Жеке тапсырма
Тұрақты электр тогы тарауын қорытындылау сабағы
Бұл сабақ тұрақты электр тогы тақырыбы бойынша білімді жинақтауға, жүйелеуге және қорытындылауға бағытталған. Оқушылар күнделікті өмірдегі электр құбылыстарын түсінуді тереңдетіп, өлшеу құралдарымен қауіпсіз әрі сауатты жұмыс істеуді тәжірибе жүзінде бекітеді.
Сабақтың типі
Білімді жинақтау, жүйелеу және қорытындылау сабағы.
Сабақтың әдістері
- Сұрақ-жауап
- Практикалық жұмыс
- Қайталау және тірек-конспект
- СТО элементтері
- Венн диаграммасы
Сабақтың мақсаттары
Үш бағыттағы мақсат бір сабақта тоғысады: білім беру, дамыту және тәрбиелеу.
Білімділік
Электр құбылыстарын меңгерту, білімді күнделікті тұрмыста қолдана білуге үйрету, экологиялық және экономикалық сауаттылықты қалыптастыру.
Дамытушылық
Ой-өрісті дамыту, белсенділікті арттыру, пікір алмасуға баулу, токпен жұмыс істей отырып өз білімін бағалай білу дағдысын қалыптастыру.
Тәрбиелік
Электрлік қондырғылармен жұмыс барысында ұқыптылыққа, қауіпсіздікке, еңбекке жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеу.
Көрнекіліктер мен құрал-жабдықтар
Оқу материалдары
- Сабақ жоспарына сәйкес слайдтар
- Деңгейлік тест тапсырмалары
- Тірек-сызбалар
Зертханалық жинақ
- Амперметр, вольтметр
- Кілт, өткізгіш сымдар, резистор
- Ток көзі, шам, электрлік қоңырау
- Тұрмыстық электр-техникалық құрылғылар (мысалы: шәйнек, «Tefal», қайнатқыш)
Сабақтың барысы
Сабақ құрылымы оқушылардың білімін тексеру, тәжірибелік әрекет арқылы бекіту және қорытынды рефлексияны қамтиды.
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру, жұмысқа психологиялық дайындық қалыптастыру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
1) Топтық тапсырмалар
Өткен сабақта сынып үш топқа бөлініп, келесі бағыттар бойынша материал жинақтаған:
I топ
Күнделікті тұрмыста қолданылатын электрлік құралдар
II топ
Тізбектей жалғанатын құралдар
III топ
Параллель жалғанатын құралдар
Әр топтан бір оқушы жауап береді.
2) Тірек-сызбалар арқылы түсіндіру
Әр топқа жеке тірек сызбасы беріледі. Топ ішінен бір оқушы сызбаға сүйеніп жауап береді.
3) Қауіпсіздік және күнделікті өмірмен байланыс
Мұғалім: Қала көшелерінде көліктер мен жаяу жүргіншілер қозғалысын электр тогымен автоматты түрде реттейтін құрылғы қалай аталады?
Оқушылар: Бағдаршам.
Мұғалім: Бағдаршам қандай түстерден тұрады?
Оқушылар: Қызыл, жасыл, сары.
Әркім өз қауіпсіздігі үшін жол жүру ережесін білуі тиіс. Осы идеяны сабақпен байланыстыра отырып, оқушылар тарау бойынша білімін тест арқылы тексереді.
III. Білімді тексеру: «Бағдаршам» тесті
Мұғалім оқушыларға түстерге сәйкес берілген тест сұрақтарын ұсынады. Оқушы өз деңгейін бағалап, тест нұсқасын өзі таңдайды.
Қызыл
Бағалау: 5
Жасыл
Бағалау: 4
Сары
Бағалау: 3
Тест аяқталған соң, оқушылар жауап парақтарын алмастырып, тақтадағы дұрыс жауаптармен (слайд арқылы) өзара тексереді.
Мұғалім тестілеудің қазіргі қоғамдағы маңызын атап өтеді: дипломы бар мамандардың өзі мемлекеттік қызметке орналасу алдында тест тапсырады. Осы сабақта да оқушылар өздерін ғылыми қызметкер, конструктор, лаборант рөлдерінде сезініп, жұмысты жалғастырады.
IV. Практикалық бөлім: «Зертхана және конструкторлық жұмыс»
Әр топтың алдында электрлік қондырғылар орналасады. Міндеттер рөлдер бойынша бөлінеді:
Конструкторлар
Тізбек сұлбасын сызады.
Лаборанттар
Тізбекті құрастырады.
Ғылыми қызметкерлер
Өлшеу жүргізіп, нәтижені тіркейді.
Өлшеу нәтижелері тақтаға жазылады және қажет болған жағдайда сканер арқылы экранға шығарылады.
V. Ауызша есептер
Есептер слайд арқылы көрсетіледі. Мақсат — негізгі формулаларды дұрыс қолдану, шамалар арасындағы байланысты тез табу және жауапты негіздеу.
VI. Тұрмыстық құрылғылар арқылы есеп шығару
Күнделікті қолданыстағы бірнеше электрлік құрал (мысалы: шәйнек, «Tefal», қайнатқыш) беріліп, әр топқа бір құрылғыдан бөлінеді.
1) Паспорттық деректер бойынша есептеу
Құрылғының сипаттамасында берілген физикалық шамаларды пайдаланып, қалған белгісіз шамаларды есептеп табу.
2) 3 литр суды қайнатуға кететін уақыт
Жылу құбылыстары тарауында 3 литр суды қайнатуға қажет жылу мөлшері есептелген:
Берілгені: Q = 1 008 000 Дж
Осы мәнді пайдаланып, әр топ өз құрылғысымен 3 л суды қанша уақытта қайнататынын есептейді.
VII. Тарауды қорытындылау
Слайд материалдары арқылы негізгі ұғымдар жүйеленеді: ток күші, кернеу, кедергі, Ом заңы, тізбектей және параллель жалғау, өлшеу құралдарының қызметі, қауіпсіздік ережелері.
VIII. Рефлексия: «Нені білдім, нені білгім келеді?»
Оқушылар диаграмма толтырып, бүгінгі сабақта меңгергенін және әлі де нақтылағысы келетін сұрақтарын жазады. Бұл бөлім келесі қайталауға бағыт береді.
IX. Үй тапсырмасы
Негізгі тапсырма
- Тарау бойынша қайталау.
- Диаграмма толтыру кезінде туындаған сұрақтарға жауап іздеу.
Жеке тапсырмалар (зерттеу бағыты)
- 3 л суды қайнату үшін қанша көмір қажет екенін есептеу.
- Көмір жанғанда бөлінетін CO2 газының адам ағзасына ықтимал зиянын сипаттау.
- Қаржы үнемін ескере отырып, 3 л суды қайнатуда қай тәсіл тиімді екенін салыстыру: электр тогымен бе, әлде көмірмен бе?
Үй жұмысының басты идеясы — физика заңдарын тек есеп ретінде емес, экология, экономика және қауіпсіздік тұрғысынан өмірмен байланыстыра талдау.
Нәтиже
Сабақ соңында оқушылар тұрақты ток тарауы бойынша негізгі ұғымдарды жүйелеп, электр тізбегін құрастыру мен өлшеу жүргізуді тәжірибе арқылы бекітеді, сондай-ақ өз оқу нәтижесін бағалап, келесі қадамдарын нақтылайды.