Бақыттың мәні
Кіріспе
«Өзін-өзі білген – ер бақытты, өзін-өзі билеген – ел бақытты» деген халық мақалы бүгінгі ойымның түпқазығы. Бұл сөздің астарында терең даналық пен көрегендік жатыр.
Туған елің, Отаның құлдықта болса, бақыт туралы айту қиын. Құлдықтағы ел төгілген тер мен еңбектің жемісін көре алмайды; ой еркіндігіне жол тар болады.
Құдайға шүкір, мың өліп, мың тірілген қазақ халқы тәуелсіз ел атанды. Ғасырлар бойы аңсаған бақыт құсы қолымызға қонды. Қазақ халқы бақытты құсқа теңейтіні де бекер емес.
Құс қолға оңайлықпен қонбайды: қонған екен, оны аялап, баптап, қадірін білмесек, қалай ұшып кеткенін аңдамай қаламыз. Ұлы ойшыл Сайф Сараи: «Бақытты шалғайынан басып, күшпен ұстап тұруға болмайды», – деген.
Техника мен технологиялар қарқынды дамыған жаһандану дәуірінде ізгі қоғамға қол жеткізу – мемлекет алдындағы басты мәселелердің бірі. Қоғамды өзгертетін күштің бірі – адам. Сондықтан қоғамның ізгілігі адамдардың игілігіне, олардың адами іс-әрекетіне, өркениеттің озық үлгілерін бойына сіңіре отырып, өз болмысын сақтай білуіне сүйенеді.
Осы тұрғыдан алғанда, Елбасы Н. Ә. Назарбаев әлеуметтік-экономикалық жаңғырту саясатының он бағытының бірі ретінде Қазақстандағы адам капиталының сапалы өсуіне айрықша назар аударды.
Негізгі бөлім
Қазақстандағы және жекелеген елдердегі бақыттың халықаралық индексі (БХИ)
Бақыттың халықаралық индексі (БХИ) адамдардың әл-ауқаты мен қоршаған орта жағдайын сипаттайтын көрсеткіштер жиынтығына негізделеді. Оны 2006 жылы New Economics Foundation ұсынған.
Индекстің басты мақсаты – жан басына шаққандағы ІЖӨ-ні негізгі өлшем етпей, ұлттың әл-ауқатын неғұрлым шынайы түрде бейнелеу.
Бұл тәсілде адамның түпкі мұраты бірінші кезекте бақытты әрі дені сау болу деген қағида алға шығады.
БХИ жалпыға ортақ мынадай ұстанымдарға сүйенеді: адамдар ұзақ әрі толыққанды өмір сүргісі келеді, ал мемлекеттер қолда бар ресурстарды ұқыпты пайдаланып, қоршаған ортаға зиян келтірмей-ақ өз азаматтарының әл-ауқатын барынша жақсартуға мүмкіндік жасауға ұмтылады.
Бақыттың мәні
Бақыт – кездейсоқ қонақ емес, адам мен қоғамның саналы таңдауы мен жауапкершілігіне байланысты құндылық. Ол еркіндікпен, қадір-қасиетпен, өзіңді танумен және өз орныңды табумен сабақтас.
- Өзін тану – жеке бақыттың бастауы.
- Өзін басқару – ішкі еркіндікке жол ашады.
- Елдің дербестігі – ортақ бақыттың берік тірегі.
Қорытынды
Бақытты бағалау – оны қолдан шығарып алмаудың басты шарты. Тәуелсіздіктің қадірін білу, адам капиталын дамыту, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау және қоғамдағы өз орнымызды табу – ізгі қоғамға бастайтын ортақ жол.
Бақытты күшпен ұстап тұру мүмкін емес; оны аялау, баптау және қадірлеу керек.