Қазақша рефераттар

Алгоритмнің басталуын білдіретін қызметші сөз

Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Жаңатас қаласы • Шоқан Уәлиханов атындағы мектеп-гимназия

Мұғалім: Ерпаизова Құланда Еділқызы • Сынып: 9

Сабақ тақырыбы

Шартты операторлар (Pascal тілінде)

Мақсаты

Оқушылардың Pascal тіліндегі шартты оператор туралы білімін қалыптастыру және тармақталған программа құруға үйрету.

Міндеттері

  • Білімділік: таңдауы бар шартты программаларды құрастыруға үйрету.
  • Дамытушылық: программалау тәсілдері мен әдістерін қолдану қабілетін дамыту.
  • Тәрбиелік: компьютерде дұрыс және қауіпсіз жұмыс жасауға тәрбиелеу.

Ұйымдастыру

  • Сабақ типі: жаңа тақырыпты меңгеру.
  • Сабақ түрі: аралас сабақ.
  • Пәнаралық байланыс: математика.

Әдіс-тәсілдер және құрал-жабдықтар

Әдіс-тәсілдер

түсіндірмелі-иллюстративті, көрнекілік, сұрақ-жауап, баяндау.

Құрал-жабдықтар

слайд, жұмыс дәптері, оқулық.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Сәлемдесу және бағыттау: оқушылардың назарын сабаққа аудару, сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру.

  2. Психологиялық тренинг

    Бүгінгі сабақ ерекше форматта өтеді. Сабақты бастамас бұрын, компьютер экранындағы көңіл-күйді білдіретін суреттердің ішінен өзіңізге сәйкесін таңдаңыз. Таңдаулардан қобалжу мен қуанышты байқауға болады. Қобалжу — жаңа мұғаліммен жұмыс басталатын сәттегі табиғи күй. Дегенмен, қобалжымауларыңызды өтінемін: сіздердің білімдеріңізге сенемін және бәріміз бірігіп нәтижелі жұмыс істейміз.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Өткен тақырыпты пысықтау үшін сөзжұмбақ шешіледі. Сұрақтарға жауап бере отырып, бүгінгі жаңа тақырыптың атауы ашылады.

  1. 1. Тұрақты және айнымалы …
  2. 2. Реттелген амалдар тізбегі қалай аталады?
  3. 3. Компьютер түсінетіндей жазылған алгоритм қалай аталады?
  4. 4. integer сөзінің баламасы
  5. 5. real сөзінің баламасы
  6. 6. Алгоритмнің басталуын білдіретін қызметші сөз
  7. 7. Алгоритмнің аяқталуын білдіретін қызметші сөз
  8. 8. Информатика пәніне қажетті техникалық құрал
  9. 9. Программалау тілдерінің бірі
  10. 10. Компьютердің «миы»
  11. 11. Өзгеріп отыратын шама қалай аталады?
  12. 12. := белгісімен орындалатын оператор
  13. 13. «Дисплей» сөзінің синонимі
  14. 14. Көрсеткіштердің нәтижесін график түрінде көрсету қалай аталады?

III. Жаңа тақырып

Тармақталу процесі бар алгоритмдерді ұйымдастыру үшін шартты операторлар қолданылады. Тармақталу белгілі бір шарттың орындалуына немесе орындалмауына тәуелді іске асады. Шарт ретінде логикалық өрнектің мәні пайдаланылады.

Pascal тіліндегі шартты операторлар

  • if операторы
  • case операторы

IF операторының жазылу түрлері

Толық түрі

IF <шарт> THEN <1-оператор>
ELSE <2-оператор>;

Қысқартылған түрі

IF <шарт> THEN <оператор>;

Ескерту: THEN және ELSE бөлімдеріндегі операторлар қарапайым да, құрама да болуы мүмкін. IF-тен кейінгі шарт алдын ала есептеледі және нәтиже логикалық типте болады: шарт TRUE болса — THEN бөлімі, ал FALSE болса — ELSE бөлімі орындалады.

Программа құру жолы (үлгі)

1-мысал

Берілгені: x енгізіледі. Егер x > 0 болса, y = x + 8, әйтпесе y = 4*x. 

Program E1;
Var
  x, y: Real;
Begin
  Write('x енгіз: ');
  Readln(x);

  If x > 0 Then
    y := x + 8
  Else
    y := 4 * x;

  Writeln('y=', y:6:3);
End.

1-қадам

Turbo Pascal бағдарламасын іске қосып, программа мәтінін енгізіңіз.

2-қадам

Ctrl + F9 пернесімен компиляциялап, қателерін тексеріңіз.

3-қадам

Нәтижені көру үшін Alt + F5 пернесін қолданыңыз.

Оқулықпен жұмыс

88-бет, №2 тапсырма.

2-мысал (үзінді)

Тапсырма: y мәнін есептейтін программа құру. Берілген шарт толық көрсетілмеген (мәтін үзілген): 2x + 20, егер x …

Бұл тапсырманы орындау үшін шарттың қалған бөлігін оқулықтан нақтылап алып, содан кейін if операторын қолданып тармақталған есептеу алгоритмін құрастырыңыз.