Табиғат тобы
Сабақтың тақырыбы: Су. Судың қасиеттері
Бұл танымдық сабақта оқушылар судың табиғаттағы орны мен негізгі қасиеттерін тәжірибе арқылы зерттеп, суды таза сақтаудың маңызын түсінеді.
Сабақтың мақсаты
- Су туралы ғылыми түсінік қалыптастыру.
- Тәжірибелер нәтижесінде судың қасиеттерімен таныстыру.
- Суды таза сақтауға, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақ туралы қысқаша
- Сабақтың түрі
- Танымдық сабақ
- Әдістері
- Сұрақ-жауап, тәжірибе, оқу және жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау
- Пәнаралық байланыс
- Ана тілі, қазақ тілі, математика
- Көрнекіліктер
- Сызба, табиғат суреттері, кесе, тәрелке, үнтаспа, Венн диаграммасы
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру және қызығушылықты ояту
Сабақ басында оқушылардың назарын жыл мезгілдері тақырыбы арқылы табиғатқа аудару ұсынылады. Сұрақтар:
- Жылдың неше мезгілі бар?
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Әр мезгіл неше айдан тұрады?
- Қазір күздің нешінші айы?
Әдеби байланыс: А. Құнанбаевтың «Күз» өлеңі
Сұр бұлт түсі суық қаптайды аспан,
Күз болып, дымқыл тұман жерді басқан.
Білмеймін тоңғаны ма, тойғаны ма,
Жылқы ойнап, бие қашқан, тай жарысқан.
Талқылау сұрақтары: Күз мезгілінде табиғатта қандай өзгерістер болады? Адамдар қысқа қалай дайындалады?
Табиғат туралы қысқаша түсінік
Табиғат екіге бөлінеді: өлі табиғат және тірі табиғат.
Өлі табиғат
Ауа, су, тау, тас, жер, күн, ай, жұлдыз.
Тірі табиғат
Адамдар, жануарлар, өсімдіктер.
Топқа бөлу
2) Үй тапсырмасын тексеру
- Ауаның табиғаттағы пайдасы.
- Адам өміріне ауаның пайдасын дәлелдеу.
- Ауаның шаруашылықтағы маңызы.
3) Жаңа сабақ: Судың қасиеттерін зерттеу
Бақылау арқылы бастау
Стақандағы суды екінші ыдысқа құйып, судың сылдырын тыңдату ұсынылады. Сұрақтар:
- Бұл ненің дыбысы?
- Су қандай зат?
- Судың түсі қандай?
- Судың пішіні бар ма?
- Суды қай жерлерде кездестіруге болады?
Тәжірибелер
Тәжірибе 1: Судың түсі
Бір ыдысқа сүт, екінші ыдысқа су құйып, салыстыру. Қорытынды: су түссіз.
Тәжірибе 2: Мөлдірлік және иіс
Колбаның астына дөңгелек, шаршы, төртбұрыш сияқты әртүрлі фигуралар қойып, судың мөлдір екенін анықтау. Иісін иіскету. Қорытынды: су мөлдір және иіссіз.
Тәжірибе 3: Пішін және жұққыштық
Суды бөтелкеге, стаканға, кесеге құйып бақылау: су ыдыстың пішінін қабылдайды. Бір ыдыстан екіншісіне құйғанда тамшылардың қалатынын көрсету: су жұққыш.
Тәжірибе 4: Аққыштық
Ыдыстағы суға матаны батырып көру және судың қозғалысын бақылау. Қорытынды: су аққыш, сұйық.
Қорытынды топтастыру
4) Жазылым және оқылым тапсырмалары
Дәптермен жұмыс
«Су – бу – мұз» сөздерін пайдаланып, қысқа әңгіме құрастыру.
Оқулықпен жұмыс
Мәтінді бөліп-бөліп оқып, мазмұнын түсіндіру және сұрақтарға жауап беру.
5) Топтық жұмыс
I топ: «Су» — мақал-мәтелдер
- Сулы жер — нулы жер.
- Таудың көркі — бұлақ.
- Өзен жағалағанның өзегі талмас.
II топ: «Ауа» — су туралы тыйым сөздер
- Суға түкірме.
- Судың бетін ашық қалдырма.
III топ: «Табиғат» — сурет салу
Табиғат тақырыбына қатысты сурет салып, ойды қысқаша қорғау.
IV топ: «Адам» — су туралы өлең
Шаршағаныңды басатын,
Сарайыңды ашатын,
Су болмайды қашанда
Қайнаған судан асатын!
V топ: «Өсімдік» — сөйлемді дәлелдеу
«Сусыз тіршілік жоқ»
Мәтіннен бір сөйлемді оқып, оның мағынасын түсіндіріп, өмірмен байланыстырып қорғау.
6) Жұмбақтар
-
Қанатсыз құс қалқып барады.
Көзінен жасы тамшылап барады. (Бұлт) -
Жылт-жылт етеді,
Жылғалардан өтеді. (Су)
7) Сергіту сәті
Ойын ережесі: дұрыс болса — отыру, бұрыс болса — тұру.
Суды жейміз
Бұрыс — тұру
Суды ішеміз
Дұрыс — отыру
Сумен жуынамыз
Дұрыс — отыру
Су қатпайды
Бұрыс — тұру
Су сұйық
Дұрыс — отыру
Қорытынды ой
Адам ағзасына үнемі қорек қажет: таза ауа, жеміс-жидек, көкөніс, тағам және су. Су — тіршілік көзі. Ол қатты, сұйық және бу күйінде бола алады.