Балаларды жазалаңдар
«Қош келдің, Жаңа жыл!» мерекелік қойылымы
Солтүстік Қазақстан облысы, Ақжар ауданы, Талшық селосы, «Балдырған» балалар бөбек бақшасы. Әдіскер: Хасенова Айжан Лұқманқызы.
Кейіпкерлер
- Жүргізуші (сайқымазақ)
- Аққала
- Ақшақар
- Аяз Ата
- Қаршақыз
- Жалмауыз кемпір
- Көжектер
Көрініс 1. Мерекенің басталуы
Сахналық нұсқау
Жаңа жылға безендірілген залға балалар тәрбиешілерімен бірге көңілді әуенмен кіреді. Оларды жүргізуші қарсы алады. Жүргізуші балаларды шыршаның айналасына тұрғызып, хоровод ұйымдастырады.
Диалог
Жүргізуші: Әй, балалар, көңіл күйлерің қалай?
Балалар: Керемет!
Жүргізуші: Бәрің солай ойлайсыңдар ма?
Балалар: Иә!
Жүргізуші: Онда мерекені бастайық! Алға, достар, алақай!
Музыка
Ән: «Кел, кел, Жаңа жыл»
Жүргізуші: Қыс — ғажайып жыл мезгілі. Тек қыста ғана ең көңілді мереке — Жаңа жыл келеді. Қаншама қызықты ойын ойнауға, шана мен шаңғы тебуге және аққала жасауға болады!
Көрініс 2. Аққала-пошташының хабары
Сахналық нұсқау
Музыкамен Аққала кіріп келеді.
Диалог
Жүргізуші: Мынау не? Қандай ғажап!
Аққала: Сәлеметсіңдер ме! Мен кіммін? Мен — Аққала-пошташы!
Аққала: Мені орманда қардан жасаған. Өте әдемі етіп жасапты: басым аппақ, бетім алқызыл, мұрным — тамаша сәбіз!
Аққала: Бірақ өзімді мақтауға уақытым жоқ. Сендерге Аяз Ата мен Ақшақардан хабар әкелдім.
Аққала: Өкінішке қарай, олар сәл кешігеді. Дегенмен бүгін міндетті түрде келеміз, сыйлық салынған қапты да ала келеміз деп сәлем жолдады.
Аққала: Балалар, Аяз Ата мен Ақшақарды қарсы алу үшін бәріміздің көңіл күйіміз көтеріңкі болуы керек. Келісесіңдер ме?
Балалар: Иә, келісеміз!
Аққала: Онда бәріміз билейік!
Би
«Ұлпа қарлар» (балалар Аққаланың көрсеткен қимылдарын қайталайды)
Көрініс 3. Аяз Ата мен Ақшақардың келуі
Сахналық нұсқау
Музыкамен Аяз Ата мен Ақшақар кіріп келеді.
Диалог
Аяз Ата: Сәлеметсіңдер ме, балалар! Сәлеметсіңдер ме, қонақтар! Аздап кешігіп қалдым, жол қиын екен. Кешіріңдер.
Аяз Ата: Рахмет саған, Аққала-пошташы, өтінішімді орындағаның үшін!
Аяз Ата: Жаңа жылдарыңмен, достар!
Ақшақар: Барлығыңа зор денсаулық! Әрқашан көңілдерің көтеріңкі болсын!
Аққала: Аяз Ата, балалар сізді күтіп отыр. Қазір олар өз өнерлерін көрсетеді.
Ән
«Аяз Ата»
Аяз Ата: Өнерлеріңмен мені қуанттыңдар. Енді шыршаның шамын жағатын уақыт келді.
Барлығы бірге: Шырша, шырша, жан-жан!
Шыршаның түрлі-түсті шамдары жанады.
Ән
«Шырша»
Көрініс 4. Жалмауыз кемпірдің араласуы
Сахналық нұсқау
Музыкамен Жалмауыз кемпір сыпырғышына мініп ұшып келеді. Шыршаны бірнеше рет айналып, тоқтап, сыпырғышынан секіріп түседі.
Диалог
Жалмауыз кемпір: Мереке керек болып қалды ма? Аяз Атаға қуанып жүрсіңдер ме?
Жалмауыз кемпір: Қонақ та шақырып қойыпсыңдар… (ата-аналарға қарайды) Ал мені шақырмадыңдар. Ұмытып кеттіңдер ме?
Аяз Ата: Сенің жақсылықпен келмейтініңді білемін. Тек жамандық әкелесің.
Жалмауыз кемпір: Ә-ә, солай ма? Онда мерекені тоқтатуға бұйырамын! Балаларды жазалаңдар! Сыйлықтарын алып қойыңдар!
Аяз Ата: Қалай дәтің барады?
Жалмауыз кемпір: Қазір көресіңдер… дәтімнің қалай баратынын!
Оқиға
Көңілсіз әуен ойналады. Жалмауыз кемпір Аяз Атаны айналып, мойнын бөкебаймен орайды.
Күліп, сыпырғышына мініп ұшып кетеді.
Ақшақар: Қандай ашулы Жалмауыз кемпір… Рас па, Аяз Ата?
Аяз Ата (сыбырлап): Сондықтан оны ешкім балалар мерекесіне шақырмайды.
Аққала: Аяз Ата, не болды?
Аяз Ата: Өзім де білмеймін… (жөтеледі) Даусым біртүрлі болып қалды… қарлығып тұр.
Ақшақар: Ой, балалар, сұмдық! Бұл кімнің ісі? (балалардың жауабы)
Ақшақар: Дұрыс айтасыңдар, мұны қатыгез Жалмауыз кемпір істеді. Енді не істейміз? Аяз Атаның дауысын қалай қайтарамыз?
Аяз Ата шыршаның қасына мұңайып отырады.
Көрініс 5. Сиқырлы кітап
Сахналық нұсқау
Ән айта жүріп Жалмауыз кемпір қайта кіреді. Шыршаны айналып, қуанады.
Диалог
Ақшақар: Міне, оңбаған! Ұстаңдар оны!
(Жүргізуші мен Аққала Жалмауыз кемпірді ұстап алады.)
Ақшақар: Жалмауыз кемпір, қандай қатыгезсің! Аяз Атаның дауысын неге жоғалттың? Аяз Атасыз Жаңа жыл бола ма?
Жалмауыз кемпір: Мен қайдан білейін? Аяз Ата мезгілсіз ауырып қалған шығар.
Ақшақар: Қырсықсың-ау! Аяз Атаның дауысын қайтарып бер!
Жалмауыз кемпір: Мені мерекеге қатыстыруға рұқсат етесіңдер ме?
Ақшақар: Алдымен Аяз Атаның дауысын қайтарып бер. Сосын көреміз.
Жалмауыз кемпір: Уһ… (қорқытып) Маған жамандық жасауға да рұқсат жоқ екен. Жарайды, менде шөп бар…
Жалмауыз кемпір: (шүберекке түйілген шөпті алып, иіскейді, түшкіреді) Қайнатайық.
Ақшақар: Не дейсің, кемпір?! Қандай шөп? Аяз Атаға ыстық ішуге болмайды…
Жалмауыз кемпір: Жақсы, жақсы… Онда сиқырлы кітабыма қарайын.
(Түйілген шүберектен шаң басқан кітапты алып, шаңын үрлейді, үш рет түшкіреді, кітапты парақтайды.)
Жалмауыз кемпір: Бөренеге қалай айналдырады… Жоқ, ол емес…
Жалмауыз кемпір: Көп уақытқа ұйықтату… Тағы да ол емес…
Жалмауыз кемпір: Даусын қалай қайтарамыз… Міне… міне… жоқ… О! Таптым! Аяз Атаның дауысы!
(Оқып, бірдеңені сыбырлайды.)
Аққала: Қалай?
Ақшақар: Тез оқы, Жалмауыз кемпір!
Ескерту
Бұл мәтін берілген үзінді бойынша өңделді. Қойылымның жалғасы берілмегендіктен, оқиға осы жерде аяқталады.