Бақытты бол
«Жүректен шыққан сөз жүрекке жол табады» (Науаи)
Бұл сабақтың өзегі — жақсы сөздің адам жанын көтеріп, қарым-қатынасты көркейтетін қуатын сезіндіру. Жылы лебіз бен ізгі тілек — бақытқа бастайтын қарапайым, бірақ әсері терең құндылық.
Мақсаты
Оқушылардың сөз және бақыт құндылығы туралы түсініктерін кеңейту.
Міндеттері
- Жақсы сөздің адам өміріндегі маңызын түсіндіру.
- Жақсы сөздерді орынды қолдану дағдыларын дамыту.
- Ізгілікке, ізеттілікке тәрбиелеу.
Көрнекі құралдар
- Сюжетті суреттер
- Күн шуағы (сәуле-шуақтар)
- Қанатты сөздер
І. Шаттық шеңбері
Сабақтың басында оқушылар бір-біріне жақындасып, жылы көңіл күй қалыптастырады: қол ұстасу, күлімдеу, сезіммен бөлісу.
Сұрақтар
- Бір-біріміздің қолымызды ұстағанда нені сеземіз?
- Бір-бірімізге күлімдеп қарағанда жүзімізден нені байқаймыз?
Өлең шумағы
Ой — жүйрік, тіл — шебер,
Танытса шындықты.
Мәнді ойды тілмен бер,
Сөз тауып ұқыпты.
Осы сәтте «Жақсы сөз — жанға қуат» екені айқын сезіледі. Сабақ жылы сөз айтып, жақсы тілек білдіруден басталады.
Жылы сөздер үлгісі
ІІ. Сахналау
Оқушылар «күн сәулесі» шуақтарында берілген сөздерді пайдаланып, шағын сахналық көріністер көрсетеді. Әр көрініс жақсы сөздің әсерін нақты жағдаят арқылы ашады.
1) Жақсы сөз — жарым ырыс
«Сыпайы қоян» ертегісін сахналау.
2) Бақытты бол!
Жылы тілек арқылы демеу берудің мәні.
3) Жақсылыққа — жақсылық
«Алтын балық» ертегісін сахналау.
4) Құлыным!
Мейірім білдіретін сөздердің жүрекке әсері.
5) Көп жаса!
Бата, ізгі тілек, құрмет — бәрі де адамды жақындастыратын күш.
ІІІ. Әңгімелесу (сұрақ-жауап)
Бұл бөлімде оқушылар өз тәжірибесі арқылы сөздің адам көңіл күйіне қалай әсер ететінін пайымдайды.
Жақсы сөз естігенде...
Оқушылардың жауабы: қуаныш, шаттық. Жақсы сөз адамды бақытты етеді.
Дөрекі сөз естігенде...
Оқушылардың жауабы: көңіл күй түседі, мұңаяды, уайымға қалады. Жаман сөз жанға салмақ түсіреді.
IV. Қорытындылау
Сабақ соңында оқушылар жақсы сөздің мәнін тұжырымдап, оны күнделікті өмірде қолданудың маңызын бекітеді.
Негізгі ой
Жақсы сөз — жарым ырыс. Жақсы сөз естісең, жан дүниең жадырап сала береді.
Жақсы сөздің әсері
- Ашу шақырмайды, жүректі жылытады.
- Жақсылыққа жетелейді, бақыт сезімін күшейтеді.
- Көңілге қуаныш сыйлап, жанға күш береді.
Қарым-қатынасқа ықпалы
- Жылы сөз татуластырады, достастырады.
- Жақсы сөзді жиі айту өзара сыйластықты арттырады.
- Әр адамның жүрегіне жылу береді.
Ұсыныс
Сондықтан жүрекке жылы тиетін жақсы лебіздерді бір-бірімізге жиі айтып жүрейік. Сабақ барысында оқушылар ұстаздарға да жылы тілектерін арнайды.
V. «Жүректен — жүрекке»
Соңғы бөлім — сабақта айтылған ойды ішкі сенімге айналдыратын нәзік қорытынды.
Іштей қайталау
Оқушылар жақсы сөздерді іштей қайталап, бір-біріне сыйлайды — бұл көңілге жылу орнататын шағын, бірақ маңызды әрекет.
Өлеңмен түйіндеу
Сабақ соңында өлең шумағы қайта айтылып, тіл мәдениеті мен ізгі сөздің құны тағы бір мәрте бекітіледі.
Есте сақтайық: жақсы сөз — жанға қуат, ал мейірімге толы тіл — жүректерді жақындастыратын көпір.