Тамақ ішкенде тағы қандай ыдыстарды пайдаланатын едік
Сабақтың қысқаша паспорты
Бұл материал мектепке дейінгі ұйымға арналған экология негіздері бағыты бойынша ұйымдастырылған оқу қызметінің жоспарын ұсынады. Мазмұны балалардың күнделікті тұрмыста жиі қолданатын ыдыс-аяқ түрлері, олардың қолданылуы және жасалатын материалдары туралы түсінігін кеңейтуге бағытталған.
Тақырып
Ыдыс-аяқтар
Өтпелі тақырып
Дені саудың, жаны сау
Апта тақырыбы
Үйде жалғыз қалғанда
Мақсаты
- Білімділік: ыдыс-аяқтың түрлері мен олардың қандай материалдан жасалатыны туралы ұғымдарын кеңейту, атауларымен таныстыру.
- Дамытушылық: ыдыстың маңызы мен қолданылуын сипаттап айтуға үйрету, байланыстырып сөйлеуді дамыту.
- Тәрбиелік: ыдысты дұрыс ұстауға, ұқыптылыққа және тазалыққа тәрбиелеу.
Қостілділік компонент
Сабақтың жүру барысы
Оқу қызметі балаларды сөйлетуге, салыстыруға, қорытынды жасауға және қауіпсіздік пен тазалық дағдыларын бекітуге құрылған. Әр кезеңде сұрақ-жауап, көрнекілік, ойын элементтері және шағын драмаландыру тәсілдері қолданылады.
1) Шаттық шеңбері және амандасу
Балалар жылы лебіз айтып, күнге, аспанға, жерге ізет білдіреді. Қостілділік элементі ретінде қысқа орысша амандасу өлеңі де айтылады.
Қазақша үлгі
Армысың, шапағатты күн-ана,
Армысың, қайырымды аспан-ата,
Армысың, мейірімді жер-ана,
Құт дарып, бар әлемді жарылқа.
Орысша үлгі
Здравствуй, солнце золотое,
Здравствуй, небо голубое,
Здравствуй, вечер-ветерок,
Здравствуй, мой верный дружок.
2) Ұйымдастыру: жұмбақ арқылы тақырып ашу
Педагог балаларға жұмбақ жасырып, жауап арқылы бүгінгі әңгіменің асхана құралдары мен ыдыс-аяқ туралы болатынын анықтайды.
Жұмбақ: Беті дуылдап тұр, танауы шуылдап тұр.
Жауабы: шәйнек
Жұмбақ: Кесе, шыны, пияла — оларсыз шай құя ма? Қасықсыз тамақ жемейді, бәрінің атын не дейді?
Жауабы: ыдыс-аяқ
3) Ыдыс-аяқ түрлері: қызметіне қарай жіктеу
Балалармен сұхбат жүргізіле отырып, асхана құралдары аталады: қазан, таба, тәрелке, шәйнек, қасық, шанышқы және т.б. Кейін ыдыс-аяқ үш топқа бөлінетіні түсіндіріледі.
Тамақ жасауға арналған ыдыстар
Қазан, кастрөл, таба.
Тамақтануға арналған ыдыстар
Тәрелке, кесе, қасық, шанышқы, табақ және т.б.
Тамақты сақтауға арналған ыдыстар
Банкi, контейнер, бөшке және т.б.
Қосымша сұрақтар арқылы педагог балалардың ойлауын жетелейді: қазанда қандай ас пісіруге болады, табада не қуырылады, кастрөлдің қызметі қандай.
4) Материалын ажырату және қауіпсіздік
Балалар ыдыс-аяқтың қандай материалдардан жасалатынын атайды: шыны, металл, фарфор, пластмасса, ағаш, саз. Педагог шай ішетін ыдыстардың ерекшелігін түсіндіреді.
Шыныаяқ пен кесенің қызметі
Екеуі де шай ішуге арналған. Сұйық құюға ыңғайлы болуы үшін терең етіп жасалады.
Тұтқаның маңызы
Ыстық сусынды қауіпсіз ұстауға және ыдысты қолды күйдірмей көтеруге көмектеседі.
Тазалық дағдысы
Ыдыс-аяқты қолданғаннан кейін міндетті түрде жуу және орнына қою керек. Бұл — ұқыптылық пен гигиенаның белгісі.
Талқылау сұрақтары: қай ыдыс сынуы мүмкін (шыны, фарфор), қайсысы берік (металл, кей пластмасса), ыдысты қайдан сатып алуға болады.
5) Қызықты сәт: “Самаурын” кейіпкері
Сабаққа “самаурын” бейнесі кіріп, балалармен диалог құрады: бұрын шайды самаурынмен қайнатқанын, ал қазір көбіне шәйнек пен тоқ шәйнек қолданылатынын айтады. Тәрбиеші самаурынды жұбатуға және балаларды белсенді әрекетке тартуға бағыттайды.
Сюжеттік диалог
Самаурын: «Сәлеметсіңдер ме, балалар! Мен самаурынмын. Мен шай қайнатамын. Мені ұмытып кеткен жоқсыңдар ма?»
Тәрбиеші: «Ренжіме, самаурын. Қазір шынымен де шайды шәйнекпен немесе тоқ шәйнекпен қайнатамыз. Бірақ сені де ұмытпаймыз.»
Дидактикалық ойын
“Самаурынды құрастырамыз” — балалар бөліктерді біріктіріп, самаурынның құрылымын жинақтайды. Ойын ұсақ моториканы, зейінділікті және бірлесіп әрекет етуді дамытады.
Қорытынды сұрақ: «Қант салғышқа не салады?» — балалар ыдыстардың атауы мен қызметін бекітеді.
Қорытынды
Сабақ барысында балалар ыдыс-аяқтың түрлерін қызметіне қарай ажыратып, материалын атап, күнделікті өмірдегі қолданылуын сипаттауға үйренеді. Сонымен қатар ұқыптылық, тазалық, қауіпсіз ұстау мәдениеті бекітіледі.
Негізгі ұғым
Ыдыс-аяқтың түрлері
Жасау • Ішу/жеу • Сақтау
Назар
Материалды ажырату
Шыны • Фарфор • Металл • Ағаш • Саз
Дағды
Тазалық және қауіпсіздік
Жуу • Ұқыпты ұстау • Орнына қою
Автор туралы мәлімет
Өңір: Атырау қаласы, Бірлік ауылы
Мекеме: №33 «Көркемай» балабақшасы
Тәрбиеші: Бозжанова Ақгүл Серікқызы