Әуенді - ырғақты қимылдар
Білім беру саласы
Бағыты
Шығармашылық
Оқу іс-әрекет түрі
Музыка
Тақырыбы: Музыка — сезім тілі
Бұл сабақта балалар музыка арқылы көңіл күйдің қалай берілетінін байқап, әр шығармадағы ырғақ пен сипаттың айырмасын түсінеді. Музыка тыңдау мәдениетін қалыптастыру, бір дауыспен ән айту дағдыларын жетілдіру және қимылды әуен ырғағымен үйлестіру негізгі назарда болады.
Мақсаты
- Музыканың құдіретін ұғындыру, оның әсерлік белгілері мен музыкалық бояуы туралы түсінік қалыптастыру.
- Композитор ұғымын түсіндіру: композитор — музыка ойлап табатын және жазатын адам.
- Жаңа ән үйрету, бір дауыспен ән салу дағдыларын жетілдіру.
- Мұқият тыңдауға, зейінділікке баулу.
- Би қимылдарын әуен ырғағына сай әсем орындауға дағдыландыру.
- Музыканың динамикалық реңкін (күшті/жай, бәсең/қатты) ажырата білуге үйрету.
Әдіс-тәсілдер
Көрнекіліктер
Үнтаспа, слайд, электронды оқулық, микрофон
Композитор В. Шаинскийдің суреті
Әуесқой сазгер А. Н. Еспенбетованың бейнехаты
Музыкалық баспалдақ, ойынға қажетті заттар
Сабақ барысы
1) Мотивациялық қозғаушы: бастапқы жүріс
Ш. Қалдаяқов — «Балдырғандар маршы»
Марш ырғағы балалардың қатар түзей жүруіне, ырғақты сезінуіне және ширақ адымдауына көмектеседі.
Мұғалім балалармен әндете сәлемдеседі: «Са-ла-мат па, ба-ла-лар?»
2) Әуенді-ырғақты қимылдар
В. Шаинский — «Мир похож на цветной луг»
Балаларға ән үзіндісі тыңдатылады. Содан кейін әннің көңіл күйі талқыланады: ол көңілді екенін анықтайды.
Тапсырма
Ән ырғағын қол соғу, аяқ топылдату және ырғақты қимылдар арқылы дәл көрсету. Әуенге ілесіп билеу.
Назар
Жақсылап тыңдап, ырғақты дәл аңғаруға тырысу: қимылдың әуенмен сәйкестігі маңызды.
Бұл әннің авторы — композитор В. Я. Шаинский. Оның балаларға арналған әндері көп (мысалы: «Голубой вагон», «Настоящий друг», «Чунга-чанга»).
Салыстыру сұрағы
Қатар түзей жүргенде ойнаған марш пен бұл әннің сипаты мен ырғағы бірдей ме? Осылайша, музыканың бір-бірінен сипаты мен ырғағы арқылы ерекшеленетінін байқаймыз.
Үйренген ырғақты қимылдарды бекіту үшін тағы да қайталаймыз. Шаинский бізді бақылап тұрғандай елестетіп, ырғақтан жаңылмай орындауға тырысамыз.
3) Музыка тыңдау
П. И. Чайковский — «Қуыршақтың мұңы»
Балалар жайғасып отырып, шағын музыкалық шығарманы тыңдайды. Тыңдағаннан кейін музыка көңіл күйге қалай әсер еткені талқыланады.
Сұрақ
Музыканың көңіл күйі қандай?
Болжам
Егер сен осы шығарманы жазсаң, қалай атар едің?
Мазмұн
Шығарма не туралы деп ойлайсың?
Композитор бұл шығарманы «Қуыршақтың мұңы» деп атаған. Музыка арқылы ауырып қалған қуыршақтың көңіл күйін жеткізуге тырысқан.
Негізгі ой
Музыка — сезім тілі: ол сөзсіз-ақ қуаныш пен мұңды, тыныштық пен серпінді, үміт пен сағынышты жеткізе алады.