Азот және фосфор тақырыбын қайталау
Сабақтың тақырыбы
«Азот және фосфор» тақырыбын қайталау.
Сабақтың мақсаты
- Азот пен фосфор туралы білімді жүйелеу және бекіту.
- Оқушылардың танымдық қабілеттерін дамыту.
- Өз бетімен жоспарлы және жүйелі жұмыс істеуге жағдай жасау.
Сабақтың түрі
Қайталау сабағы.
Сабақтың әдістері
СТО элементтері, тест тапсырмалары.
Көрнекіліктер
Тапсырма қағаздары.
Негізгі идея
Қайталау кезінде негізгі ұғымдарды қысқа сұрақ-жауап арқылы жылдам еске түсіру және есеппен бекіту.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Амандасу.
- Оқушыларды түгендеу, сабаққа дайындығын анықтау.
- Оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыру.
І. «Кім жылдам?» ойыны
Оқушылар қойылған сұрақтарға мүмкіндігінше жылдам жауап беруге дағдыланады. Әр топқа бөлек сұрақтар беріледі.
1-топ: Азот бойынша сұрақтар
- Азоттың сутекті қосылысы қалай аталады? — аммиак.
- Азот қосылыстарында қандай тотығу дәрежелерін көрсетеді? — +5, −3, +2, +4.
- Азоттың металдармен қосылысында қандай тұздар түзіледі және олар қалай аталады? — нитридтер.
- Азот табиғатта қандай түрде таралған? — газ күйінде.
- Ауа құрамының неше пайызын азот құрайды? — 78%.
- Азот қышқылының тұздары қалай аталады? — нитраттар.
- Аммиактың судағы ерітіндісі қалай аталады? — мүсәтір спирті (аммоний гидроксиді).
- «Сұйықтық патшасы» дегеніміз не? Ненің қоспасы? — «патша арағы»: 3HNO3 + HCl.
- Азот қышқылы жарық әсерінен қандай өнімдерге ыдырайды? — NO2 + H2O.
2-топ: Фосфор бойынша сұрақтар
- Фосфордың сутекті қосылысы қалай аталады? — фосфин.
- Фосфордың металдармен қосылыстары қандай тұздар деп аталады? — фосфидтер.
- Фосфор қосылыстарында қандай тотығу дәрежелерін көрсетеді? — +5, −3.
- Фосфор табиғатта қандай түрде таралған? — қосылыс түрінде: Ca3(PO4)2, апатит.
- Фосфор қышқылының тұздары қалай аталады? — ортофосфаттар.
- Фосфор қышқылы қыздырғанда қандай өнімге айналады? — H4P2O7 (қос фосфор қышқылы).
- Фосфордың қандай аллотропиялық түрөзгерістері бар? — ақ, қызыл, қара.
- Фосфор қайда қолданылады? — сіріңке өндірісінде.
ІІ. Есептер шығару
Есеп 1
Ерітіндінің массасы 600 г, азот қышқылының массалық үлесі 42%. Осы ерітінді арқылы аммиак өткізгенде 300 г аммоний нитраты түзілді. Аммоний нитратының массалық үлесін есептеңіз.
Тапсырма нәтижесі
Есепте ерітінді құрамы, реакция нәтижесінде түзілген зат массасы және соңғы қоспадағы массалық үлес ұғымдары қолданылады.
Қорытынды
Бұл сабақта «Азот және фосфор» тақырыбы негізгі ұғымдар мен қысқа сұрақ-жауап арқылы қайталанып, есеп шығару арқылы бекітіледі.