Қазақша рефераттар

Атом ядросының байланыс энергиясы

Қызылорда қаласы, И. Әбдікәрімов атындағы аграрлық техникалық колледжі

Физика пәнінің оқытушысы: Күздеубаева Перизат Сайфуллақызы

Ашық сабақ: Атомдық физика

Бұл ашық сабақта атомның құрылысы, радиоактивтілік құбылысы және атом ядросымен байланысты негізгі ұғымдар жүйелі түрде қарастырылады. Материал атом энергиясын қолдану мәселесіне дейін бірізді логикамен өрбиді.

Қаралатын сұрақтар

  1. 1 Атом құрылысы
  2. 2 Радиоактивтілік және сәулелену
  3. 3 Атом ядросының құрамы
  4. 4 Ядролық күштер
  5. 5 Атом ядросының байланыс энергиясы
  6. 6 Атом энергиясын қолдану

Электр энергиясын өндіру көздері

Энергия көздерін шығу тегіне қарай бірнеше топқа бөлуге болады. Төмендегі жіктеу табиғаттағы негізгі ресурстарды түсінуге көмектеседі.

Атмосферадағы көздер

  • Жел

Жер қойнауындағы көздер

  • Таскөмір
  • Мұнай және газ
  • Шымтезек
  • Ыстық су (геотермалдық энергия)

Күн энергиясы

Күн — жаңартылатын энергия көздерінің негізгісі. Ол тікелей электр энергиясына (күн панельдері) немесе жылуға түрлендіріледі.

Жер бетіндегі көздер

  • Ағаш және өсімдік (биомасса)
  • Су (гидроэнергия)

Атом құрылысы туралы негізгі идеялар

Демокрит

Зат өте ұсақ бөлшектерден — атомдардан тұрады деген ойды ерте кезеңде ұсынған. Бұл — кейінгі ғылыми модельдерге бастау болған философиялық тұжырым.

Томсон моделі

Атом құрылысын түсіндіруде электрондардың бар екенін ескеріп, атомды оң зарядталған орта ішінде орналасқан теріс зарядты бөлшектер ретінде қарастырды.

Резерфорд моделі

Атомның оң заряды мен массасының негізгі бөлігі өте кішкентай көлемде шоғырланғанын тәжірибемен дәлелдеп, ядролық модельді ұсынды.

α-бөлшектердің шашырауы неліктен болады?

  1. 1 Аттас зарядталған бөлшектер бірін-бірі тебеді.
  2. 2 Электрондардың заряды теріс, массасы өте аз болғандықтан, массасы үлкен α-бөлшектің бағытын айтарлықтай өзгерте алмайды.

Қорытынды: атомның массасы мен оң заряды шоғырланған бөлігі атом ядросы деп аталады.

Радиоактивтілік және сәулелену

Радиоактивтілік — уран, торий, радий сияқты кейбір элементтердің өздігінен сәуле шығару қабілеті. Радиоактивті элементтердің шығаратын сәулелері үш түрге жіктеледі.

α-сәулелену

Ядродан шығатын салыстырмалы ауыр бөлшектер ағыны ретінде қарастырылады.

β-сәулелену

Жылдам электрондар немесе позитрондар ағынымен байланысты сәулелену түрі.

γ-сәулелену

Өте жоғары энергиялы электромагниттік сәулелену, өтімділігі жоғары.

Алдағы бөлімдерде атом ядросының құрамы, ядролық күштердің табиғаты, байланыс энергиясы және атом энергиясын қолдану салалары қарастырылады.