Ұрысқақ адам - өмірде жолы болмаған адам
Ұрысқақ адам — көбіне өмірде жолы болмаған, ішкі күйзелісі сыртқа шыққан адам. Қазіргі заманда дөрекі мінез көрсету таңсық емес: автобус кондукторынан бастап, сөмкесін арқалаған оқушыға дейін ауыр сөз айтып қалуға дайын тұратындар бар.
Неге адамдар дөрекі болып кетеді?
Мұндай адамдарды бірден айыптай салудың қажеті жоқ. Ол жұмыссыз, отбасы жоқ, денсаулығы сыр берген немесе айықпас дертке шалдыққан жан болуы мүмкін. Ешкім мұндайды өзіне тілемейді.
Ең маңыздысы: біреу сізге шабуыл жасағанда, оның сөзі көбіне сіз туралы емес, оның ішкі күйі туралы екенін ұмытпаңыз. Бақытты адам әдетте дөрекілікке бармайды — ол тіпті ондайға уақыт та, ниет те жұмсамайды.
Өзіңізді қалай ұстаған дұрыс?
Есіңізге түсіріп көріңіз: бәрі жақсы кезде сіздің көңіліңіз көтеріліп, өз қуанышыңызды бөліскіңіз келіп тұрады. Ондай сәтте өзгелерді ренжіту ойға да келмейді. Сондықтан біреудің қатты ашуланғанын байқасаңыз, оның ішінде сізге қарағанда әлдеқайда ауыр жүк болуы мүмкін екенін ескеріңіз.
Күнделікті жағдайларда жұмсақ жауап берудің мысалдары
- Автобуста ұрысқақ адамға сөмкесінің әдемі екенін айту.
- Аяғыңызды басып кеткен адамнан бірінші болып «кешіріңіз» деп қою.
- Жастарды кінәлап тұрған әжейге жылы сөз айтып, көңілін көтеру.
Мұнда сарказм элементі сезілуі мүмкін. Бірақ басты шарт — бәрін шын көңілмен, тыныш әрі сыпайы түрде жасау.
Бетпақ адамға жауап берудің 3 тәсілі
1) Жауап беріңіз (бірақ деңгейіне түспеңіз)
Егер қарсы алдыңыздағы адам артық кетіп, намысыңызға тисе, мүлде үнсіз қалмаңыз. Дегенмен олардың тіліне көшпей, мәдениетті түрде шекара қойыңыз. Ашумен қолды сермеп, дауыс көтерудің қажеті жоқ — салқынқанды болуға тырысыңыз.
Жағдай
Біреу дөрекі сөйлеп, «Жол бер!» деп ақырды.
Мәдени жауап
«Құрметтім, сіз мені біреумен шатастырып тұрған жоқсыз ба?» немесе «Қалқам, бұл әрекетіңізді түсіндіріп бересіз бе?»
2) Қайталаңыз (соңғы сөзін сұраққа айналдырыңыз)
Бұл тәсіл жанжалды бірден бәсеңдетеді: қарсыластың соңғы сөзін сұрақ түрінде нақтылап қайталаңыз. Сонда ол өз айтқанының қалай естілетінін аңғарып, көбіне үндемей қалады.
Мысал
Кондуктор: «Әдейі ірі ақша бересіздер. Майда ақша дайындап қоюға болмай ма?»
Сіздің жауабыңыз: «Кешіріңіз, сізде қайтаратын ақша болмағандықтан, майда тиын сұрап тұрсыз ба?»
3) Жымиыңыз (күтпеген тыныштық жасаңыз)
Бетпақ адам әдетте қарсы тараптан өкініш, реніш, қорқыныш, көз жасын немесе дәл сондай дөрекілікті күтеді. Ал сіз жымиып, тыныш сұрақ қойсаңыз, ол өз сценарийінен жаңылып қалады.
Қарапайым сұрақ
«Сіз неге дауыс көтеріп тұрсыз? Бірдеңе дұрыс емес пе?»
Одан кейін жағдайды жеңіл әзілге бұруға болады. Мысалы: «Күніңіз қиын өтіп жатқан сияқты…» деп жұмсартып, соңында тағы бір мәрте жымиып, өз шаруамен кете беріңіз.
Қысқа кеңес
Бетпақ адам бәрін дұшпанындай көреді және қарсы алдында тұрған адамның жымиып тұруын күтпейді. Сіз оны түсінбей қалғандай, сабырмен жауап бергенде, ол ойланып үлгергенше-ақ ашуы басылып, жанжалдан бас тартуы мүмкін.
Күніңіз сәтті өтсін!
Дереккөз: Массагет.kz