Кезекті тапсырма жұпта мәтінмен жұмыс
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- Координаталық түзудің анықтамасын түсіндіру.
- Оң және теріс бағытты ажырата алу дағдысын қалыптастыру.
- Координаталық түзудің шкаласын сыза білуге үйрету.
- Берілген санға түзудің бойында дәл бір нүкте сәйкес келетінін ұғындыру.
- Оң және теріс сандардың координаталық түзуде қалай кескінделетінін көрсету.
Дамытушылық
- Өз бетімен қорытынды шығару және ойын ашық айту қабілетін дамыту.
- Пәнге қызығушылықты арттыру.
- Есте сақтау, байқағыштық және тапқырлық дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
- Өздігінен еңбектенуге баулу.
- Ұлтжандылыққа тәрбиелеу.
- Шапшаңдық пен дәлдікке дағдыландыру.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі: «Бағдаршам» тренингі
Музыка қосылады. Оқушылар бір-бірімен төмендегі тәсілдер арқылы амандасады:
-
Жасыл
Қол алысады.
-
Сары
Иықтан қағады.
-
Қызыл
Құшақтасады.
Қызыл түс көрсетілген сәтте оқушылар жұптасып құшақтасып қалады — сол жұптар сабақ бойындағы тұрақты жұп ретінде алынады. Осылайша 3 жұп құрылады.
2) Жаңа сабақ: түсіндіру және өздігінен игеру
Кіріспе жағдай (өмірлік мысал)
Интерактивті тақтада екі баланың бір нүктеден қарама-қарсы бағытта қозғалған суреті ұсынылады. Асан мен Үсен бір орыннан қарама-қарсы бағытта жүгіріп шықты: Асанның жылдамдығы — 4 м/с, Үсеннің жылдамдығы — 5 м/с. Әрқайсысының 1 секунд өткеннен кейінгі орнын анықтаймыз.
Модельдеу: сәуле және бағыт
- Координаталық сәуле сызамыз.
- O нүктесін санақ басы деп аламыз — бұл балалардың бастапқы орны.
- Асанның бағытын оң бағыт деп алып, 1 секундтағы жүрген жолына сәйкес нүктені белгілейміз.
- Үсен қарама-қарсы бағытта қозғалғандықтан, сол түзу бойында басталуы ортақ қарсы бағытталған сәулені қарастырамыз.
- Үсеннің 1 секундтағы жүрген жолына сәйкес нүктені тауып, оның координатасын теріс санмен жазамыз.
Негізгі қорытынды
Осы мысал арқылы O нүктесінен оң бағытта оң сандар, ал оған қарама-қарсы бағытта теріс сандар кескінделетінін түсінеміз.
Түсіну: жеке жұмыс
Әр оқушыға үлестірме парақ беріледі. Оқушылар тапсырмаларды орындайды, кейін жауаптарымен алмасып, бір-бірін тексереді.
Талдау: теорияны нақтылау
- Түзу сызамыз да, бойынан O нүктесін белгілейміз (санақ басы).
- Бірлік кесіндіні таңдаймыз (мысалы, OA).
- Оң бағытты көрсетеміз (әдетте стрелкамен белгіленеді).
Анықтама: координаталық түзу
Координаталық түзу — санақ басы болатын O нүктесі, бірлік кесіндісі таңдап алынған және оң бағыты көрсетілген түзу.
- O нүктесі түзу бойын қарама-қарсы бағытталған екі сәулеге бөледі.
- 0 саны координаталық түзуде O нүктесімен кескінделеді.
- O-дан оң жақта — оң сандар, сол жақта — теріс сандар орналасады.
- Берілген санға координаталық түзудің бойында бір ғана нүкте сәйкес келеді.
Жұптық жұмыс: мәтінмен жұмыс
Қажетті мәліметтерді қайталап оқытып, оқушыларға кейбір әріптері түсіп қалған мәтін ұсынылады. Сонымен қатар деңгейлік тапсырмалар беріледі.
A деңгейі
Ақ түсті тапсырма.
B деңгейі
Сары түсті тапсырма.
C деңгейі
Көк түсті тапсырма.
Қосымша тапсырма
Күлгін түсті тапсырма.
Дарынды оқушының жұмысын мұғалім жеке тексереді.
3) Бекіту: сұрақ-жауап
Оқушылардың жауаптарына қарай мұғалім бағыттап, нақтылап отырады. Жұптарға төмендегі сұрақтар ұсынылады:
Оң сандар
- Қандай сандар оң сандар деп аталады?
- Оң сандар координаталық түзудің қай жағында орналасқан?
- Оң сандарға мысал келтір.
Теріс сандар
- Қандай сандар теріс сандар деп аталады?
- Теріс сандар координаталық түзудің қай жағында орналасады?
- Теріс сандарға мысал келтір.
Негізгі ұғымдар және қолдану
- Қандай сан оң санға да, теріс санға да жатпайды?
- 5, 8, 9, 10, 12 сандарының қарама-қарсы сандарын ата.
- Координаталық түзу дегеніміз не?
- Санақ басы болатын O нүктесінің координатасы неге тең?
- Координаталық түзудің оң бағыты қай жақта орналасқан?
- Координаталық түзудің теріс бағыты дегеніміз не?
4) Қорытынды
Сабақ соңында үй тапсырмасы беріледі, оқушылардың жұмысы бағаланады.