Мені жеші

Ертегі Қазақ халық ертегісі

Бауырсақтың бастан кешкендері

Бір ғана бауырсақтың орманға домалап шығып, әр аңмен тілдесіп, ақыры өз үйіне қайта оралғаны туралы жылы да ойлы оқиға.

Басталуы

Баяғы ерте заманда бір кемпір мен шал өмір сүріпті. Бір күні екеуі шайға арнап дәмді бауырсақ пісіріп, суысын деп терезе алдына қояды да, оны ұмытып кетеді.

Бауырсақ әрі отырады, бері отырады да, ақыры: «Төй, мені ешкім жемеді ғой!» — деп терезеден түсіп, орманға қарай домалай жөнеледі.

Ормандағы алғашқы кездесу: қоян

Домалап келе жатып, орман шетіндегі алаңқайда секіріп жүрген қояндарды көреді де: «Әй, қояндар! Тоқтаңдар!» — деп айқайлайды.

Мұны естіген қояндар зәрелері ұшып, жан-жаққа қаша жөнеледі. Бауырсақ олардың артынан қуып, біреуін қуып жетеді де: «Қоян, мені жеші», — дейді.

Бауырсақтың таныстыруы

«Мен майға піскен дәмді бауырсақпын. Атам мен әжем мені пісірді, тәрелкеге түсірді, суысын деп терезе алдына қойды да, мен туралы ұмытып кетті. Қоян, мені жеші».

Қоян таңырқап: «Мен сәбіз бен қырыққабатты жақсы көремін, ал сені жемеймін. Қош сау бол!» — дейді де, өз жөнімен кетеді.

Екінші кездесу: қасқыр

Бауырсақ әрі қарай домалай береді. Кенет жортып келе жатқан қасқырды көреді де, соған қарай домалай жөнеліп: «Қасқыр, қасқыр, тоқташы!» — деп айқайлайды.

Қасқыр қасына келіп: «Иә, құлағым сізде», — дейді. Ал бауырсақ жалынғандай: «Мені жеші!» — дейді.

Қасқыр таңданып: «Өй, сен кімсің?» — деп сұрайды. Бауырсақ өз жайын айтып, қоянның да жемегенін жеткізеді.

Қасқыр: «Сен нансың, ал мен нан емес, ет жеймін. Қош сау бол!» — дейді де, өз жөнімен кетеді.

Үшінші кездесу: аю

Бауырсақ тағы да домалап келеді. Алдынан бүлдірген жеп отырған аюды көріп, қуанып кетеді. Жанына жетіп: «Аю, аю, мені жеші!» — деп жалынады.

Аю: «Сен кімсің?» — дейді. Бауырсақ өз оқиғасын айтып, қоян мен қасқырдың да жемегенін қосады.

Аю: «Мен бүлдірген жеп отырмын ғой. Мен балды, жеміс-жидекті жақсы көремін, ал сені жемеймін. Қош сау бол!» — дейді де, кетіп қалады.

Төртінші кездесу: түлкі

Бауырсақ: «Мені ешкім жемеді…» — деп көңілі түсіп келе жатады. Сол кезде алдынан бұралаңдап, майысып келе жатқан түлкі шыға келеді.

Қуанып кеткен бауырсақ жанына домалап барып: «Түлкі, түлкі, мені жеші, өтінемін», — деп жалынады.

Қайталанған үміт

Бауырсақ тағы да өз жайын баяндайды: атасы мен әжесі пісіргенін, терезе алдына қойғанын, қоянның да, қасқырдың да, аюдың да жемегенін айтады да: «Түлкіжан, ең болмаса мені сен жеші», — деп өтінеді.

Түлкі таңданған болып: «Майлы бауырсақ деймісің? Ха-ха, мен майлы бауырсақты мүлде жемеймін», — дейді де, құйрығын бұлғаң еткізіп, өз жөніне кетіп қалады.

Түйін: хабаршы құс және үйге қайту

Бауырсақ орман шетімен домалап келе жатып: «Мені ешкім жеген жоқ, демек мен ешкімге керек емеспін…» — деп еңіреп жылайды.

Сол сәтте оның жылаған дауысын естіп, қасына бір құс ұшып келеді де: «Бауырсақ, неге сонша жыладың?» — деп сұрайды.

Бауырсақ басынан өткенін түгел айтып береді. Сонда құс: «Орман шетіндегі үйде тұратын атай мен әжей таңертеңнен бері сені іздеп жүр. Үйіңе қайт», — дейді де, ұшып кетеді.

Бұл хабарды естіген бауырсақ қатты қуанып: «Алақай! Мені атам мен әжем іздеп жүр! Алақай!» — деп, үйіне қарай домалай жөнеледі.

Мәтін редакцияланып, грамматикасы мен тыныс белгілері түзетілді.