Зат есімдерге кім
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
2-сыныпта өткен зат есім және оның емлесі туралы білімді еске түсіру, кеңейту.
Тәрбиелік
Оқушылардың бір-біріне сыйластығын, жылы қарым-қатынасын нығайту; ізденімпаздыққа, ұйымшылдыққа, адалдыққа тәрбиелеу.
Дамытушылық
Грамматикалық тапсырмалар арқылы сөздік қорын байыту, тілін дамыту, сауатты жазуға дағдыландыру және шығармашылық ойлау қабілетін жетілдіру.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Сабақты жағымды көңіл күймен бастау, сыныптың назарын оқу әрекетіне шоғырландыру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
7-жаттығу
Сөздер мен сөз таптарын сәйкестендіру.
1) Біз нені білеміз?
Өткен тақырыпқа шолу: сөз таптары туралы сұрақтар қою, әр сөз табының ережесін қысқаша қайталау (2-сыныпта өткен материалды еске түсіру).
2) «Ойлан, тап»
Берілген сөздердің қай сөз табына жататынын анықтау.
| Сөз | Сөз табы |
|---|---|
| көйлек | зат есім |
| оқыды | етістік |
| бесінші | сан есім |
| суық | сын есім |
| қар | зат есім |
Ескерту: бастапқы мәтінде сәйкестендіру бөлігі араласып берілгендіктен, кесте оқу логикасына сай түзетіліп реттелді.
3) Ойымызды жинақтайық
Сөз таптарының негізгі сұрақтарын атап, мысал келтіру.
III. Жаңа сабақ: Зат есім
1-жаттығу
Суреттерге қара. Суреттегі құстардың атын білмесең, оларды анықтау үшін қандай сұрақ қоясың?
- Бұл не?
- Сөйлемде сұраулық мағына беріп тұрған сөз қайсы? Не?
- Не? сұрағына жауап беретін сөздерді ата.
- Кім? сұрағына қандай сөздер жауап береді?
Ереже
Заттың атын білдіретін сөз табын зат есім дейміз. Зат есімдерге кім? не? кімдер? нелер? деген сұрақтар қойылады.
Мысалдар: аспан, ұстаз, көйлектер, оқушылар.
IV. Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс арқылы назарды сергіту, жұмыс қарқынын қайта қалыптастыру.
V. Бекіту тапсырмалары
4) «Кім шапшаң?» ойыны — 2-жаттығу
Суретке қарап, зат есімдерді тауып айт. Тапқан зат есімдеріңе қойылатын сұрақтардың әртүрлі екенін дәлелде.
| Кім? | Не? | Кімдер? | Нелер? |
|---|---|---|---|
| бала | қарбыз | балалар | жемістер |
| қыз | кесе | оқушылар | ыдыстар |
5) Тақтамен жұмыс — 3-жаттығу
Мәтінді көшіріп жаз.
Қыс
Қақаған аяз. Қалың қар жәндік біткенді жатқан індерінен шығармай тастады. Ашыққан түлкі түн жамылып ауылдың маңын торыды. Ол тауық тәрізді оңай олжа аулауға кірісті. (Ж. Садықов)
- Мәтіннен зат есімдерді тауып, астын сыз.
- Табылған зат есімдерге сұрақ қой.
6) Өз бетіндік жұмыс — 4-жаттығу
Көп нүктенің орнына тиісті зат есімдерді қойып, көшіріп жаз.
Төрт түлік
..., ...
Аңдар
..., ...
Құстар
..., ...
Отбасы мүшелері
..., ...
7) «Кім зерек?» — 5-жаттығу
Оқы. Әр қатардағы сөздерді жинақтап, бір сөзбен ата.
Түйе, жылқы, сиыр, қой, ешкі — ...
Кесе, қасық, қазан, ожау, тостаған — ...
Қияр, сәбіз, қызылша, қауын, қарбыз — ...
Қосымша: сөздерге тиісті сұрақтарды қой (кім? не? кімдер? нелер?).
Қорытынды
Зат есім
Заттың атын білдіреді.
Негізгі сұрақтар
- Кім? Жеке тұлға
- Не? Зат, құбылыс
- Кімдер? Көпше тұлға
- Нелер? Көпше зат
Үй тапсырмасы
- 6-жаттығу.
- Ережені жаттау.
Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы, тапсырмаларды орындауы және дәлелдеп жауап беруі негізінде бағаланады.