, аяқ-қолын ұзарту немесе қысқарту арқылы әсерлі образ жасау).
9) Бағалау
Оқушылардың жұмысы пропорцияны түсінуі, идеяның әсерлілігі, ұқыптылығы және тапсырманы орындау барысындағы белсенділігі бойынша бағаланады.