Өзін - өзі тану әлемі туралы түсініктерін кеңейту
Топ жетекшісі: Шаймұрат Дәмеш
Тақырып: «Өзін-өзі тану әлеміне саяхат»
Халық даналығы (дәйексөз)
«Сүйіспеншілік — жүректен»
Мақсаты
Өзін-өзі тану әлемі туралы түсініктерін кеңейту.
Міндеттері
- Адам бойындағы құнды қасиеттер туралы түсінік беру.
- Жақсы іс жасай білу дағдыларын дамыту.
- Өзара қамқорлыққа, сүйіспеншілікке, татулыққа тәрбиелеу.
Көрнекі құралдар
Шаттық шеңбері
Бастау
Педагог балаларды әсем, жарық әрі кең бөлмеде қарсы алып, бәрін шеңберге жинайды. Балалар қол ұстасып, дөңгелене тұрады.
Әңгіме барысында педагог «Шеңбер неге ұқсайды?» деген сұрақ қояды да, дөңгелекке ұқсайтын бірнеше сурет пен заттарды көрсетеді.
Неге дәл шеңбер?
Балалар шеңбердің допқа, күнге, айға, табаққа, жүзікке, алмаға, қарбызға ұқсайтынын айтады.
Педагог қорытындылайды: доп — көңіл күй көтереді, күн — жарық пен жылу береді, ай — түнді нұрландырады, жүзік — сән береді, ал алма мен қарбыз — дәмді әрі пайдалы.
Шеңберде бір-біріміздің жүзімізді анық көріп, жылы тілектерімізді еркін айтамыз. Сондықтан бұл — «Шаттық шеңбері».
Жылы тілек айту
Педагог балаларға суреті бар карточкалар таратады. Әр бала таңдаған суретіне сүйеніп, қасындағысына жақсы тілек айтады да, карточкасын ұсынады.
«Күндей жылы бол!»
Жылулық пен мейірім
«Алмадай тәтті бол!»
Жақсылық пен ізет
«Доптай көңілді бол!»
Көңіл шаттығы
«Айдай жарық бол!»
Жарық ой, таза ниет
«Жүзіктей әдемі бол!»
Әсемдік пен ұқыптылық
Күлкінің күші
Педагог балаларға күннің бейнесін көрсетіп, «Күн бізге күлімсіреп тұр. Біз де бір-бірімізге әдемі күлкімізді сыйлайық» деп ұсыныс жасайды.
Ө. Тұрманжанов
Кел, балалар, күлейік!
Қабақ түйген не керек,
Кел, балалар, күлейік!
Күлкі көңіл ашады,
Күлкіменен түлейік!
Көңілді боп жүрейік!
Күлкіменен түлейік!
Күліп өмір сүрейік!
Әңгімелесу: «Сыйлықты табайық»
Педагог: «Өзін-өзі тану әлемі бізге сыйлық дайындап қойыпты. Алдымен сол сыйлықты тауып көрейік!»
Балаларға қызыл, сары, жасыл, көк түсті дөңгелек қағаздар таратылады. Олар түстері бойынша төрт топқа бөлініп, бөлмені аралап, өз түсіне сәйкес жасырылған конвертті табады.
Конверт ішіндегі суреттер нені үйретеді?
Конверттен әдептілік пен жақсы әрекеттерге қатысты мазмұнды суреттер шығады. Әр топ бір сурет бойынша 1–2 минут ойланып, әңгімелеп береді.
-
Үлкенге қамқорлық
Қыз бала таяққа сүйенген қарт кісіге көшеден өтуге көмектеседі — бұл қайырымдылықтың үлгісі.
-
Табиғатқа жанашырлық
Балалар ағаштарға су құйып, гүлдердің түбін қопсытады — бірлескен еңбек қуаныш сыйлайды.
-
Отбасындағы сүйіспеншілік
Дастарқан басындағы отбасы мүшелерінің бір-біріне мейіріммен қарауы — жылылықтың белгісі.
-
Достық пен бөлісу
Балалар ойында ойыншықтарын бөлісіп, тату ойнайды — бұл сыйластықты күшейтеді.
Қорытынды ой
Суреттер бізге сүйіспеншілік, татулық, қайырымдылық, табиғатқа қамқорлық сияқты құндылықтарды танытады. Біз де осындай жақсы істерді жасауға үйренеміз.
Ойын: «Мен де жақсы бала боламын»
Педагог балаларды жағымды істерге ынталандыру үшін ойын ұсынады. Балалар өздерінің жасаған жақсы істерін айтып шығады.
Балалардың жауаптарына үлгілер
- Мен де атама орнынан тұруға көмектесемін.
- Мен де ініммен ойыншықтарымды бөлісемін.
- Мен де үйдегі гүлге су құямын.
- Мен де ата-анамның айтқанын тыңдаймын.
- Мен де ойыншықтарымды шашпай, жинақы ұстаймын.
Нәтиже
Балалар жақсы әрекет — үлкенге құрмет, жақынға жанашырлық, үйге ұқыптылық, табиғатқа қамқорлық екенін түсінеді.
Бұл ойын әр балаға: «Менің де жақсылық жасай алатыным бар» деген сенім береді.
Сыйлықтар: дәптер, карта, хрестоматия
Дәптер
Жұмыс дәптері арқылы балалар көп нәрсені байқап үйренеді, қызықты тапсырмалар орындайды.
«Өзін-өзі тану әлемі» картасы
Картадағы аялдамаларда Қазақстанның кең байтақ жерінде өмір сүретін әдепті, ұқыпты, бақытты балалардың отбасы, достары, туған жері және табиғаты бейнеленеді.
Хрестоматия
Хрестоматияда ертегі-әңгімелер, мақал-мәтелдер, өлеңдер жинақталған. Олар арқылы балалар сүйіспеншілік, мейірімділік, адалдық, шыншылдық, қамқорлық, әдептілік, достық, бірлік сияқты жақсы қасиеттерді тереңірек таниды.
Дәптермен жұмыс
Балалар картадағы бірінші аялдаманы бояйды, суреттің мазмұны бойынша әңгіме құрады және саяхаттың алғашқы қадамын жасайды.
Дәйексөзді ашу: «Сүйіспеншілік — жүректен»
Жүректі сезіну
Педагог жұмсақ ойыншық жүректі көрсетіп, балаларға оны ұстап көруге мүмкіндік береді.
Содан кейін балалар алақандарын жұдырықтап, жүректің шамамен жұдырықтай болатынын байқайды. Одан соң алақанын кеудесіне қойып, жүрек лүпілін тыңдайды.
Мағынасы
Қуансақ — жүрегіміз де «күлімдейді», ренжісек — жүрек те жабырқайды.
Біреуді ренжітсек немесе біреу бізді ренжітсе, жүрек қиналады. Ал жақсылық жасасақ немесе жақсылық көрсек, жүрек қуанышқа бөленеді.
Демек, сүйіспеншілік жүректен тарайды. Сондықтан халық «Сүйіспеншілік — жүректен» деп айтқан.
Ғажайып сөздер
Әр сабақта балалар жай ғана сөздерді емес, жүрекке жылу беретін, жақсы өзгеріске жетелейтін «ғажайып сөздерді» үйренеді.
Қорытындылау
Бүгін балалар «Өзін-өзі тану әлеміне» саяхаттың алғашқы қадамын жасады. Саяхат барысында дәптер, хрестоматия және картамен танысты.
Жақсы бала — жақсылық жасай білетін, сүйіспеншілігі мол, айналасына қуаныш сыйлайтын бала.
«Жақсылық», «сүйіспеншілік», «қуаныш» сөздері сабақтың негізгі тірегіне айналды: олар арқылы балалар өз әрекетін бағамдап, күнделікті өмірде жақсы істерге ұмтылады.
Жүректен жүрекке
Балалар қайтадан шеңберге жиналады. Жұмсақ ойыншық жүректі бір-біріне ұсына отырып, жылы тілектерін білдіреді.
«Мен саған қуаныш тілеймін.»
Көңілге нұр сыйлау
«Мен саған сүйіспеншілік тілеймін.»
Мейірімге бастау
«Мен саған жақсылық тілеймін.»
Ізгі ниет қалыптастыру
Осы сәтте әрқайсымыздың жүрегіміз ойыншық жүрек сияқты күлімдеп, қуанышқа бөленеді. Ендеше, бір-бірімізді әрдайым жылы сөзбен қуанта берейік.