Қазақша рефераттар

ХҮІІ ғасырдағы Осман империясы

Дүние жүзі тарихы (8-сынып): Осман империясы

Бұл сабақта XVII–XVIII ғасырлардағы Осман империясының ішкі және сыртқы саясаты қарастырылады. Материал соғыс қимылдары, халық наразылықтары, әлеуметтік-экономикалық ахуал және реформалар арқылы түсіндіріледі.

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Мақсаты

XVII–XVIII ғасырлардағы Осман империясының ішкі және сыртқы саясатын меңгерту.

Білімділік

Сыртқы саясаттағы соғыстар, халық көтерілістері, әлеуметтік-экономикалық жағдай және реформалар туралы жалпы түсінік қалыптастыру.

Тәрбиелік

Соғыстардың салдарын талдау арқылы бейбітшілікке ұмтылу, өзге елдің мүддесін өз елінің мүддесімен қатар бағалай алатын парасаттылыққа тәрбиелеу.

Дамытушылық

XVIII ғасырдағы Осман саясатына, халық көтерілістері мен ұлт-азаттық қозғалыстарға қатысты оқушының өзіндік көзқарасын қалыптастыру.

Көрнекілігі

  • Карточкалар
  • Хронологиялық кесте
  • Саяси карта

Сабақ түрі

Ойын-сабақ.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру

Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, оқушылардың назарын тақырыпқа шоғырландыру.

II. Үй тапсырмасын сұрау

Оқушыларға үш сұрақтан беріліп, ауызша жауап алынады.

Топ 1

  1. Сикх мемлекеті туралы айтып бер.
  2. Махараштра Үндістанның қай бөлігінде орналасқан?
  3. Шиваджи кім?

Топ 2

  1. Үндістандағы халық көтерілістері туралы айтып бер.
  2. Нәдір шах кім?
  3. Бенгалия қай жылы бөлінді?

Топ 3

  1. Ост-Үнді компаниясы деген не?
  2. Үндістанды отарлауға еуропалық қай мемлекет кірісті?
  3. Уоррен Хейстингс кім?

III. Жаңа сабақ

Сабақ жоспары

  1. XVII ғасырдағы Осман империясы.
  2. XVII ғасырдағы империя жүргізген соғыстар. Елдегі дағдарыс.
  3. Осман империясының әлеуметтік-экономикалық жағдайы.
  4. XVIII ғасырдағы империяның ішкі және сыртқы саясаты.

Империяның қалыптасуы және кеңеюі

Осман империясының негізін қалаушы Осман бей 1299 жылдан бастап нығая түскен Осман әмірлігінің толық құқықты басқарушысы болды. Ол Византияның Кіші Азиядағы провинцияларын біртіндеп өзіне қоса бастады.

Османның мирасқорлары жаулап алушылық саясатты жалғастырды: әуелі Кіші Азияның едәуір бөлігі бағындырылып, кейін соғыс қимылдары Балқан түбегіне ауысты. 1400 жылы Константинопольге шабуыл басталып, ал 1453 жылы Кіші Азия мен Балқандағы византиялық аумақтардың барлығы Түрік билігіне өтті.

Жаңа дәуірдің басында Осман империясы Еуропа, Азия және Африкадағы кең аумақты иеленді. Дегенмен, көрші елдерге қауіп төндіретін ірі держава саналғанымен, империяның өз ішінде біртұтас тұтастық әрдайым сақтала бермеді: аймақтар арасындағы шаруашылық байланыстар әлсіз дамыды.

Негізгі даталар мен оқиғалар

  • 1475

    Түрік сұлтанына Қырым хандығы бағынышты болды.

  • 1514

    Түріктер шығыстағы көршісі Иранның қарсылығын жеңе алды.

  • 1516–1517

    Мысыр, Сирия, Хиджаз және ондағы Мекке мен Мәдина қалалары Түрік сұлтандығы билігіне өтті.

  • 1696

    I Петр Азов бекінісін түріктерден тартып алды.

  • 1699

    Карловы келісімшарты жасалды.

IV. Сабақты қорытындылау

  • XVII ғасырда Осман империясы қуатты держава ретінде танылды.
  • Экономикалық және саяси тұрғыдан құлдырау белгілері күшейіп, ел дағдарыс кезеңін бастан кешті.
  • XVIII ғасырда халықаралық жағдай әскери-экономикалық әлсіздікке байланысты нашарлады.

V. Үй тапсырмасы

  • Мәтінді оқу.
  • Мазмұндау.
  • Сұрақтарға жауап беру.

VI. Бағалау

Оқушылардың белсенділігі, жауаптарының дәлдігі және талдау жасау қабілеті негізінде бағаланады.

Ескерту: Сабақ ойыны барысында топтық жұмыс, уақытты сақтау және дәлелді жауап беру талаптары ерекше назарда болады.