Қазақша рефераттар

Жаңа сабақты түсіндіру кезеңі

Сабақтың тақырыбы: Буын түрлері (Қазақ тілі, 5-сынып)

Бұл сабақта оқушылар буын туралы негізгі түсінікті бекітіп, буынның түрлерін ажыратып, олардың жасалу жолдарын мысалдар арқылы меңгереді.

Білімділік

Буын ұғымын түсіндіру, буын түрлерін таныстыру, жасалу жолдарын үйрету.

Дамытушылық

Есте сақтау қабілетін, ойлау дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Жауапкершілікке және ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Сабақтың сипаты

Сабақтың түрі

Жаңа білімді меңгерту сабағы.

Әдіс-тәсілдер

  • Проблемалық әдіс
  • Түсіндіру
  • Оқу
  • Сұрақ-жауап

Көрнекіліктер

Сызба, плакат, үлестірмелі қағаздар.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Зейінді тұрақтандыру

Мұғалім оқушылардың назарын сабаққа бағыттап, қысқаша кіріспе жасайды.

Сабақ ұраны

Зейін қойсаң — ұғарсың,

Іздесең — табарсың,

Талаптансаң — жетерсің.

Психологиялық дайындық (тренинг)

Оқушылар қол ұстасып тұрып, бір-біріне сәттілік тілеп, жылы лебіз білдіреді.

Сабақ кезеңдері

  1. 1 Қайталау — оқу анасы.
  2. 2 Кітап — досың, ақылшың.
  3. 3 Білімді мыңды жығар.
  4. 4 «Кім тапқыр?» ойыны.
  5. 5 «Біліміңді байқап көр».

2) Қайталау — оқу анасы

Оқушылардың бұрын меңгерген білімін еске түсіру үшін сұрақ-жауап арқылы буын тақырыбы қайталанады.

Бірін-бірі тексеру (сұрақ-жауап)

  1. 1.Буын дегеніміз не?
  2. 2.«Балалық» сөзінде неше буын бар?
  3. 3. «Оқушылар сабаққа келді» сөйлемін буынға бөліңдер.
  4. 4.Дыбыс нешеге бөлінеді?
  5. 5.Дауысты дыбыстардың жігін атаңдар.
  6. 6.Жуан дауыстысы бар сөзге мысал келтіріңдер.
  7. 7.Дауыссыз дыбыстар нешеге бөлінеді?
  8. 8.Қатаң дауыссызға қатысты сөзге мысал келтіріңдер.

3) Жаңа сабақты түсіндіру

Буын жеке дауысты дыбыстан немесе дауысты мен дауыссыз дыбыстардың тіркесінен жасалады. Сондықтан буынның құрамы әрдайым бірдей бола бермейді.

Қазақ тілінде буынның үш түрі бар:

1) Ашық буын

Дауысты дыбысқа аяқталады.

қа-ла да-ла а-та ша-ға-ла

2) Тұйық буын

Дауыстыдан басталып, дауыссызға аяқталады.

ұл ұн ант

3) Бітеу буын

Дауыссыздан басталып, дауыссызға аяқталады.

дос-тық жаз күз-дік мал

Тілдік байқау

Сөздік қорды құрайтын түбір сөздердің көпшілігі тұйық және бітеу буынды болып келеді.

Тапсырма: сөздерден сөйлем құрастыру

Берілген сөздерді қатыстырып, мағынасы түсінікті сөйлемдер құрастырыңдар.

4) Кітап — досың, ақылшың

302-жаттығу (ауызша/жазбаша)

Сөздерді ашық, тұйық, бітеу буындарға бөліп жазыңдар:

ел жер көл құс жоқ ер бала дана ата мал

303-жаттығу (ауызша): «Күй құдіреті»

Топтастыру әдісі арқылы Әбунасыр әл-Фарабидің қырларын атаңдар:

ақын ойшыл математик ұлы ғалым философ сазгер музыка зерттеушісі

305-жаттығу (жазбаша)

  • Болашақта қандай маман иесі болғың келеді?
  • Пікіріңді дәлелдеп жаз.

5) Білімді мыңды жығар

Буын құрылымын үлгі бойынша талдау және буынға бөлу арқылы бекіту.

Үлгі 1

ша-ға-ла, са-на-ма, қа-ла-ға

Үлгі 2

дос-тар-дың, мек-теп-тер

Үлгі 3

қыз-дар, тас-тар

Үлгі 4

ба-ла, ша-на

Үлгі 5

ұл-дар, ат-тар

6) «Кім тапқыр?» ойыны

Берілген сөздерді буын түріне қарай топтастырыңдар.

Тұйық буынды сөздер

өрт ұл ат

Ашық буынды сөздер

ата бала қала

Бітеу буынды сөздер

тал қант

Берілген сөздер

ата ат бала тал қант өрт ұл қала

7) «Біліміңді байқап көр»

Тапсырма

Сөздердің орнын тауып, сөйлемді дұрыс құрастырыңдар. (Тапсырманың жалғасы қажет.)