Қазақша рефераттар

Төрт түлік мал - халқымыздың байлығы

Сабақ жоспары

Үй жануарлары мен үй құстары — адам өміріне жақын, күнделікті тұрмыста жиі кездесетін тіршілік иелері. Оларды тану, пайдасын білу және дұрыс күтім жасау — бала тәрбиесіндегі маңызды құндылықтардың бірі.

I. Ұйымдастыру кезеңі

Шаттық өлеңі

Қуанамын мен де,

Қуанасың сен де,

Қуанайық, достарым,

Арайлап атқан күнге.

II. Қызығушылықты ояту

Балалар, бүгін мектепке келе жатып мен бір сандық тауып алдым. Бұл жай сандық емес — сиқырлы сандық. Оның ішінде жануарлар мен құстар «сиқырланып» қамалып қалыпты.

Оларды құтқару үшін біз жұмбақтарды шешеміз. Әр дұрыс жауаптан кейін сол жануардың суретін сандықтан алып, тақтаға ілеміз.

Жұмбақтар

  1. Кезікті бір жануар, үстінде екі тауы бар.

    Жауабы: түйе

  2. Құяды екен әр шаруа,
    Қазығына құт байлап.
    Қанша құйып алсаң да,
    Сарқылмайды сүт, қаймақ.

    Жауабы: сиыр

  3. Көкке шаншып құйрығын,
    Келді шауып жүйрігім.

    Жауабы: жылқы

  4. Желп-желп етіп сақалы,
    Қолыңнан дәм татады.

    Жауабы: ешкі

Қорытынды

Жарайсыңдар! Жұмбақтарды шешіп, жануарларды сандықтан босаттық.

Кіріспе: Төрт түлік және үй құстары

Төрт түлік мал — халқымыздың байлығы. Қазақ халқының тарихы мен тұрмысы осы түлікпен тығыз байланысты. «Ат — ердің қанаты» деген сөз жылқының қадірін айқындайды: мінсең — көлік, жесең — ет.

Сиырдың пайдасы

Сүті, айраны, қаймағы — күнделікті ас. Еті де тағам ретінде пайдалы.

Түйенің пайдасы

Шөлге төзімді көлік. Қымыраны мен шұбаты — құнарлы сусын.

Қой шаруашылығы

Қазақтың ата кәсібінің бірі. Еті, жүні, сүті тұрмысқа жарайды.

Жылқының орны

Көлік те, серік те. Қазақ мәдениетінде айрықша құрметке ие.

Үй құстары

Үй құстарына тауық, үйрек, қаз, күркетауық жатады. Олардың пайдасы мол: етін және жұмыртқасын тағам ретінде қолданамыз, ал мамығынан көрпе мен жастық жасаймыз.

III. Сұрақтар мен тапсырмалар

  • Үй жануарлары мен жабайы жануарлардың айырмашылығы қандай?

  • Үй жануарлары қайда мекендейді?

    Үйде, қорада.

  • Оларға кім қарайды?

    Адамдар.

  • Олар немен қоректенеді?

    Жем, шөп, су.

  • Үй құстарын атаңдар.

  • Малдың төлдерін атаңдар.

Жазба жұмысы

Әліппе дәптерімен жұмыс.

IV. Ойындар

Ойын: «Айнытпай сал»

Мысық

Олай-былай жүгіріп, ала мысық ойнайды.
Аша алмаса есікті, дыбыстайды ол қалай?

Жауабы: «мияу»

Күшік

Күзетші күшік саққұлақ,
Үй күзетіп шапқылап.
Дыбыс шықса қаттырақ,
Қалай-қалай үреді?

Жауабы: «әуп-әуп»

Ойын: «Ұшты-ұшты»

Мұғалім әртүрлі заттар мен жануарларды атайды. Егер ол ұшатын болса, балалар қолдарын көтереді; ұшпайтын болса — көтермейді.

Мақсаты

Зейін мен жылдам ойлауды дамыту.

V. Тақпақтар, мақал-мәтелдер және сергіту

Тапсырма

Балалардан үй жануарлары мен үй құстарының пайдасы туралы сұрау. Тақпақтар мен мақал-мәтелдер айтқызу.

Сергіту сәті

«Шип-шип, шөжелерім»

Тыйым сөздер

  • Малды ұрма.
  • Малды кендірмен байлама.
  • Жануарға қамқор бол, суы мен азығын уақытында бер.

VI. Қорытындылау

Дидактикалық ойын: «Төлдерін тап»

Әр түліктің төлін табу және сәйкестендіру арқылы балалардың есте сақтауын, тілдік қорын және логикалық ойлауын дамыту.

VII. Өзін-өзі бағалау

Мадақтау

Сабаққа белсенді қатысқан балаларға жұлдызша беру.

«Бағдаршам» әдісі

Балалар бүгінгі сабақты түсіну деңгейіне қарай бағалайды: жақсы түсіндім, әлі сұрағым бар, маған көмек керек.

Шаттық шеңбері

Сабақ соңында бір-біріне жақсы тілек айтып, жылы қарым-қатынасты нығайту.

Ескерту: «Толық нұсқасын жүктеу» бөлімі бастапқы мәтінде көрсетілген, алайда бұл бетте жүктеу сілтемесі берілмеген.