Қазақша рефераттар

Қазақ тілі - қандай тіл

Оқытушы туралы мәлімет

Абленова Нұргүл Мырзаболатқызы — Бурабай ауданының Тілдерді оқыту орталығының оқытушысы.

Сабақ туралы қысқаша

Тақырыбы

Менің сөздік қоржыным

Эпиграф

Тіл жоқ жерде, ұлт жоқ!

Мақсаты

  • Тіл өнерін, тіл құдіретін құрметтеуге үйрету.
  • Сөйлеу дағдыларын жетілдіру, сөздік қорды молайту.
  • Патриоттық сезімді оятып, ана тілін сүюге және қадірлеуге тәрбиелеу.

Түрі, әдісі және көрнекілігі

Сабақ түрі: ойын сабағы.

Әдісі: сұрақ-жауап, топтық жұмыс, ойын элементтері.

Көрнекілігі: кәртішкелер, жетондар, түрлі түсті жапырақтар.

Кіріспе ой: тілдің қадірі

Мағжан Жұмабаев: «Тіл — адам жанының тілмашы; тілі кем болса, адамның қор болғаны», — деген.

Тіл — тарих тереңіне бойлатып, өнер бұлағына сусындататын рухани әлеміміздің сарқылмас қазынасы. Тіл — әр елдің, әр ұлттың мақтанышы, тәуелсіздіктің тірегі.

Қазақстан халықтарының тілдері күні

Елбасы Н. Ә. Назарбаевтың 1998 жылғы 20 қаңтардағы Жарлығына сәйкес, 22 қыркүйек — Қазақстан халықтарының тілдері күні ретінде аталып келеді.

Тіл халықпен бірге өмір сүріп, бірге дамиды. Тәуелсіздік алғаннан бері қазақ тілі мемлекеттік тіл болып бекітіліп, «Тіл туралы» заң қабылданды.

Ата-бабамыз ежелден үш құндылықты бойтұмардай қастерлеген: ел, жер және тіл. Ана тілі — әр халықтың төл белгісі. Сондықтан ана тілімізді құрметтей білейік.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу
  • Психологиялық көңіл-күй қалыптастыру

II. Кіріспе бөлім

Тілдің құдіреті, мемлекеттік тілдің мәртебесі және тілге құрмет туралы ой қозғау.

III. Ойын кезеңдері

Сұрақ-жауап, топтық жұмыс және логикалық тапсырмалар арқылы сөздік қорды дамыту.

Ойындар мен тапсырмалар

1) «Дұрыс па, бұрыс па?» ойыны

Шарты: мұғалім пікірді оқиды. Дұрыс болса — қол шапалақтаймыз, бұрыс болса — үндемейміз.

  1. 1.Бәйге — қазақтың ұлттық ойыны.
  2. 2.Бесбармақ — француздардың ұлттық тағамы.
  3. 3.Наурыз — Шығыс халықтарының мейрамы.
  4. 4.Илья Муромец — қазақтың батыры.
  5. 5.Шұбат — түйе сүтінен жасалады.
  6. 6.Наурыз күз айында басталады.
  7. 7.Қазақстан — біздің Отанымыз.
  8. 8.Абай — қазақтың ұлы ақыны.
  9. 9.Қымыз сиыр сүтінен жасалады.
  10. 10.Масленица мейрамында орыстар бауырсақ пісіреді.

2) «Домино» ойыны

Шарты: бір кәртішкеде сөйлемнің басы, екіншісінде сөйлемнің соңы беріледі. Сөйлемдерді дұрыс құрап, мәтін жасаймыз.

  1. 1.Күз мезгілі келді.
  2. 2.Күз айлары — қыркүйек, қазан, қараша.
  3. 3.Күзде күн салқындайды.
  4. 4.Жиі жаңбыр жауады.
  5. 5.Ағаш жапырақтары сары, қызыл, жасыл түске боялады.
  6. 6.Құстар жылы жаққа ұшып кетеді.
  7. 7.Маған күз мезгілі өте ұнайды.

Сіздерге күз мезгілі ұнаса, маған да осы мезгіл ұнайды. Күзде ауа райы қандай? Табиғатта қандай өзгерістер болады? Бүгінгі сабағымызда біз түрлі түсті жапырақтарды «жинаймыз»: әр жапырақта тапсырма бар. Тапсырманы дұрыс орындаған тыңдаушыға жетон беріледі. Кім көп жетон жинаса — сол жеңімпаз.

3) «Түрлі түсті жапырақтар» тапсырмасы

Ойынды бастайық: бір-бірден келіп, бір жапырақтан алыңыз.

Сары жапырақтар

  1. 1.«Қазақстан» сөзіндегі әріптерден жаңа сөздер құраңыз.
  2. 2.Мақалды аяқтаңыз: «Отан оттан да — …». «Отансыз адам — ормансыз …».
  3. 3.Қазақ тілі — қандай тіл?
  4. 4.Бір жылда неше ай бар?

Жасыл жапырақтар

  1. 1.Қазақ тілінде неше әріп бар?
  2. 2.Жұмбақ: «Қабат-қабат қаттама, ақылың болса аттама». (Жауабы: кітап)
  3. 3.Апта күндерін атаңыз.
  4. 4.Наурыз мерекесін қашан тойлаймыз?

Қызыл жапырақтар

  1. 1.Еліміздің астанасы қай қала?
  2. 2.Аптаның төртінші күні қай күн?
  3. 3.Қысқы киімдерді атаңыз.
  4. 4.Үй жануарларын атаңыз.

4) Жалпы ойын: «Әріп жұмбақтар»

Төмендегі жұп сөздерді салыстырып, ортақ белгі арқылы жасырын әріпті табыңыз.

«Құдық» сөзінде бар, «су» сөзінде жоқ.
«Қарындаш» сөзінде бар, «альбом» сөзінде жоқ.

Жауабы: Д

«Есік» сөзінде бар, «үй» сөзінде жоқ.
«Каспий» сөзінде бар, «теңіз» сөзінде жоқ.

Жауабы: К

«Астана» сөзінде бар, «қала» сөзінде жоқ.
«Сағат» сөзінде бар, «қарбыз» сөзінде жоқ.

Жауабы: Т

«Пияз» сөзінде бар, «қияр» сөзінде жоқ.
«Сыпырғыш» сөзінде бар, «ауа» сөзінде жоқ.

Жауабы: П

«Үкі» сөзінде бар, «су» сөзінде жоқ.
«Ірімшік» сөзінде бар, «тұз» сөзінде жоқ.

Жауабы: І

Сабақты қорытындылау

  • Жетондарды санап, ойынның жеңімпазын анықтау.
  • Жеңімпазды қошеметтеу, қатысушыларға алғыс айту.