Сұлтанмахмұт Торайғыровтың Қамар сұлу романы
Сабақ туралы жалпы мәлімет
Пәні
Қазақ әдебиеті (11-сынып)
Сабақтың тақырыбы
Сұлтанмахмұт Торайғыров — «Қамар сұлу» романы
Сабақтың мақсаты
Романның мазмұнын меңгерту және негізгі идеялық-әлеуметтік өзегін түсіндіру.
Сабақтың түрі мен типі
- Түрі: дамыта оқыту
- Типі: жаңа ұғымды меңгерту
Оқыту әдістері
- түсіндірмелі
- баяндау
Көрнекілігі
Сұлтанмахмұт Торайғыровтың шығармалар жинағы.
Міндеттері
- 1 Романдағы негізгі әлеуметтік ой-түйіндерді ашу.
- 2 Оқушыларды адамгершілік қасиеттерге баулу, автор көтерген әлеуметтік мәселелер арқылы азаматтық түсінігін тереңдету.
- 3 Тақырыптас шығармаларды салыстыра оқуды дамыту, өздігінен ой түюге дағдыландыру.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру бөлімі
Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, оқу мақсатын нақтылау.
II. Үй тапсырмасын сұрау
Алдыңғы сабақтарда өткен материал бойынша сұрақ-жауап, қысқа талдау.
III. Актуалдау
Оқушылар Сұлтанмахмұт Торайғыровтың поэзиялық шығармаларымен танысқанын еске түсіреді. Ақынның прозалық мұрасы да бар екені атап өтіледі: «Қамар сұлу» романы.
IV. Жаңа сабақ: «Қамар сұлу» романының композициялық желісі
Кіріспе
Қамар мен Ахмет бейнесі.
Оқиғаның басталуы
Ахметтің Қамарға ғашық болуы.
Оқиғаның байланысуы
Қамарды Жорға Нұрымға атастыру; олардың қарсылығы; Қалтан қажы мен Оспан бидің әрекеттері.
Шиеленісуі
Қамардың бай туыстарының ықпалымен Нұрымға ұзатылуы.
Шарықтау шегі
Сырқатқа шалдыққан Қамарға надан молданың ем-дом қолдануы.
Шешімі
Ахметтің кегі, жастардың қазаға ұшырауы.
V. Дамыту жұмыстары
а) Кейіпкерлерді талдау
Қамар, Ахмет, Нұрым бейнелеріне талдау жасау: портретін ашу, мінездеме беру, тақырыптас шығармалардағы кейіпкерлермен салыстыру.
- I қатар: Қамар бейнесі (Мамырмен салыстыру)
- II қатар: Ахмет бейнесі (Қалқаманмен салыстыру)
- III қатар: Нұрым бейнесі (Жиенқұлмен салыстыру)
ә) Талқылау сұрағы
Омарды қандай әке деуге болады?
Сұраққа жауап беру барысында мәтіндегі дәлелдерді келтіріп, әке бейнесін адамгершілік, әлеуметтік орта және отбасылық жауапкершілік тұрғысынан бағалау ұсынылады.
Қорытындыда оқушылар роман көтерген әлеуметтік мәселелерді бүгінгі көзқараспен пайымдап, кейіпкерлердің таңдауына баға береді.
Қысқа түйін
Бұл сабақ жоспары «Қамар сұлу» романының мазмұнын меңгертіп қана қоймай, шығармадағы әлеуметтік теңсіздік, ескі салттың қысымы, адам еркіндігі сияқты өзекті мәселелерді талдауға бағытталған. Салыстырмалы талдау арқылы оқушының сыни ойлауы мен азаматтық көзқарасын дамыту көзделеді.