Әліппемен таныстыру
Мұғалім
Жаназилова Айнагүл
Пән
Сауат ашу
Кезең
Әліппеге дейінгі кезең
Сабақ тақырыбы
Астана (әңгімелеу)
Сабақтың негізгі мақсаты
Түсінік қалыптастыру
- Сауат ашудың мәнін ұғындыру.
- Мектеп, мұғалім, оқушы, сынып туралы әңгімелеу.
- Парта, тақта, оқулық және оқу құралдарының қызметін таныстыру.
Тәрбие және дағды
- Мектеп ережесімен және ішкі тәртіппен таныстыру.
- Елін сүюге, Отанын мақтан тұтуға баулу.
- Тілді дамыту: ойын жүйелі айту, сурет бойынша әңгімелеуге дағдыландыру.
Құндылыққа бағытталған мазмұн
Сабақ «Менің елім» тақырыбында ауызша әңгіме жүргізуге құрылады. Оқушылар әңгіме құрауға белсенді қатысады: өз ойларын айтады, дәлелдейді, суретке қарап мазмұндап үйренеді. Негізгі бағыт — елжандылықты қалыптастыру және сөйлеу дағдысын нығайту.
Көрнекілік
- Астана туралы слайд.
- Оқу құралдарының флипчарттағы суреттері.
Әдіс-тәсілдер
- Талдау–жинақтау.
- Сөздік жұмысы.
- Көрнекілік әдісі.
Нәтиже
Сабақ соңында оқушылар оқу құралдарын таниды, мектептегі тәртіп ережелерін біледі, дыбыс туралы бастапқы түсінік алады және суретке сүйеніп қысқа әңгіме құра алады.
Сабақ барысы
I бөлім
Әліппемен таныстыру
Әліппе — сауат ашуға арналған негізгі оқу құралы. Оқушылар Әліппе оқулығымен және оның қосымшаларымен таныстырылады: №1, №2, №3 жазу дәптерлері, «Әліппе серігі», дидактикалық құралдар және басқа материалдар.
Ұқыптылық дағдысы
Оқушылардың өз оқу құралдарын ұқыпты ұстауына бағытталған жұмыстар ұйымдастырылады.
Алғы сөздің мәні
Әліппенің 3-бетіндегі оқушыға арналған ақ тілек (алғы сөз) мәнерлеп оқылып, мағынасы түсіндіріледі.
«Менің Отаным — Қазақстан» әңгімесі
Оқушылармен Отан туралы әңгіме ұйымдастырылып, түсінігі кеңейтіледі. «Қазақ елі», Астана қаласы және еліміздің рәміздері (ту, елтаңба, әнұран) — әңгімеге арқау болатын тақырыптар.
Практикалық жұмыс
- Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Гимнін тыңдау және бірге айтуға дағдылану.
- Тақырыпқа сай өлең оқу, «Әсем қалам — Астана» сияқты сурет салу жұмыстарын ұйымдастыру.
- Өлең-тақпақ жаттау: әр сабақта кемінде бір шумақ жаттату — тіл мен есте сақтауды дамытады.
II бөлім
Дыбыс ұғымы: дауысты және дауыссыз дыбыстар
Дыбыс ұғымын түсіндіру және дауысты, дауыссыз дыбыстармен таныстыру үшін үлгі ретінде «Ала бұзау» (К. Ә. Ерешева) атты ертегі қолданылады.
Үлгі ертегі: «Ала бұзау» (қысқаша мазмұн)
Ескендір күнде ала бұзауына сүт беріп, көк орай шөпке жайып, қамқорлық жасап жүреді. Бір күні ала бұзау тоғайда жүрген малға қосылып кетеді. Ескендір бұзауын іздеп тоғайға келеді.
Қатты жел соғады. Жел уілдейді: у-у-у-у-у…
Желден ағаш жапырақтары шулайды. Дыбыс: ш-ш-ш-ш-ш…
Маса ызыңдап мазасын алады. Дыбыс: з-з-з-з-з…
Ақтөстің ырылдаған даусы естіледі. Иттің дыбысы: р-р-р-р-р…
Шөп арасынан жылан байқалады. Жылан ысылдайды: с-с-с-с-с…
Жоғарыдан ара ұясының ыжылы естіледі. Араның дыбысы: ж-ж-ж-ж…
Ескендір бұзауын шақырмақ болады: «Аухау-аухау!» Жақын жерден бұзаудың мөңірегені естіледі: мө-мө-мө-мө-мө… Сөйтіп, Ескендір бұзауын үйіне айдап алып қайтады.
Сұрақ-жауап
- Жел соққанда қандай дыбыс естіледі?
- Ағаш жапырақтарының дыбысы қандай?
- Маса қалай ызыңдайды? Ит қалай ырылдайды?
- Жылан қалай ысылдайды? Ара қалай ыжылдайды?
- Бұзау қалай мөңірейді?
Талдау және дағдыландыру
Әр дыбысталудың ерекшелігін талдай отырып, мұғалім оқушылармен бірлесе дыбыстарды ажырату, буынға бөлу сияқты бастапқы дағдыларды қалыптастырады. Дауысты және дауыссыз дыбыстардың шартты белгілері түсіндіріледі.
Сергіту сәті
Кәне, қанат қағайық,
Қарлығаш болып ұшайық.
Ұшып-ұшып алайық,
Қайта отырып жазайық!
Ертегі мазмұнына сай қимыл-қозғалыстар орындалып, сергіту сәті тиімді ұйымдастырылады.
III бөлім
Жазу жұмысы: дәптермен жұмыс
Жазу дәптерінің 3-бетіндегі түрлі сызықтармен жазу жұмысы басталады. Мұғалім оқушылардың қаламды дұрыс ұстауын, партада санитарлық талапқа сай дұрыс отыруын және дәптерді дұрыс орналастыруын қадағалайды. Оқушыларға көркем жазуды бастауға ізгі тілек білдіріледі.
IV бөлім
Сурет бойынша әңгіме құрау
Оқулықтың 4-бетіндегі сурет бойынша мұғалім оқушылармен әңгімелеседі. Әңгіме мектепке келіп жатқан оқушылардың мақсат-мүддесі негізінде құрылады. Сурет әңгіменің тірегі болғандықтан, әр оқушы суретке сүйеніп жеке әңгіме құрауы тиіс. Алғашқы сабақтан бастап барлық баланың толық қатысуы маңызды.
Сабақты қорытындылау
Сабақ соңында сұрақ-жауап әдісі арқылы оқушылардың меңгерген білім, білік және дағдылары бекітіледі.
Қосымша материалдар қажет болған жағдайда қолдануға ұсынылады.