Бастапқы өндірістік қуаттылықты есептеу әдістемесі
Сабақ туралы мәлімет
Білім беру ұйымы
Ақтасты орта мектеп мектепке дейінгі шағын орталығымен коммуналдық мемлекеттік мекемесі
Мұғалім
Бекмуратова Дина Мәлікқызы
Пән
Ұйым экономикасы
Оқу тобы
Э-22
Сабақ түрі
Теория
Сабақ типі
Жаңа тақырыпты меңгеру
Сабақ тақырыбы
Кәсіпорынның өндірістік қуаттылығы
Күні
____________
Сабақ жоспары №
______
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Алдыңғы қатарлы технологияларды қолдану арқылы жабдықтар мен өндірістік қуаттарды барынша толық пайдаланудың нәтижесінде жоспарлы кезеңде белгілі бір номенклатура, ассортимент және тиісті сапа бойынша өнім шығарудың ең жоғары мүмкіндігін анықтау. Осы ұғымды өндірістік қуаттылық ретінде түсіндіру.
Тәрбиелік
Мамандығын саналы таңдауға бағыттау, өз бетімен жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру, тұлғаның адамгершілік қасиеттерін және ғылыми көзқарасын дамыту, білім алуға ынтасын арттыру. Ғылыми-техникалық прогрестің (ҒТП) негізгі бағыттарымен таныстыру, тәжірибелік әрекетке және дүниеге эстетикалық көзқараспен қарауға дайындау.
Дамытушылық
Есте сақтау, сөйлеу мәдениеті, ойлау және қабылдау қабілеттерін дамыту; пәнге қызығушылықты күшейту; қорытынды жасай білуге үйрету. Шығармашылық ізденіс элементтерін қалыптастырып, проблеманы байқау және оны шешу жолдарын табу дағдыларын жетілдіру.
Әдістер, құралдар және байланыстар
Сабақ әдістері
- Баяндау және түсіндіру
- Әңгімелесу, ақпарат беру
- Лекция элементтері
- Сұрақ-жауап, пысықтау және қайталау
- Дамытушы ойындар, өзіндік жұмыс
- Көрнекілік әдістері
Көрнекіліктер мен ресурстар
- Тарату материалдары
- Интерактивті тақта
- Флипчарт
- №6 электронды оқулық
- Бейнематериал
- Оқулық
Пәнаралық байланыс
Экономикалық талдау
Сабақ барысы
-
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.
- Дәрісхана тазалығына және оқушылардың сабаққа дайындығына назар аудару.
-
II. Жауаптарды толықтыру, қорытындылау және бағалау
Оқушылардың жауаптарын нақтылап, толықтырып, негізгі ойларды қорытындылау және бағалау.
-
III. Жаңа тақырыппен таныстыру
Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсаттарымен таныстыру.
-
IV. Жаңа сабақты түсіндіру
Талқылау сұрақтары
- Кәсіпорынның өндірістік қуаттылығын не үшін анықтау қажет?
- Бастапқы өндірістік қуаттылықты есептеу әдістемесі қандай?
- Өндірістік қуаттылықтың қандай түрлері бар?
- Өндірістік қуатты өнім шығару арқылы негіздеу қалай жүзеге асырылады?
«Кәсіпорын экономикасы» курсын оқуды бастағанда, кәсіпорын шегінде пайдалы өнім өндіру үшін шектеулі ресурстарды пайдалану осы пәннің негізгі зерттеу нысаны екенін атап өткенбіз.
Сондықтан алдыңғы қатарлы технологияларды қолдана отырып, жабдықтар мен өндірістік қуаттарды барынша толық пайдалану кезінде жоспарлы кезеңде белгілі бір номенклатура, ассортимент және тиісті сапа бойынша өнім шығарудың ең жоғары мүмкіндігі анықталады. Дәл осы мүмкіндік өндірістік қуаттылық деп аталады.
Маңызды айырмашылық
Өндірістік қуаттылық пен өндірістік бағдарлама бір ұғым емес. Біріншісі — белгілі бір жағдайларда уақыт бірлігіне өнімнің ең жоғары (шекті) көлемін шығару мүмкіндігін көрсетеді. Екіншісі — сол кезеңдегі қуаттың пайдалану дәрежесін сипаттайды.
Өндірістік қуаттылықты есептеудің негізгі қағидалары
- Өндірістік қуаттылық есептеуі кәсіпорын өндіретін өнімнің барлық номенклатурасы бойынша жүргізіледі. Көп номенклатуралы өндірісте қуаттылық өнімдердің ұқсас топтары бойынша, бекітілетін үлгі түрлері арқылы анықталады. Ұқсас өнімдерді бір түрге келтіру өлшемі — еңбек сыйымдылығы коэффициенті.
- Кәсіпорынның өндірістік қуаттылығы алдыңғы қатарлы бөлімшелердің (цех, учаске) қуаттылығымен айқындалады. Бұл — жиынтық еңбектің басым бөлігі жұмсалатын және негізгі қорлардың едәуір бөлігі шоғырланған, негізгі технологиялық операциялар орындалатын бөлімшелер.
- Есептеу «төменнен жоғарыға» қағидатымен жүргізіледі: технологиялық ұқсас жабдықтар тобынан — учаскеге, учаскеден — цехқа, цехтан — жалпы кәсіпорынға дейін, кәсіпорынның барлық өндірістік бөлімшелері қамтылады.
- Өндірістік қуаттылық — серпінді көрсеткіш, ол өзгеріске бейім. Сондықтан есептеу нақты күнтізбелік мерзімге: жоспарлы кезеңнің басына және соңына қатысты жүргізіледі.
Есептеуге қажет бастапқы деректер
Өндірістік қуаттылықты анықтау үшін мына деректер қажет:
- уақыт бірлігіне жабдық өнімділігі;
- жабдықтар саны;
- жабдық бірлігіне жұмыс уақытының қоры;
- осы жабдықта дайындалатын өнім жиынтығының еңбек сыйымдылығы.
Жалпы түрде учаскенің немесе жабдықтар тобының өндірістік қуаттылығы осы көрсеткіштер негізінде анықталады.