Тест үлгілері
Сабақ тақырыбы
Пейзаж: Қыс көрінісі. Бұл сабақта оқушылар қысқы табиғаттың әсемдігін байқауға, табиғат құбылыстарын бейнелеуге және пейзаж жанрының негізгі ұғымдарын түсінуге бағытталады.
Сабақ мақсаттары
-
Білімділік
Қысқы табиғаттың сұлулығын көре білуге баулу; қыс мезгіліндегі өзгерістер мен құбылыстарды бейнелеуге үйрету.
-
Тәрбиелік
Туған жер табиғатын аялауға, елін-жерін сүюге және қорғауға тәрбиелеу.
-
Дамытушылық
Түс пен бояу арқылы ой-өрісті, қиялды дамыту; шығармашылық қабілеттерді жетілдіру; сурет салу дағдыларын қалыптастыру; пейзаж жанры туралы білімді тереңдету.
Көрнекіліктер
- Қыс көрінісі бейнеленген плакаттар
- Тақырып жазылған плакат
- Интерактивті тақта
- Слайдтар
Құрал-жабдықтар
Сабақ форматы
- Сабақтың түрі
- Аралас
- Әдістер
- Түсіндіру, көрсету, үйрету, сұрақ-жауап, INSEPT әдісі
- Нәтиже
- Қыс пейзажын кезең-кезеңімен салып, перспектива мен бояу ерекшеліктерін қолдану
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу, қатысымды белгілеу, құрал-жабдықтарды тексеру және назарды сабаққа шоғырландыру.
II. Жаңа сабаққа даярлық
Бүгін біз «Пейзаж: Қыс көрінісі» тақырыбын бастаймыз. Сабаққа дейін қағаз, қарындаш, өшіргіш, акварель және қылқаламды дайындап аламыз. Одан кейін қыс көрінісін салу жолдары мен бояу жағу тәсілдерін қарастырамыз.
Сұрақ-жауап арқылы кіріспе
Бейнелеу өнері неше түрге бөлінеді?
Графика, живопись (кескіндеме), мүсін, сәндік-қолданбалы өнер, сәулет өнері.
Қайсысы бояуды көбірек қажет етеді?
Кескіндеме (живопись).
Живопись деген не?
Жазықтық бетінде бояу арқылы орындалатын көркем шығарма.
Живопись жанрлары
Натюрморт, портрет, тарихи, батальдық, маринистік, анималистік, пейзаж.
III. Жаңа сабақ: Пейзаж және қыс көрінісі
Пейзаж жанры
Пейзаж — табиғат көрінісін бейнелейтін көркем шығарма. Жылдың төрт мезгілі: қыс, көктем, жаз, күз. Бүгінгі назарымыз — қыс мезгілі.
Қыстың көңілді сәттері
- Қар лақтырып ойнау, қар қамалын тұрғызу
- Шаңғы тебу, шанамен сырғанау
- Аққала жасау
- Қысқы орман мен даланың алуан түрлі көріністерін бақылау
Перспектива: кеңістікті дұрыс беру
Табиғатты бейнелеуде алыс–жақын, төмен–жоғары, алдында–артында ұғымдарын қалыптастыратын перспектива заңдылықтарын білу маңызды.
Негізгі қағида: зат бізден неғұрлым алыс болса, соғұрлым кішірек болып көрінеді.
Термин: «Перспектива» сөзі латын тіліндегі «тасадан көру» мағынасымен байланысты, қазақша баламасы — «көрініс».
Сурет салудың 3 кезеңі
-
1-кезең: Нобай және композиция
Алдымен көкжиек сызығын көлденең жүргіземіз: төменгі бөлік — жер беті. Тауларды және тау етегіндегі ағаштарды қарындашпен белгілейміз. Кейін ағаштарды, өзенді, көпірді саламыз. Өзен төмен қарай «ағып» келе жатқандай әсер беру үшін төмендеген сайын кеңейе түседі. Жақын жердегі ағаш, шырша және қояндар анық әрі ірілеу көрінеді.
-
2-кезең: Көлеңке және ауа перспективасы
Тау, ағаш, шырша, өзен, көпірдің көлеңкелерін кеңістікте дұрыс көрсетеміз. Алыстағы көріністердің бояуы әдетте сұйығырақ әрі көмескі болады, ал кейбір акценттерді сәл қоюлау беруге болады.
-
3-кезең: Толықтыру және аяқтау
Боялмаған бөліктерді толық бояп, жұмысты тұтас пейзаж ретінде бір жүйеге келтіреміз.
IV. Оқушылардың өзіндік жұмысы: тест тапсырмалары
Кескіндеме сабағына байланысты білімді бекіту үшін тест алынады. Тест үш үлгіде ұсынылады: балама жауап, таңдамалы және толықтыру.
I. Балама жауаптары бар тест
-
1) Негізгі түстер — үшеу.
а) иә б) жоқ
-
2) Акварель — суда еритін мөлдір бояу.
а) иә б) жоқ
-
3) Белгілі көңіл күйді беретін бірнеше түстер жиынтығы — түстер гаммасы.
а) иә б) жоқ
II. Таңдамалы тест
-
1) Түстер шеңберінде қатар орналасқан бояу түстері:
а) қарама-қарсы түстер ә) қосымша түстер б) жақын түстер
-
2) Бояу араластыратын тақта:
а) пастель ә) палитра б) нобай
-
3) Қазақ халқының қымыз құятын ыдысы:
а) ожау ә) кесеқап б) торсық
III. Толықтыруды қажет ететін тест
-
1) Бейнелеу өнерінде жансыз заттар мен бұйымдарды бейнелейтін көркем шығарманы
__________________________ дейміз.
-
2) Түс пен бояудың алуан тәсілдері қолданылатын бейнелеу өнерінің түрін
__________________________ дейміз.
-
3) Дайындық суреттері
__________________________ деп аталады.
Дұрыс жауаптар
Балама жауап
1) а) 2) а) 3) а)
Таңдамалы тест
1) б) 2) ә) 3) б)
Толықтыру
1) Натюрморт 2) Живопись 3) Нобай
V. Сабақты қорыту
Сабақты қорытындылай отырып, біз пейзаж жанры мен қыс көрінісін салудың кезеңдерімен таныстық. Қорытындылау INSEPT әдісі және сұрақ-жауап арқылы жүргізіледі.
Қорытынды сұрақтар
- Бүгінгі сабақта не үйрендік?
- Жыл мезгілі нешеге бөлінеді? Атаңыз.
- Қай мезгіл сізге көбірек ұнайды? Неліктен?
- Қыс мезгілінде табиғатта қандай құбылыстар болады?
- Қыс несімен көңілді?
INSEPT қорытындысы
Білемін
- Живопись өнері туралы
- Пейзаждың анықтамасын
- Қыс мезгілінің қызықтарын
Үйрендім
- Қыс пейзажын кезең бойынша бейнелеуді
- Түрлі түстерді үйлестіруді
- Кеңістікті перспектива арқылы беруді
Білгім келеді
- Жыл мезгілдерін басқа техникалармен салу жолдарын
VI. Бағалау
Сабаққа белсенді қатысқан оқушылар атап өтіледі. Жақсы орындалған жұмыстар көрсетіліп, мадақтау арқылы бағаланады.