Бала - ата ананың адамгершілік өмірінің айнасы
Баланың тәрбиесіндегі ата-ана рөлі
Мақсат — елінің ертеңі болар, дені сау, білімді әрі саналы ұрпақ тәрбиелеу. Тәуелсіздіктің баянды болуы үшін ең алдымен сапалы оқу мен берік тәрбие қажет. Болашақ тізгінін ұстайтын жас буынның қалыптасуы — отбасы мен мектептің бірлескен еңбегіне тікелей байланысты.
Алтын бесік — отбасы
Бала өміріне қажетті тәлім-тәрбиенің іргетасы ең алдымен ата-ана арқылы отбасында қаланады. «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген сөздің мәні — ата-ананың әрбір сөзі, ісі, қарым-қатынасы баланың санасында үлгі болып орнығатынында.
Бала үшін күнделікті көріністер — үлкен сабақ:
- киіну және сөйлеу мәдениеті
- өзгеге ілтипат, үй ішіндегі тазалық пен тәртіп
- сыпайылық, мейірім, төзім, сүйіспеншілік
Алтын ұя — мектеп
Мектеп — баланың бойындағы қабілет пен адамгершілік қасиеттер жүйелі түрде қалыптасатын орта. Бұл ортада мұғалімнің де, ата-ананың да жауапкершілігі зор: балаға бағыт беріп қана қоймай, оның ішкі дүниесін түсініп, мүмкіндігін аша білу қажет.
Ұлы Абай: «Адамның адамшылығы — ақыл, ғылым, жақсы ата, жақсы ана, жақсы құрбы, жақсы ұстаздан болады» — деп, тәрбиенің тұтас жүйе екенін дәл айтқан.
Ортақ мүдде: бала — отбасы — мектеп
Отбасы мен мектептің мақсаты бір: баланы азамат етіп тәрбиелеу. Отбасында қалыптасқан таным мен түсінік адамның бойында ұзақ сақталады. Сондықтан тәрбиені ерте бастау — «жас шыбықты игендей» ең әсерлі кезеңді дұрыс пайдалану деген сөз.
Негізгі тіректер
Ішкі құндылықтар
Өнегенің күші
Бала жастан үйренгенін өмір бойы танып, соған сүйенеді. Сондықтан үлгі мен жүйелілік — тәрбиенің ең сенімді жолы.
Отбасының басты қызметтері
- тәрбиелік
- рухани-адамгершілік
- танымдық-білімділік
- тұрмыстық
- еңбекке баулу
- тұлғаның өзіндік тәжірибесін дамытуға ынталандыру
- қорғау, қолдау
Отбасының басты міндеттері
- баланың денсаулығына қамқорлық жасау
- оқуына көмектесу
- мамандық таңдауға бағыт беру
- тұлғаның әлеуметтенуіне көмектесу
- ізгі эмоционалды-адамгершілік қарым-қатынас тәжірибесін қалыптастыру
- қызығушылық, қабілет, бейімділік пен шығармашылықты дамыту
Тәрбиеге қатысты ұстанымдар
Әрбір ата-ана баласының асыл азамат болып өскенін қалайды. «Балаға үміт арту — әкенің парызы, ақтау — баланың қарызы» деген нақыл да жауапкершіліктің екіжақты екенін көрсетеді. Төмендегі қағидаларды берік ұстану тәрбиенің нәтижесін арттырады:
Құндылықтың өзегі
- мектеп те, ата-ана да бала үшін қызмет етеді
- баға құнды емес — бала құнды
- ұстаздың мақсаты — пәнді ғана емес, адамды қалыптастыру
Баланың жан дүниесін түсіну
- сабаққа келмесе — себебін анықта
- тәртіп бұзса — себепке үңіл
- ықыласын оятып, қолынан іс келетініне сендір
Ел болашағы — тәрбиелі бала
Бала — елдің болашағы. Сондықтан оны кішкентайынан патриоттық рухта тәрбиелеу, пікірін тыңдап, ақылдасу, белгілі бір таңдауларда ерік беру маңызды. Осындай ортада өскен бала өзіне сенімді, тапқыр, жауапкершілігі жоғары азамат болып қалыптасады.